Τη μνήμη του Αγίου Δημητρίου τιμά σήμερα Δευτέρα (26/10) η Ορθόδοξη Εκκλησία. Η σημερινή ημέρα αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές γιορτές, ενώ τιμώνται, επίσης, οι Μάρτυρες Λούππος, Λέπτινα και Γλύκων.
Ο Άγιος Δημήτριος έζησε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., την εποχή των μεγάλων διωγμών εναντίον των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από επιφανή οικογένεια και απέκτησε υψηλή θέση στη ρωμαϊκή διοίκηση και στον στρατό.
Η ζωή του Αγίου Δημητρίου
Παρά το αξίωμά του, δεν έκρυβε τη χριστιανική του πίστη και δίδασκε δημόσια το Ευαγγέλιο. Κατά τους διωγμούς του αυτοκράτορα Γαλερίου συνελήφθη και φυλακίστηκε, καθώς αρνήθηκε να αποκηρύξει τον Χριστιανισμό. Η παράδοση συνδέει τη φυλάκισή του με την ιστορία του νεαρού Νέστορα, ο οποίος ζήτησε την ευλογία του πριν αντιμετωπίσει σε μονομαχία τον Λυαίο, έναν ιδιαίτερα ισχυρό παλαιστή.
Ο Νέστορας νίκησε τον Λυαίο, προκαλώντας την οργή του αυτοκράτορα. Σύμφωνα με τον συναξαριακό βίο, ο Δημήτριος θανατώθηκε με λογχισμούς μέσα στη φυλακή, γύρω στο 306 μ.Χ. Η μνήμη του συνδέθηκε έκτοτε στενά με τη Θεσσαλονίκη, όπου αναπτύχθηκε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα του χριστιανικού κόσμου. Η προσωνυμία «Μυροβλύτης» προέρχεται από την εκκλησιαστική παράδοση σύμφωνα με την οποία από τον τάφο και τα λείψανα του Αγίου ανέβλυζε ευωδιαστό μύρο.
Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη
Το φαινόμενο αυτό θεωρήθηκε από τους πιστούς ένδειξη αγιότητας και συνδέθηκε με πολυάριθμες διηγήσεις θαυμάτων και θεραπειών. Ο μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Ελλάδας και περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Η σύνδεση του Αγίου Δημητρίου με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης
Στην κρύπτη του ναού διατηρείται η παράδοση του τόπου μαρτυρίου του Αγίου, ενώ το προσκύνημά του προσελκύει πιστούς από ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Ο Άγιος Δημήτριος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ιστορία και την ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, της οποίας θεωρείται προστάτης. Η γιορτή του, στις 26 Οκτωβρίου, συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης το 1912, προσδίδοντας στην ημέρα ιδιαίτερη θρησκευτική και ιστορική σημασία.
Εκτός από τη Θεσσαλονίκη, ο Άγιος Δημήτριος τιμάται ως πολιούχος ή ιδιαίτερος προστάτης σε πολλές περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων η Ελασσόνα, ο Λαγκαδάς, η Ναύπακτος, η Σιάτιστα, η Χρυσούπολη, ο Αλμυρός, ο Κολινδρός, η Πετρούπολη, η Κερατέα, ο Άγιος Δημήτριος Αττικής, ο Αυλώνας Αττικής και ο Μικρός Βάλτος Κορινθίας.
