Η ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας αποτελεί στρατηγική επιλογή του Υπουργείου Ανάπτυξης, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο, η συγκεκριμένη πολιτική συμβάλλει στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.
Με αυτή τη θέση απαντά το Υπουργείο Ανάπτυξης στην κριτική της ΕΛΑΣ για τη χρηματοδότηση της έρευνας και των προγραμμάτων καινοτομίας, παρουσιάζοντας στοιχεία για τους διαθέσιμους πόρους αλλά και για τα ποσά που έχουν ήδη απορροφηθεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, από τα συνολικά 348,5 εκατ. ευρώ που έχουν δεσμευτεί από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. για ερευνητικές δράσεις την περίοδο 2016-2030, έως τις 30 Ιουνίου 2026 είχαν απορροφηθεί 278 εκατ. ευρώ. Από το συγκεκριμένο ποσό, περισσότερα από 232 εκατ. ευρώ αφορούν την περίοδο 2019-2026, όπως διαβάζουμε στο newsbeast.gr.
Χρηματοδότηση έρευνας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης
Στους παραπάνω πόρους περιλαμβάνονται περίπου 68,3 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία εγκρίθηκαν το 2022 και κατευθύνθηκαν σε 279 ερευνητικά έργα. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου.
Παράλληλα, το υπουργείο αναφέρει ότι μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν επενδυθεί επιπλέον 370 εκατ. ευρώ για έργα υποδομών και εξοπλισμού ερευνητικών φορέων σε ολόκληρη τη χώρα. Τα έργα αυτά ολοκληρώνονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Στους διαθέσιμους πόρους προστίθενται, σύμφωνα με το υπουργείο, τα ερευνητικά προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας, τα οποία χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, καθώς και η τακτική χρηματοδότηση πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων μέσω του κρατικού προϋπολογισμού.
Ο σχεδιασμός για την επόμενη τετραετία
Σε ό,τι αφορά τη μελλοντική χρηματοδότηση της έρευνας, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος συμφώνησε με τη διοίκηση του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. για την πλήρη ένταξη του προϋπολογισμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων του στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης για την επόμενη τετραετία.
Όπως επισημαίνει το υπουργείο, στόχος είναι να εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι με διαφάνεια, λογοδοσία και αξιολόγηση, περιορίζοντας παράλληλα το δημοσιονομικό κόστος που προκύπτει από την εξυπηρέτηση δανείων για τη χρηματοδότηση της έρευνας.
Η κριτική της ΕΛΑΣ για τη χρηματοδότηση της έρευνας
Νωρίτερα, η ΕΛΑΣ είχε ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι το τελευταίο διάστημα έχουν γίνει δύο εξαγγελίες σχετικά με τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων Έρευνας και Καινοτομίας, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν υλοποιηθεί.
Η πρώτη αφορά την ένταξη του προγραμματισμού του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030. Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η σχετική εξαγγελία έγινε «χωρίς κανένα ποσό και χωρίς χρονοδιάγραμμα».
Η δεύτερη αφορά την παράταση της δανειακής σύμβασης με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για το πρόγραμμα «ΕΛΙΔΕΚ-2», με την αποδέσμευση πόρων που, μαζί με την εθνική συμμετοχή, ανέρχονται σε περίπου 286 εκατ. ευρώ έως το 2028.
Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, ούτε για τη συγκεκριμένη εξαγγελία έχει δημοσιευθεί σχετική διοικητική πράξη.
«Το ερώτημα που οφείλει να απαντηθεί δημόσια: Τα 286 εκατ. του Ιουνίου και η ένταξη στο ΤΠΑ του Αυγούστου είναι πρόσθετοι πόροι ή το ίδιο ποσό σε δύο εξαγγελίες;», ανέφερε η ΕΛΑΣ.
Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ καταλήγει επισημαίνοντας ότι «η έρευνα χρηματοδοτείται με αποφάσεις και εγγραφές στον προϋπολογισμό — όχι με ανακοινώσεις».
