Με ειλικρινή συλλυπητήρια στον πορτογαλικό λαό για τις απώλειες Πορτογάλων πολιτών και Βενεζουελάνων πορτογαλικής καταγωγής στους σεισμούς της Βενεζουέλας ξεκίνησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τις κοινές δηλώσεις του μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Πορτογαλίας, Λούις Μοντενέγκρο, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Μπορεί Ελλάδα και Πορτογαλία να βρίσκονται στα δύο άκρα της Ευρώπης στη Μεσόγειο και στον Ατλαντικό αλλά οι χώρες έχουν πολλά περισσότερα που τις ενώνουν παρά που τις χωρίζουν ανέφερε ο πρωθυπουργός.
«Είμαστε δύο έθνη ναυτικά με ευρεία θαλάσσια παρουσία με μεγάλη διασπορά με παράδοση εξωστρέφειας. Είμαστε δύο κράτη όμως τα οποία συνδέονται και με κάτι ακόμα πιο βαθύ την κατοχύρωση της δημοκρατικής μας πορείας μετά την επώδυνη διπλή εμπειρία της δικτατορίας μέσω της ένταξής μας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Ήταν μια στρατηγική επιλογή την οποία έκαναν και οι δύο χώρες μας που κατάφερε να εδραιώσει το πολίτευμα, το κράτος δικαίου αλλά και τη σταθερότητα. Μια συμμετοχή που με την ταυτόχρονη ένταξη της Ισπανίας ενίσχυσε την μεσογειακή διάσταση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και ανέδειξε τον Ευρωπαϊκό Νότο ως έναν διακριτό πόλο με σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών.
Οι διμερείς μας σχέσεις, όπως είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε και σήμερα, είναι πραγματικά άριστες και υπάρχουν ακόμα σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης και των οικονομικών και των εμπορικών μας σχέσεων. Όπως και δυνατότητες ενίσχυσης της συνεργασίας μας στην άμυνα και των συνεργειών στην αμυντική βιομηχανία, όπου η Πορτογαλία έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα προόδου. Είναι κάτι το οποίο επιβεβαίωσε και η πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας στη Λισσαβόνα και στην Μπέζα και είναι πεδία στα οποία συμφωνήσαμε, εργαστούμε, καθώς η γεωπολιτική πραγματικότητα μας αναγκάζει να χτίσουμε μια πιο ισχυρή αμυντική βάση.
Και όπως έγινε, άλλωστε σαφές, και στην τελευταία σύνοδο του ΝΑΤΟ, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ένα πολύ μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης ως προς τη συλλογική της ασφάλεια. Κάτι το οποίο σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερη κοινή αμυντική παραγωγή, περισσότερη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Και βέβαια, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενεργοποίηση στην πράξη της Ρήτρας Αμοιβαίας Συνδρομής του Άρθρου 42-7 της Συνθήκης της Ένωσης.
Με τον Λουίς είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και τα ζητήματα της πολιτικής προστασίας. Οι δύο χώρες μας βρίσκονται εδώ και χρόνια στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, η οποία πια πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη, όχι μόνο τον Ευρωπαϊκό Νότο. Η Πορτογαλία δοκιμάστηκε και πέρυσι και σε ένα βαθμό και φέτος από μεγάλες δασικές πυρκαγιές και ακραία φαινόμενα, το βαρύ τίμημα των οποίων, δυστυχώς, οι Έλληνες γνωρίζουμε καλά», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Κυρ. Μητσοτάκης: Δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα, με λιγότερα
«Σήμερα, αγαπητέ Λουίς, είναι η πρώτη πολύ δύσκολη μέρα με τον μέγιστο δείκτη ετοιμασίας ως προς την αντιμετώπιση ενδεχόμενων δασικών πυρκαγιών και θέλω για ακόμα μια φορά να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για όλους όσοι βρίσκονται στο πεδίο, τους πυροσβέστες μας, τους άντρες και τις γυναίκες των ενόπλων δυνάμεων, τους εθελοντές μας, τα στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, που κάθε καλοκαίρι δίνουν αυτόν τον πολύ δύσκολο αγώνα απέναντι στις αστικές πυρκαγιές. Και γι’ αυτό κρίνουμε ότι, στον τομέα της πολιτικής προστασίας, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι τόσο σημαντική. Και η αλήθεια είναι ότι οποιαδήποτε χώρα, καμία χώρα όσο προετοιμασμένη και να είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της μια πρόκληση αυτής της κλίμακας.
