Ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης της λειτουργίας και ανάπτυξης των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων παρουσίασε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, κατά την τοποθέτησή της στη 111η Σύνοδο των Πρυτάνεων, η οποία πραγματοποιήθηκε από 1 έως 4 Απριλίου 2026 με διοργανωτή το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και προεδρεύοντα τον Πρύτανη, Καθηγητή Μιχάλη Σφακιανάκη.
Όπως τόνισε, στόχος της στρατηγικής, που έχει εκπονηθεί και υλοποιείται στοχευμένα είναι «να γίνει η χώρα μας κόμβος εκπαιδευτικής πολιτικής, αρχικά με περιφερειακό χαρακτήρα και κατόπιν με διεθνή».
Η παρουσία της υπουργού σηματοδότησε, σύμφωνα με συμμετέχοντες, μια διαφορετική εικόνα σε σχέση με το παρελθόν, καθώς το κλίμα, που διαμορφώθηκε κατά τις εργασίες της Συνόδου ήταν αισθητά πιο θετικό, με αρκετούς πρυτάνεις να αναγνωρίζουν δημόσια τη διάθεση για διάλογο και άμεση ανταπόκριση στα ζητήματα των πανεπιστημίων. Η στάση αυτή δεν περιορίζεται σε επίπεδο επικοινωνίας, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένες παρεμβάσεις, που αφορούν την καθημερινή λειτουργία των ιδρυμάτων.
Η Υπουργός ανακοίνωσε ότι εντός του Απριλίου θα καταβληθεί τακτική επιχορήγηση ύψους 120 εκατ. ευρώ για την κάλυψη κρίσιμων λειτουργικών αναγκών των Ιδρυμάτων, όπως το ενεργειακό κόστος, η φύλαξη, η καθαριότητα και η συντήρηση υποδομών. Όπως υπογράμμισε, η ενίσχυση αυτή αποτελεί βασικό πυλώνα για τη σταθερή και βιώσιμη λειτουργία των πανεπιστημίων. Η έμφαση στην ενίσχυση της χρηματοδότησης, τόσο μέσω τακτικών όσο και έκτακτων πόρων, αναδεικνύεται σε κεντρικό άξονα της πολιτικής που ακολουθείται.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συνολική αύξηση της χρηματοδότησης προς τα πανεπιστήμια, σημειώνοντας ότι «η αύξηση της χρηματοδότησης κατά 1,5 δισ. ευρώ από το 2019 και μετά, μέσα από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, δείχνει ότι υπάρχει ουσιαστική στήριξη».
Έμφαση σε υποδομές και φοιτητική καθημερινότητα
Στο επίκεντρο των ανακοινώσεων βρέθηκε και η αξιοποίηση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, με προσκλήσεις χρηματοδότησης που αναμένονται εντός Μαΐου, για τη συντήρηση και ανακαίνιση κτιριακών εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται για εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες. Ιδιαίτερη προτεραιότητα θα δοθεί σε ιδρύματα με παλαιές και εκτεταμένες υποδομές.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Υπουργός στη διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων, μέσω της ανάπτυξης ξενόγλωσσων προγραμμάτων και της ενίσχυσης της εξωστρέφειας. Η Σοφία Ζαχαράκη συνέδεσε την προσέλκυση ξένων φοιτητών και με τη διάσταση του δημογραφικού προβλήματος, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενίσχυσης του διεθνούς αποτυπώματος της χώρας στην εκπαίδευση.
Παράλληλα, η πολιτική ηγεσία δίνει βαρύτητα σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη φοιτητική ζωή. Στο πλαίσιο αυτό, η Υπουργός δεσμεύτηκε για τη βελτίωση της φοιτητικής σίτισης μέσω εκσυγχρονισμού του πλαισίου και εξέτασης της ενίσχυσης του ημερήσιου σιτηρεσίου.
Σχετικά με τη φοιτητική στέγαση, επισήμανε τον σχεδόν διπλασιασμό του σχετικού κονδυλίου – από 42 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 90 εκατ. ευρώ – με ειδική μέριμνα για τα περιφερειακά πανεπιστήμια. Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία νέων φοιτητικών εστιών, τόσο στην Αθήνα όσο και στην περιφέρεια, με στόχο την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Αναφερόμενη στο πρόγραμμα αναβάθμισης και δημιουργίας νέων εστιών, δήλωσε ότι «τα έργα που υλοποιούνται θα αλλάξουν τον χάρτη της φοιτητικής στέγασης», επισημαίνοντας ότι αξιοποιούνται πολλαπλά χρηματοδοτικά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων ΣΔΙΤ.
Επιπλέον, προανήγγειλε νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης των φοιτητικών εστιών που υπάγονται στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ, ύψους άνω των 220 εκατ. ευρώ, από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Τα έργα αυτά αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και πόρων.
