Ενόψει ενός πολύ δύσκολου τελευταίου τριμήνου της χρονιάς βρίσκεται ολόκληρη η Ευρώπη, με τους δύο συνεχιζόμενους πολέμους, στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, να έχουν οδηγήσει εκ νέου τις τιμές στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο στα ύψη. Στο Μέγαρο Μαξίμου παρατηρούν με ανησυχία και προβληματισμό τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά κυρίως τη «μετάφρασή» τους στην αντλία: Η αμόλυβδη βενζίνη έχει περάσει τα 2,10 ευρώ το λίτρο στην Αττική και τα 2,20 σε πολλά νησιά, ενώ υπάρχουν φόβοι ότι σε τέσσερις εβδομάδες από σήμερα, όταν θα ξεκινήσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, η τιμή του μπορεί να φτάνει ακόμα και τα 2 ευρώ το λίτρο.
Πετρέλαιο: Πακέτο στήριξης για τη θέρμανση εξετάζει κυβέρνηση
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, στην κυβέρνηση στρέφονται σε τρεις οδούς στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων έναντι των ανατιμήσεων στα καύσιμα και γενικά στην ενέργεια: στον κρατικό προϋπολογισμό, στα διυλιστήρια, που καλούνται να συμμετέχουν στο νέο «πακέτο» στήριξης, και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, από την οποία η Αθήνα ζητάει γενναίες και αποφασιστικές κινήσεις.
Στο πρώτο σκέλος, οι υπολογισμοί που κάνει το υπουργείο Οικονομικών «δείχνουν» προς την κατεύθυνση των 200 εκατ. ευρώ ως το μέγιστο δυνατό ποσό που μπορεί να δοθεί επιπλέον μέσα σε αυτό το τελευταίο τρίμηνο του 2026. Προτεραιότητα δίνεται στο πετρέλαιο θέρμανσης, με το βασικό σκεπτικό να είναι ότι ο πολίτης δεν έχει άμεση διαθέσιμη εναλλακτική, πόσω μάλλον πιο οικονομικό τρόπο να ζεστάνει το σπίτι του όταν πέσει πολύ η θερμοκρασία τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο. Θα συνεχιστεί, ωστόσο, το μέτρο που ήδη εφαρμόζεται με την επιδότηση στο ντίζελ (10 λεπτά ανά λίτρο), καθώς βοηθάει τη συγκράτηση του κόστους στη μεταφορική αλυσίδα και κατ’ επέκταση στην τελική τιμή των προϊόντων που μεταφέρονται.
Τη Δευτέρα θα ανακοινωθεί από τα υπουργεία Οικονομικών και Περιβάλλοντος η στήριξη στο πετρέλαιο θέρμανσης, με τους πόρους να προέρχονται και από την κυβέρνηση και από τα διυλιστήρια. Στόχος είναι, όπως τον διατύπωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον το πετρέλαιο θέρμανσης να ανοίξει πολύ χαμηλότερα από το 1,75 ευρώ το λίτρο, που ήταν η τιμή στην οποία έκλεισε πέρυσι τον Απρίλιο.
Ισομερής κατανομή
Η ενίσχυση αυτή πιθανώς θα κατανέμεται ισομερώς μεταξύ του κρατικού προϋπολογισμού και των διυλιστηρίων – πιθανώς, δηλαδή, με ένα ποσό της τάξης των 15 λεπτών ανά λίτρο έκαστος, ώστε, π.χ., αν η τιμή είναι τελικά 2 ευρώ, να πέσει με την παρέμβαση αυτή στο 1,7. Επιπροσθέτως, θα δοθεί μια οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ εξετάζεται και η διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων: Πέρυσι τα εισοδηματικά κριτήρια ήταν έως 16.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα για άγαμους και 24.000 ευρώ για έγγαμους (προσαυξανόμενα για τα παιδιά). Το επίδομα, εξάλλου, δεν αφορά μόνο όσους θερμαίνονται με πετρέλαιο, αλλά και όσους χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ή καυσόξυλα. Παράλληλα, θα συνεχιστούν οι στοχευμένες παρεμβάσεις, με αυξημένη χρηματοδότηση για ορεινές περιοχές, που έχουν σαφώς χαμηλότερες θερμοκρασίες τον χειμώνα.
Ακόμα ένα μέτρο στη «φαρέτρα» της κυβέρνησης για τον πολύ δύσκολο, όπως αναμένεται, χειμώνα που έρχεται είναι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Εδώ η άσκηση έχει γίνει ξανά και προγραμματίζεται στην ίδια βάση, χωρίς να έχουν οριστικοποιηθεί οι λεπτομέρειες: Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, που προμηθεύουν τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων, θα απαγορεύεται να επιβάλλουν σε τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και του πετρελαίου κίνησης diesel ποσό μεγαλύτερο των 5 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.
Παράλληλα, τα βενζινάδικα, με τη σειρά τους, θα απαγορεύεται να επιβάλλουν επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας ποσό μεγαλύτερο των 12 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο κατά την πώληση προς τους καταναλωτές. Με τον τρόπο αυτό -ή με κάποιο παρεμφερές πλαφόνμπαίνει ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους, ώστε να αποτραπούν τυχόν φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση πιέζει τις Βρυξέλλες να λάβουν μέτρα ανάσχεσης της ακρίβειας στην ενέργεια, αλλά και να δώσουν τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να μειώσουν τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, χωρίς αυτό να μετρήσει στις λεγόμενες «οροφές δαπανών». Εφόσον ένα τέτοιο έκτακτο μέτρο, μια ρήτρα διαφυγής δηλαδή, θεσπιστεί στην Ε.Ε., τότε η κυβέρνηση θα το αξιοποιήσει, ώστε να μειώσει προσωρινά τον ΕΦΚ στα καύσιμα. Οπως λέει χαρακτηριστικά στο «MP» στέλεχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, «πρέπει να σπάσουν κάποιοι δημοσιονομικοί κανόνες για να μπορέσουμε να απελευθερώσουμε πόρους».
Δημοσιεύθηκε στο MoneyPro των Παραπολιτικών