Χρειάζεται, επομένως, να αναπτύξουμε από κοινού περισσότερες δυνατότητες πρόληψης, επιτήρησης, άμεσης απόκρισης. Πιστεύω πολύ στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό rescEU. Πέρυσι βρεθήκαμε να στηρίξουμε εμείς στην Πορτογαλία σε πολύ δύσκολες πυρκαγιές. Αύριο μπορεί εμείς να χρειαστούμε να ζητήσουμε τη βοήθειά σας. Και το γεγονός ότι μπορούμε και προχωράμε, για παράδειγμα, σε κοινές παραγγελίες νέων πυροσβεστικών αεροσκαφών, είναι μια απόδειξη του πώς η Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη μπορεί να δουλέψει στην πράξη στον τομέα της πολιτικής προστασίας», τόνισε στη συνέχεια ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Πρόσθεσε δε: «Μιλήσαμε και για το μεταναστευτικό, όπου συμφωνούμε ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με την καταπολέμηση των εγκληματικών δράσεων των δικτύων διακινητών, με μια αποτελεσματική πολιτική επιστροφών, αλλά και με νόμιμες οδούς που να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των κρατών μελών.
Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω την Πορτογαλία για την διαχρονική της συμβολή σε ευρωπαϊκές αποστολές προστασίας των κοινών συνόρων, καθώς και για τη συμπαράστασή σας στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Έχουμε καταφέρει να μειώσουμε σημαντικά τις ροές και αυτό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στην συμμετοχή, στη σταθερή παρουσία της Frontex, την οποία και εσείς έχετε στελεχώσει.
Βεβαίως, μιλήσαμε και για τα κρίσιμα ζητήματα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Έχουμε άλλωστε μπροστά μας πολύ σημαντικές αποφάσεις και πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις, ενώ βέβαια και η χώρα μας ετοιμάζεται για την ανάληψη της προεδρίας του συμβουλίου σε λιγότερο από έναν χρόνο για την ακρίβεια. Και φυσικά, κεντρική θέση στη συζήτησή μας είχαν οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα», τόνισε ο Κυρ. Μητσοτάκης. «Καλείται ταυτόχρονα να ενισχύσει την άμυνά της, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα, αλλά βέβαια να διατηρήσει και να υπερασπιστεί την ανταγωνιστικότητά της. Όλες αυτές οι προκλήσεις απαιτούν ανάλογη χρηματοδότηση και δεν μπορούμε να πορευτούμε με έναν προϋπολογισμό ο οποίος ήταν σχεδιασμένος για τις ανάγκες του χθες. Χρειαζόμαστε μια τολμηρή προσέγγιση αντάξια των φιλοδοξιών μας με εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές.
Η θέση μας είναι απλή. Δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα με λιγότερα. Αν θέλουμε, λοιπόν, να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις, οφείλουμε να εξασφαλίσουμε και τα αναγκαία μέσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς, και νομίζω ότι σε αυτό η θέση μας είναι κοινή και αδιαπραγμάτευτη, τους πυλώνες της συνοχής και της κοινής αγροτικής πολιτικής.
Ενώ και η συζήτηση τους νέους πόρους πρέπει να αποχωρήσει πια με θάρρος και με τόλμη. Και θέλω να προσθέσω και εδώ κάτι. Αυτή η συζήτηση επικεντρώνεται συχνά αποκλειστικά στην καθαρή συνεισφορά ορισμένων κρατών μελών.
Παραγνωρίζει όμως αυτή η συζήτηση ότι οι ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης είναι οι κατεξοχήν ωφελημένες οικονομίες από την κοινή αγορά, από την ενιαία αγορά. Και είναι επομένως δίκαιο αυτό να αποτυπώνεται και στις αποφάσεις για το κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Κυρ. Μητσοτάκης: Ταυτόσημες θέσεις Ελλάδας – Πορτογαλίας για Μεταναστευτικό, Ευρωπροϋπολογισμό και την κρίση στα Στενά του Ορμούζ
Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε: «Μιλήσαμε και για το μεταναστευτικό, όπου συμφωνούμε ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με την καταπολέμηση των εγκληματικών δράσεων των δικτύων διακινητών, με μια αποτελεσματική πολιτική επιστροφών, αλλά και με νόμιμες οδούς που να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των κρατών μελών.
Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω την Πορτογαλία για την διαχρονική της συμβολή σε ευρωπαϊκές αποστολές προστασίας των κοινών συνόρων, καθώς και για τη συμπαράστασή σας στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Έχουμε καταφέρει να μειώσουμε σημαντικά τις ροές και αυτό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στην συμμετοχή, στη σταθερή παρουσία της Frontex, την οποία και εσείς έχετε στελεχώσει.
