Ψεύτικες προειδοποιήσεις για πυρηνική επίθεση έλαβαν πολίτες στην Ουκρανία και τη Ρωσία, έπειτα από μια μαζική κυβερνοεπίθεση που έπληξε τις εφαρμογές προειδοποίησης των δύο χωρών.
Τα πρώτα προβλήματα καταγράφηκαν από την Πολεμική Αεροπορία της Ουκρανίας, όταν άρχισαν να αποστέλλονται ψεύτικες ειδοποιήσεις για αυξημένα επίπεδα ραδιενέργειας μέσω της δημόσιας εφαρμογής προειδοποίησης για αεροπορικές επιδρομές.
Για μικρό χρονικό διάστημα, η εφαρμογή εμφάνιζε το Κίεβο και άλλες περιοχές ως περιοχές στις οποίες είχε σημάνει πυρηνικός συναγερμός.
Ωστόσο, η ανωμαλία εξαφανίστηκε στη συνέχεια, όπως ανακοίνωσε το βράδυ της Κυριακής ο ουκρανικός στρατός.
Λίγο αργότερα, και η Μόσχα ανέφερε ότι μια «μαζική κυβερνοεπίθεση» είχε επηρεάσει τη δική της εφαρμογή, επιμένοντας ωστόσο ότι το ευρύτερο σύστημα προειδοποίησης της χώρας «λειτουργεί κανονικά».Για την αποστολή ψεύτικων προειδοποιήσεων περί πυρηνικών πληγμάτων στη Ρωσία κατηγορήθηκε μια ουκρανική ομάδα κατασκοπείας. Ωστόσο, το Κέντρο Στρατηγικών Επικοινωνιών της ουκρανικής κυβέρνησης απέδωσε στη Ρωσία την κυβερνοεπίθεση, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, επισημαίνοντας ότι μία από τις ειδοποιήσεις περιείχε «μήνυμα στα ρωσικά σχετικά με τον Ορέσνικ».
Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία ανέφερε στο Telegram:
«Η εφαρμογή προειδοποίησης για αεροπορικές επιδρομές φαίνεται ότι έχει δεχθεί εχθρική παρέμβαση. Δεν υπάρχει απειλή ραδιενέργειας! Παραμείνετε ψύχραιμοι και ακολουθείτε τις ενημερώσεις μας στο κανάλι μας!»
Όταν ρωτήθηκε εάν η εφαρμογή είχε δεχθεί κυβερνοεπίθεση, ο εκπρόσωπος της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας, Γιούρι Ιγκνάτ, απάντησε: «Ναι, έχει δεχθεί».
Το υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Ουκρανίας υποστηρίζει τη συγκεκριμένη εφαρμογή, η οποία ενημερώνει άμεσα τους χρήστες για την έναρξη και τη λήξη των συναγερμών πολιτικής άμυνας.
Οι ψεύτικες προειδοποιήσεις εστάλησαν λίγες στιγμές πριν από τη λήξη μιας εξαήμερης εκεχειρίας στην πόλη Ολέσκι, η οποία βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή από το 2022.
Εκατοντάδες πολίτες είχαν λάβει άδεια να απομακρυνθούν από την Ολέσκι, χάρη σε συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση της πρώτης κυρίας των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, και με τη στήριξη του πάπα Λέοντα ΙΔ΄.
Περίπου μία ώρα αργότερα, ακολούθησαν μηνύματα που ενημέρωναν τους πολίτες ότι ο συναγερμός είχε λήξει.
Την ίδια ώρα, μια ψεύτικη ειδοποίηση που εστάλη στην εφαρμογή έκτακτης ανάγκης της Ρωσίας προειδοποιούσε τους χρήστες ότι πυρηνικές κεφαλές, τοποθετημένες σε ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης, είχαν εκτοξευθεί με στόχο όλες τις περιφέρειες της χώρας.Η ειδοποίηση καλούσε τους Ρώσους να προμηθευτούν επειγόντως τρόφιμα για τρεις εβδομάδες και να κρυφτούν.
Το μήνυμα ανέφερε:
«Πυρηνικές κεφαλές έχουν εκτοξευθεί με φορείς P1-SUN σε όλες τις περιφέρειες της Ρωσίας! Προμηθευτείτε επειγόντως τρόφιμα για τρεις εβδομάδες και κρυφτείτε στο υπόγειό σας, διαφορετικά θα γίνετε κομμάτια».
