Νέα έντονη άνοδο καταγράφουν οι τιμές στην ενέργεια, καθώς η αναταραχή στα στενά του Ορμούζ εντείνει τις ανησυχίες για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Το πετρέλαιο ξεπέρασε το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, ενώ η τιμή του φυσικού αερίου στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ενέργειας κινήθηκε κοντά στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent ενισχύθηκαν κατά 2,15 δολάρια, ή 2,2%, φτάνοντας στα 100,07 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα, το αμερικανικό αργό WTI σημείωσε άνοδο 1,70 δολαρίου, ή 1,83%, στα 94,73 δολάρια το βαρέλι.
Η τιμή του Brent έχει καταγράψει αύξηση περίπου 25% από τις αρχές Αυγούστου, καθώς οι προσδοκίες για μία μόνιμη διευθέτηση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απομακρύνονται, ενισχύοντας την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Στο φυσικό αέριο, το ολλανδικό συμβόλαιο TTF, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, στις 17:40 ώρα Ελλάδας ενισχυόταν κατά 4,4%, στα 79,21 ευρώ ανά MWh, ενώ νωρίτερα είχε αγγίξει τα 80,99 ευρώ. Πρόκειται για επίπεδα που παραπέμπουν στις υψηλότερες τιμές από τις αρχές του 2023, σε μία περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καλείται παράλληλα να ενισχύσει τα αποθέματά της ενόψει του χειμώνα.
Οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας προκαλούν προβληματισμό στην κυβέρνηση, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει διαφορετικές επιλογές σε περίπτωση που η ανοδική πορεία των τιμών συνεχιστεί. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο κρατικών παρεμβάσεων, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να αξιοποιήσει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο προκειμένου να στηρίξει την κοινωνία, εφόσον υπάρξει ανάγκη.
Η νέα άνοδος στις τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου δημιουργεί παράλληλα πρόσθετες πιέσεις στον πληθωρισμό. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 3,8%, έναντι 3,4% τον Ιούλιο, με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την τελική εικόνα.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν το μέγεθος των ανατιμήσεων. Σε ετήσια βάση, το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 40,2%, το πετρέλαιο κίνησης κατά 30,6% και η βενζίνη κατά 15,3%. Ως αποτέλεσμα, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης ξεπέρασε τα 2,10 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel διαμορφώθηκε περίπου στα 2,06 ευρώ.
Οι αυξήσεις στα καύσιμα μεταφέρονται σταδιακά και στο κόστος μετακίνησης και μεταφορών, ενώ η άνοδος του φυσικού αερίου δημιουργεί ανησυχία και για την πορεία των τιμών ηλεκτρικού ρεύματος. Ένα σημαντικό μέρος της ηλεκτροπαραγωγής εξακολουθεί να βασίζεται στο φυσικό αέριο, παρά τη σημαντική συνεισφορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Παρά τις πιέσεις, τον Αύγουστο τα τιμολόγια ενέργειας εμφάνισαν υποχώρηση κατά 1,2%.
Οι εκτιμήσεις από την αγορά καυσίμων, πάντως, είναι ότι οι πιέσεις δεν έχουν τελειώσει. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος, Μιχάλης Κιούσης, εκτίμησε ότι, εφόσον δεν υπάρξει δραματική αλλαγή στις διεθνείς συνθήκες, η μέση τιμή της αμόλυβδης μπορεί να φτάσει τα 2,15 ευρώ το λίτρο μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ το πετρέλαιο κίνησης μπορεί να κινηθεί προς τα 2,10 ευρώ.
Την ίδια ώρα, διαφορετική είναι η εικόνα στα τρόφιμα, όπου η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών σε ορισμένες βασικές κατηγορίες προϊόντων, σε συνδυασμό με τη συμφωνία κυβέρνησης και εφοδιαστικής αλυσίδας για συγκράτηση των τιμών στα σούπερ μάρκετ κατά το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, λειτούργησε ανασταλτικά για τον πληθωρισμό. Παρά ταύτα, ο σχετικός δείκτης κατέγραψε μικρή άνοδο, στο 0,9% από 0,4% τον Ιούλιο.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζονται ήδη διαφορετικές επιλογές για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από το ράλι στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν προς το τέλος του μήνα, καθώς η κυβέρνηση θέλει να έχει στη διάθεσή της τα πιο πρόσφατα δεδομένα μιας αγοράς που χαρακτηρίζεται από μεγάλες και συνεχείς διακυμάνσεις.
Ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι αφορά την παράταση της επιδότησης για την αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης, με συμμετοχή τόσο του κράτους όσο και των διυλιστηρίων. Η υφιστάμενη επιδότηση αντιστοιχεί σε 10 λεπτά ανά λίτρο για την αμόλυβδη και 15 λεπτά ανά λίτρο για το diesel, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.
Ένα δεύτερο ενδεχόμενο είναι να υπάρξει αντίστοιχη συμμετοχή των διυλιστηρίων στην επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης, καθώς οι σημερινές τιμές προκαλούν έντονο προβληματισμό ενόψει του χειμώνα. Με βάση τις υπάρχουσες εκτιμήσεις, ένα νοικοκυριό που θα χρειαστεί να προμηθευτεί έναν τόνο πετρελαίου μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με επιπλέον κόστος περίπου 900 ευρώ σε σχέση με πέρυσι, καθώς η συνολική δαπάνη μπορεί να ξεπεράσει τα 2.000 ευρώ.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης, ώστε να αντιμετωπιστεί η αυξημένη επιβάρυνση των νοικοκυριών. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η ενίσχυση των κινήτρων για θέρμανση με ηλεκτρική ενέργεια, επιλογή που μπορεί να αποδειχθεί περισσότερο συμφέρουσα για νοικοκυριά τα οποία διαθέτουν ήδη αντλίες θερμότητας.
Η ηλεκτρική ενέργεια προσφέρει, επιπλέον, τη δυνατότητα στους καταναλωτές να επιλέξουν τιμολόγια και προσφορές που μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς το κόστος της κιλοβατώρας, σε αντίθεση με τις έντονες διακυμάνσεις που παρατηρούνται στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Υπάρχει, τέλος, και ένα τέταρτο σενάριο, το οποίο θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εάν η κατάσταση στις διεθνείς αγορές επιδεινωθεί περαιτέρω. Πρόκειται για την αναζήτηση ευρωπαϊκής λύσης και τον συντονισμό σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι συγκεκριμένες αυξήσεις είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Η κυβέρνηση καλείται έτσι να σταθμίσει τα περιθώρια δημοσιονομικής παρέμβασης απέναντι σε μία ενεργειακή αγορά που παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη. Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η πορεία του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των καυσίμων θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τόσο το κόστος για τα νοικοκυριά όσο και την πορεία του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Πηγή: ertnews.gr