Βεβαίως, μιλήσαμε και για τα κρίσιμα ζητήματα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Έχουμε άλλωστε μπροστά μας πολύ σημαντικές αποφάσεις και πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις, ενώ βέβαια και η χώρα μας ετοιμάζεται για την ανάληψη της προεδρίας του συμβουλίου σε λιγότερο από έναν χρόνο για την ακρίβεια. Και φυσικά, κεντρική θέση στη συζήτησή μας είχαν οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα».
«Καλείται ταυτόχρονα να ενισχύσει την άμυνά της, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα, αλλά βέβαια να διατηρήσει και να υπερασπιστεί την ανταγωνιστικότητά της. Όλες αυτές οι προκλήσεις απαιτούν ανάλογη χρηματοδότηση και δεν μπορούμε να πορευτούμε με έναν προϋπολογισμό ο οποίος ήταν σχεδιασμένος για τις ανάγκες του χθες. Χρειαζόμαστε μια τολμηρή προσέγγιση αντάξια των φιλοδοξιών μας με εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές.
Η θέση μας είναι απλή. Δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα με λιγότερα. Αν θέλουμε, λοιπόν, να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις, οφείλουμε να εξασφαλίσουμε και τα αναγκαία μέσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς, και νομίζω ότι σε αυτό η θέση μας είναι κοινή και αδιαπραγμάτευτη, τους πυλώνες της συνοχής και της κοινής αγροτικής πολιτικής.
Ενώ και η συζήτηση τους νέους πόρους πρέπει να αποχωρήσει πια με θάρρος και με τόλμη. Και θέλω να προσθέσω και εδώ κάτι. Αυτή η συζήτηση επικεντρώνεται συχνά αποκλειστικά στην καθαρή συνεισφορά ορισμένων κρατών μελών.
Παραγνωρίζει όμως αυτή η συζήτηση ότι οι ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης είναι οι κατεξοχήν ωφελημένες οικονομίες από την κοινή αγορά, από την ενιαία αγορά. Και είναι επομένως δίκαιο αυτό να αποτυπώνεται και στις αποφάσεις για το κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
«Συζητήσαμε προφανώς και τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, στην Νότια Ανατολική Μεσόγειο, στην Ουκρανία. Νομίζω ότι και οι δύο ανησυχούμε πολύ για την πρόσφατη έξαρση και την επαναφορά σε ένα κλίμα πολεμικών εχθροπραξιών στην περιοχή των στενών του Ορμούζ, κάτι το οποίο δυστυχώς φαίνεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις ως προς τις τιμές του πετρελαίου και αναπόφευκτα μπορεί να οδηγήσει σε νέες πληθωριστικές πιέσεις τις οικονομίες μας. Είμαστε ναυτικά κράτη. Για μας η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ασφάλεια των θαλασσών αποτελούν στρατηγικές επιλογές.
Θα το ξαναπούμε, η επιβολή οποιωνδήποτε τελών διέλευσης στα στενά του Ορμούςζ δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η Ελλάδα παραμένει παρούσα και υπερασπίζεται τις αρχές αυτές και μέσω της επιχείρησης ‘Ασπίδες’ στην Ερυθρά Θάλασσα.
Κλείνοντας, αγαπητέ Λουίς θέλω να συγχαρώ την Πορτογαλία για την εκλογή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ως μη μόνιμο μέλος για τη διετία 2027-2028.
Με μεγάλη χαρά να σας προσφέρουμε την όποια εμπειρία μας από την δικιά μας παρουσία. Όπως ξέρετε, είμαστε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για την περίοδο 2025-2026 και είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσουμε αυτή τη συνεργασία για την ενίσχυση της διεθνούς νομιμότητας αλλά και της πολυμέρειας.
Οπότε να κλείσω καλωσορίζοντάς σε ακόμα μια φορά στην Αθήνα να σε ευχαριστήσω για την εξαιρετική συνεργασία.
Θέλω να πω ότι με τον Λουίς έχουμε πραγματικά ταυτόσημες απόψεις σε πάρα πολλά θέματα και έχουμε αναπτύξει και μια πολύ καλή προσωπική φιλία η οποία νομίζω ότι αντανακλά και τις εξαιρετικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών μας», κατέληξε ο πρωθυπουργός.