Την ίδια στιγμή, ανακαινίζονται υφιστάμενες εστίες μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ δημιουργούνται νέες δομές σε ιδρύματα που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν, όπως το Πάντειο Πανεπιστήμιο, το οποίο αναμένεται να αποκτήσει εστία έως το 2027.
Στελέχωση και λειτουργική επάρκεια
Για το ζήτημα της στελέχωσης, η Υπουργός υπογράμμισε ότι «χωρίς ισχυρές διοικητικές δομές, δεν μπορεί να υλοποιηθεί καμία μεταρρύθμιση». Παρουσίασε παρεμβάσεις για την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, όπως η καθιέρωση τριετών αποσπάσεων και η δυνατότητα μετατάξεων προσωπικού.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι θα καταβληθεί προσπάθεια ώστε να εξασφαλίζεται σε ετήσια βάση τουλάχιστον μία νέα πρόσληψη για κάθε αποχώρηση προσωπικού στις κατηγορίες Ε.Δ.Ι.Π., Ε.Τ.Ε.Τ., Ε.Ε.Π. και διοικητικών υπαλλήλων, σε μια περίοδο αυξημένων συνταξιοδοτήσεων.
Σε ό,τι αφορά το διδακτικό προσωπικό, αναφέρθηκε σε πρόσφατη ρύθμιση που εντάχθηκε στο νομοσχέδιο για τη δημιουργία της Α.Σ.Π.Τ., η οποία επιτρέπει σε δημόσιους υπαλλήλους να καλύπτουν διδακτικές ανάγκες με καθεστώς μερικής απασχόλησης. Σημείωσε, επίσης, ότι από το 2019 έχει καταγραφεί αύξηση των μελών ΔΕΠ, ενώ πρόσφατα καταβλήθηκαν 3.772.400 ευρώ για την ενίσχυση των εντεταλμένων διδασκόντων.
Μείωση γραφειοκρατίας και καλύτερος συντονισμός
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη βελτίωση της διοικητικής λειτουργίας των Πανεπιστημίων, με την Υπουργό να καλεί τις διοικήσεις να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με τη Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης, ώστε να μειωθεί η γραφειοκρατία και να επιταχυνθούν διαδικασίες τόσο σε ακαδημαϊκά όσο και σε οικονομικά ζητήματα. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η προώθηση καλών πρακτικών μεταξύ των ιδρυμάτων.
Τα βασικά σημεία των πορισμάτων
Η ολοκλήρωση της Συνόδου οδήγησε σε σειρά διαπιστώσεων και προτάσεων:
– Ενίσχυση του στεγαστικού επιδόματος και διεύρυνση δικαιούχων
– Μεγαλύτερη ευελιξία στη δωρεάν σίτιση
– Κάλυψη κενών προσωπικού με αναλογία 1:1
– Αυξημένοι πόροι για συντήρηση και αναβάθμιση υποδομών
– Πρόσθετη στήριξη για το αυξημένο ενεργειακό κόστος
– Αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου για τα μέλη ΔΕΠ
– Νέα εργαλεία για διεθνή μεταπτυχιακά προγράμματα
– Απλοποίηση διοικητικών διαδικασιών
Στις εργασίες της Συνόδου συμμετείχαν, επίσης, ο υφυπουργός Παιδείας, Νικόλαος Παπαϊωάννου, ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης, Δημήτριος Μπουραντώνης, ο Υπηρεσιακός Γραμματέας, Ιωάννης Βλάσσης, καθώς και ο Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, Περικλής Μήτκας. Μεταξύ των ομιλητών ήταν και ο πρώην Πρύτανης του ΕΜΠ, Ανδρέας Μπουντουβής.
Κλείνοντας, η Υπουργός αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ασφάλειας στα Πανεπιστήμια, επισημαίνοντας ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στην υλοποίηση του σχεδίου της Πολιτείας σε συνεργασία με τις πανεπιστημιακές αρχές. Όπως δήλωσε, «η ασφάλεια και η εύρυθμη ακαδημαϊκή λειτουργία αποτελούν προϋπόθεση για την επίτευξη των υπόλοιπων υψηλών εκπαιδευτικών στόχων».
Συνολικά, από τη 111η Σύνοδο Πρυτάνεων αναδεικνύεται μια προσπάθεια μετατόπισης προς μια πιο πρακτική και λειτουργική αντιμετώπιση των προβλημάτων της ανώτατης εκπαίδευσης, με έμφαση στην καθημερινότητα των ιδρυμάτων και των φοιτητών. Παρότι οι διαχρονικές προκλήσεις παραμένουν, η ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και πανεπιστημίων δημιουργεί προσδοκίες για ουσιαστικές βελτιώσεις στο προσεχές διάστημα.
Πηγή: www.protothema.gr
