Με αφορμή δημοσιεύματα και συζητήσεις που έχουν αναπτυχθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ΑΑΔΕ διευκρινίζει το πλαίσιο που αφορά τις χρηματικές μεταφορές μεταξύ συγγενών και άλλων οικείων προσώπων.
Σύμφωνα με τις σχετικές επισημάνσεις, οι μεταφορές χρημάτων σε τραπεζικούς λογαριασμούς, είτε πραγματοποιούνται μέσω IRIS είτε με άλλο τρόπο, δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος όταν αφορούν μικρά χρηματικά ποσά. Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει όταν από τα στοιχεία ενός ελέγχου προκύπτει συγκεκριμένο και επαναλαμβανόμενο μοτίβο που παραπέμπει σε καταχρηστική πρακτική.
Τι ισχύει για τα χαρτζιλίκια από γονείς και παππούδες
Ιδιαίτερα για τις μικρές χρηματικές ενισχύσεις που δίνουν γονείς και παππούδες σε παιδιά και εγγόνια, η ΑΑΔΕ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο που εξετάζονται σημαντικές χρηματικές δωρεές.
Πρόκειται, για παράδειγμα, για ποσά που δίνονται για την κάλυψη καθημερινών αναγκών και μικροεξόδων, δηλαδή το γνωστό χαρτζιλίκι. Η απλή μεταφορά ενός μικρού ποσού στον λογαριασμό ενός παιδιού ή εγγονιού, επομένως, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι δημιουργείται φορολογική υποχρέωση.
Η περίπτωση της φοιτήτριας από την Εύβοια
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε η υπόθεση φοιτήτριας από την Εύβοια, η οποία ελέγχθηκε για χρηματική δωρεά που είχε λάβει από τον παππού της.
Όπως επισημαίνεται από πηγές της ΑΑΔΕ, ο συγκεκριμένος έλεγχος δεν αφορούσε το χαρτζιλίκι του παππού προς την εγγονή. Η υπόθεση εντασσόταν σε έναν ευρύτερο φορολογικό έλεγχο που αφορούσε περισσότερα πρόσωπα.
Παράλληλα, ο φόρος δωρεάς που καταλογίστηκε αφορούσε χρηματικό ποσό το οποίο είχε δοθεί σε περίοδο πριν από την εφαρμογή της απαλλαγής για χρηματικές δωρεές έως 800.000 ευρώ.
Σημαντικό στοιχείο στην υπόθεση ήταν επίσης ότι η σχετική δήλωση είχε υποβληθεί οικειοθελώς από την ελεγχόμενη.
Πότε μπορεί να προκύψει φόρος δωρεάς
Οι χρηματικές δωρεές δεν αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο. Το ύψος του ποσού, ο χρόνος κατά τον οποίο πραγματοποιήθηκε η δωρεά και η σχέση μεταξύ δωρητή και αποδέκτη αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη φορολογική μεταχείριση.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, για συγκεκριμένες χρηματικές δωρεές μεταξύ προσώπων που εμπίπτουν στην προβλεπόμενη συγγενική σχέση, εφαρμόζεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία.
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να συγχέονται οι καθημερινές μικρές μεταφορές χρημάτων με μια ουσιαστική χρηματική δωρεά, η οποία μπορεί να έχει διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση.
Τι γίνεται με τις δηλώσεις που έχουν ήδη υποβληθεί
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύεται από την υπόθεση αφορά τις δηλώσεις δωρεάς που έχουν υποβληθεί οικειοθελώς.
Σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και την απόφαση ΔΕΔ 1798/2026, οι συγκεκριμένες δηλώσεις δεν μπορούν να ανακληθούν εκ των υστέρων μέσω ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ.
Κατά συνέπεια, η φορολογική αντιμετώπιση μιας χρηματικής μεταφοράς δεν κρίνεται αποκλειστικά από το γεγονός ότι τα χρήματα μετακινήθηκαν από έναν λογαριασμό σε έναν άλλο ή ότι χρησιμοποιήθηκε το IRIS. Σημασία έχουν η πραγματική αιτία της μεταφοράς, το ύψος των χρημάτων, ο χρόνος της συναλλαγής και τα υπόλοιπα δεδομένα της κάθε περίπτωσης.
Το βασικό μήνυμα της ΑΑΔΕ
Οι διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι τραπεζικές μεταφορές χρημάτων και οι πληρωμές μέσω IRIS δεν αποτελούν αυτομάτως φορολογικό τεκμήριο δωρεάς.
Για μικρά ποσά που δίνονται από γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για τις καθημερινές τους ανάγκες, δεν τίθεται ζήτημα φορολόγησης μόνο και μόνο επειδή η μεταφορά έγινε ηλεκτρονικά. Διαφορετική είναι η περίπτωση όταν πρόκειται για πραγματική χρηματική δωρεά σημαντικού ύψους ή όταν τα δεδομένα μιας υπόθεσης δικαιολογούν περαιτέρω φορολογικό έλεγχο.
Επομένως, IRIS, χαρτζιλίκι και χρηματική δωρεά δεν είναι έννοιες ταυτόσημες. Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά κάθε συναλλαγής και από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο κατά τον χρόνο που πραγματοποιήθηκε.