Το P1-SUN είναι ένα ουκρανικό μη πυρηνικό αναχαιτιστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, το οποίο χρησιμοποιείται για την κατάρριψη ρωσικών drones. Η Ουκρανία δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Οι ψεύτικες προειδοποιήσεις καταγράφηκαν στη Μόσχα, την Αγία Πετρούπολη, το Μπέλγκοροντ, το Νίζνι Νόβγκοροντ, το Τιουμέν, την Τούλα και το Τσελιάμπινσκ, καθώς και στο Περμ, τη Σταυρούπολη και τη Μπασκορτοστάν.
Το υπουργείο Εκτάκτων Αναγκών της Ρωσίας αναγνώρισε δημόσια ότι η χώρα είχε δεχθεί μαζική κυβερνοεπίθεση.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι τα συστήματα προειδοποίησης μέσω σειρήνων, μεγαφώνων, τηλεόρασης και ραδιοφώνου δεν είχαν παραβιαστεί.
Το υπουργείο ανακοίνωσε ότι εργαζόταν για την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας της εφαρμογής.
Στις 02:30 τα ξημερώματα της Δευτέρας, ώρα Βρετανίας, η εφαρμογή της Ρωσίας εξακολουθούσε να μη λειτουργεί, με τις αρχές να επιμένουν ότι το ευρύτερο σύστημα προειδοποίησης παρέμενε ενεργό.
«Η παραβίαση της εφαρμογής για κινητά δεν είχε και δεν μπορεί να έχει καμία επίπτωση στη λειτουργία του δημόσιου συστήματος προειδοποίησης», ανέφερε το υπουργείο σε ανάρτησή του στο Telegram.
Οι φερόμενες κυβερνοεπιθέσεις σημειώθηκαν λίγα λεπτά μετά τη λήξη της εκεχειρίας μεταξύ Μόσχας και Κιέβου στην ανατολική περιοχή της Χερσώνας.
Η τοπική κατάπαυση του πυρός, η οποία ξεκίνησε την Τρίτη, ήταν η μεγαλύτερης διάρκειας από την έναρξη του πολέμου.
Το ουκρανικό Κέντρο Αντιμετώπισης Παραπληροφόρησης προειδοποίησε:
«Αυτή τη στιγμή, οι πληροφορίες που μεταδίδονται μέσω της συγκεκριμένης εφαρμογής σχετικά με τα επίπεδα απειλής δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».
Η εφαρμογή χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ουκρανία για την προειδοποίηση των πολιτών σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τον κίνδυνο ρωσικών αεροπορικών επιδρομών.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι πολίτες έχουν στη διάθεσή τους μόλις λίγα λεπτά για να βρουν καταφύγιο, για παράδειγμα σε περίπτωση επίθεσης με βαλλιστικό πύραυλο.
Η SPRAVDI, το ουκρανικό Κέντρο Στρατηγικών Επικοινωνιών, κατηγόρησε τη Ρωσία για την κυβερνοεπίθεση, με ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ.
Μια διαφορετική εφαρμογή, η οποία αφορά αποκλειστικά την πρωτεύουσα της Ουκρανίας, εξακολουθούσε να λειτουργεί κανονικά, σύμφωνα με τις δημοτικές αρχές του Κιέβου.
Σύμφωνα με το BBC, τα μηνύματα άρχισαν να αποστέλλονται περίπου στις 22:47 τοπική ώρα της Κυριακής. Το πρώτο ανέφερε: «Κίνδυνος ραδιενέργειας. Κηρύχθηκε συναγερμός για ραδιενέργεια στο Κίεβο».
Ένα λεπτό αργότερα, ακολούθησε δεύτερη ειδοποίηση, η οποία προειδοποιούσε: «Θα σημάνει πυρηνικός συναγερμός σε ολόκληρη την Ουκρανία. Μην ανησυχείτε, είναι ο Ορέσνικ που πετάει».
Ένα τρίτο μήνυμα, το οποίο εστάλη στις 22:49, ανέφερε: «Χημική απειλή. Υπάρχει κίνδυνος χημικής επίθεσης στο Κίεβο. Μην βγείτε έξω».
Μια τέταρτη ειδοποίηση, που ακολούθησε λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, έκανε λόγο για «κίνδυνο οδομαχιών», αναφέροντας ότι «συγκρούσεις στους δρόμους βρίσκονται σε εξέλιξη στο Κίεβο. Μην βγείτε έξω».
Στη συνέχεια, εστάλησαν πολλαπλά μηνύματα που ενημέρωναν τους πολίτες ότι ο συναγερμός είχε λήξει.