Κυρ. Μητσοτάκης: Όχι σε παροχές χωρίς αντίκρισμα – Μαθήματα από την κρίση σε Ελλάδα και Πορτογαλία
Μετά το πέρας τον κοινών δηλώσεων του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πορτογάλο ομόλογό του Λουίς Μοντενέγκρο, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε σε ερώτηση δημοσιογράφου για τον ρόλο του ευρωπαϊκού Νότου και τη συμμετοχή του στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων λέγοντας ότι δεν υπάρχει καλύτερη ένδειξη του πόσο κοντά είναι οι θέσεις Ελλάδας-Πορτογαλίας από την τιμή που του έχει κάνει ο ομόλογός του να ζητήσει να εκπροσωπήσει την Πορτογαλία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όταν χρειάστηκε για λόγους ανωτέρας βίας λόγω φυσικών καταστροφών να μην μπορεί ο ίδιος να συμμετάσχει. Μίλησε για δύο χώρες του Νότου που απέδειξαν ότι μπορούν να ξεπεράσουν με αυτοπεποίθηση μια δύσκολη κρίση και σήμερα πρωταγωνιστούν στην Ευρώπη και ως προς τη δημοσιονομική πειθαρχία και ως προς τους ρυθμούς ανάπτυξης.
«Ειδικά στα θέμα που έθιξε και ο Λουίς έχουμε μία ταυτόσημη προτεραιότητα: θέλουμε περισσότερους πόρους για τα ζητήματα που αφορούν την κλιματική κρίση», τόνισε ο πρωθυπουργός υπογραμμίζοντας την ανάγκη προσαρμογής σε μια πραγματικότητα που βρίσκεται ήδη εδώ.
Αναφέρθηκε στην ανάγκη ο τουριστικός κλάδος και των δύο χωρών να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα αλλά και στις προκλήσεις του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου επισημαίνοντας ωστόσο ότι «κανείς δεν πρόκειται να είναι απολύτως ευχαριστημένος από την κατάληξη αυτής της διαπραγμάτευσης» και υπογραμμίζοντας την ανάγκη να γίνουν από όλους κάποιες υποχωρήσεις, με κόκκινες γραμμές τη συνοχή και την κοινή αγροτική πολιτική.
«Συμφωνώ απόλυτα με τον Λουίς ότι θα ήταν πολύ μεγάλο λάθος θα αποπληρώσουμε τώρα τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης», είπε επίσης ο πρωθυπουργός επιχειρηματολογώντας επί δύο πολύ σημαντικών λόγων.
Σε ερώτηση για το κατά πόσο νιώθουν οι δύο πρωθυπουργοί ότι έχουν επουλωθεί τα τραύματα της κρίσης ο Κυρ. Μητσοτάκης θέλησε να κάνει μια πολύ σύντομη σύγκριση του τρόπου με τον οποίο Ελλάδα και Πορτογαλία ξεπέρασαν τη μεγάλη οικονομική και κοινωνική κρίση που χτύπησε τις δύο χώρες πριν από 15-16 χρόνια.
«Η Πορτογαλία χρειάστηκε ένα μνημόνιο, ένα πρόγραμμα για να μπορέσει να βγει από την κρίση, η Ελλάδα χρειάστηκε τρία και η κοινωνίας της υπέφερε για σχεδόν μία δεκαετία. Και η βασική διαφορά μεταξύ των δύο χωρών είναι η εξής: στην Πορτογαλία οι βασικές πολιτικές δυνάμεις κατάφεραν και συνεννοήθηκαν αμέσως σχετικά με τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις τις οποίες έπρεπε να υλοποιήσουν και δεν μπήκαν στον πειρασμό να τις υπονομεύσουν, αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητά τους. Αυτό δυστυχώς στην πατρίδα μου δεν έγινε. Κι αυτός είναι ο λόγος που χρειαστήκαμε τρία προγράμματα και όχι ένα, και που η Ελλάδα υστέρησε σημαντικά σε σχέση με την Πορτογαλία ως προς τη σύγκλιση με την Ευρώπη την τελευταία δεκαετία», τόνισε.
Επεσήμανε ότι ευτυχώς τα τελευταία εφτά χρόνια έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να αφήσουμε αυτές τις δύσκολες εποχές πίσω μας. Υπογράμμισε ότι κάτι που ενώνει τις δύο χώρες είναι ότι είναι υπέρμαχες της δημοσιονομικής σταθερότητας και απέναντι σε οποιαδήποτε φωνή υπόσχεται παροχές χωρίς αντίκρισμα και χωρίς να μπορούν αυτές οι παροχές να πληρωθούν από έναν προϋπολογισμό με συγκεκριμένα όρια.
Ο πρωθυπουργός κλείνοντας τόνισε ότι θα ήταν εύκολο να προσπαθούν να είναι ευχάριστοι μοιράζοντας χρήματα αλλά οι συνέπειες γι αυτό που κατακτήθηκε με τόσο κόπο θα ήταν δραματικές.