Νέες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές
Την ίδια νύχτα, Ρωσία και Ουκρανία αντάλλαξαν πλήγματα, με στόχο ενεργειακές υποδομές η μία της άλλης.
Η Ρωσία ανακοίνωσε ότι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν μια «βιομηχανική επιχείρηση» ανατολικά της Μόσχας, την οποία ουκρανικά μέσα ενημέρωσης αναγνώρισαν ως το διυλιστήριο πετρελαίου του Κστόβο.
Την ίδια ώρα, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι έπληξε στη θάλασσα ένα ουκρανικό στρατιωτικό φορτηγό πλοίο, 36 μίλια νότια της Οδησσού.
Σε ανάρτησή του στο Telegram, ανέφερε ότι το πλοίο «μετέφερε φορτίο που προοριζόταν για τις ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις».
Πρόσθεσε ότι ένα ακόμη πλήγμα είχε στόχο χώρο αποθήκευσης ουκρανικών συστημάτων εκτόξευσης πυραύλων στο χωριό Τούζλι της περιφέρειας της Οδησσού.
Παράλληλα, κανάλι στο Telegram που ενημερώνει για την πόλη της Οδησσού ανέφερε ότι τέσσερις άνθρωποι τραυματίστηκαν από τις νυχτερινές επιθέσεις στην περιοχή.
Τα γεγονότα σημειώθηκαν μετά τη λήξη της μεγαλύτερης σε διάρκεια εκεχειρίας του πολέμου, η οποία αφορούσε αποκλειστικά την ανατολική περιοχή της Χερσώνας και ολοκληρώθηκε την Κυριακή, αφού η Ρωσία αρνήθηκε την πρόταση για παράτασή της, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.
Η σπάνια αυτή παύση των εχθροπραξιών, η οποία επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση της Μελάνια Τραμπ και τέθηκε σε ισχύ νωρίς την Τρίτη, επέτρεψε την πραγματοποίηση ανθρωπιστικής αποστολής στην πόλη Ολέσκι, που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή, την ώρα που ο πόλεμος διανύει το πέμπτο έτος του.
Καμία από τις δύο πλευρές δεν ανέφερε παραβιάσεις μετά την έναρξη της εκεχειρίας, σε μια εξέλιξη που Ουκρανός βουλευτής χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη αποκλιμάκωση από το 2022».
«Η κατάπαυση του πυρός, η οποία ίσχυσε από τις 27 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου, ολοκληρώθηκε», δήλωσε ο επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ουκρανικού κοινοβουλίου, Ντμίτρο Λουμπινέτς.
Χαρακτήρισε την προσωρινή εκεχειρία «σημαντικό βήμα στις κοινές ανθρωπιστικές μας προσπάθειες» με τη Ρωσία.
Υπολογίζεται ότι περίπου 2.000 άμαχοι βρίσκονταν στην Ολέσκι όταν τέθηκε σε ισχύ η προσωρινή κατάπαυση του πυρός.
Στους κατοίκους δόθηκε η δυνατότητα είτε να απομακρυνθούν προς περιοχές που ελέγχονται από την Ουκρανία ή τη Ρωσία είτε να παραμείνουν στην πόλη, με την προϋπόθεση ότι θα ανεφοδιάζονταν με τρόφιμα και ιατρικά εφόδια.
Για λόγους ασφαλείας, δεν ανακοινώθηκαν ακριβή στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των ανθρώπων που επέλεξαν να παραμείνουν στην πόλη μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης απομάκρυνσης.
Στα ουκρανικά σύνορα, το Σάββατο, συγγενείς περίμεναν να αντικρίσουν τους αγαπημένους τους, ενώ κάτοικοι γειτονικών χωριών είχαν παραταχθεί κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου, κρατώντας σημαίες και φακούς για να υποδεχθούν την ανθρωπιστική αυτοκινητοπομπή.
Ωστόσο, Μόσχα και Κίεβο συνέχισαν τις αεροπορικές επιθέσεις σε άλλες περιοχές.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε την Κυριακή ότι η Ρωσία συνεχίζει να στοχοποιεί τις ενεργειακές υποδομές της χώρας ενόψει του χειμώνα.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, αναμένεται να επαναληφθούν μέσα στον Νοέμβριο, καθώς είχαν ουσιαστικά παγώσει από τον Φεβρουάριο, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινές επιθέσεις στο Ιράν.
