H ένταση στο Αιγαίο εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς η Άγκυρα φαίνεται να μεταφέρει πλέον στην πράξη τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδυάζοντας τη νομοθετική κατοχύρωση των διεκδικήσεών της με κινήσεις αμφισβήτησης επί του πεδίου. Το κλίμα ανησυχίας στην Αθήνα εντείνεται μετά το νέο επεισόδιο παρενόχλησης του πλοίου «Ocean Link», το οποίο πραγματοποιούσε εργασίες πόντισης υποθαλάσσιου καλωδίου ανάμεσα στην Αστυπάλαια και την Κω, σε διεθνή ύδατα. Σύμφωνα με πληροφορίες, τουρκική πυραυλάκατος προσέγγισε την περιοχή και μέσω ασυρμάτου αμφισβήτησε τη νομιμότητα των εργασιών, υποστηρίζοντας ότι το σημείο βρίσκεται εντός τουρκικής δικαιοδοσίας. Η ελληνική πλευρά αντέδρασε άμεσα, με τη φρεγάτα «Αδριάς» να σπεύδει στην περιοχή προκειμένου να παρακολουθήσει την κατάσταση και να διασφαλίσει τη συνέχιση των εργασιών.
Το πλοίο «Ocean Link» πραγματοποιούσε εργασίες πόντισης υποθαλάσσιου καλωδίου ανάμεσα στην Αστυπάλαια και την Κω. Η πυραυλάκατος της Άγκυρας υποστήριξε ότι το πλοίο βρίσκεται σε περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας!
Το περιστατικό έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς στην Τουρκία προωθείται προς ψήφιση ειδικό νομοσχέδιο που επιχειρεί να μετατρέψει σε εσωτερικό δίκαιο το σύνολο των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με χθεσινές πληροφορίες της «Καθημερινής», η κυβέρνηση Ερντογάν ετοιμάζεται να καταθέσει στην τουρκική Εθνοσυνέλευση νομοθετική ρύθμιση που θα καθορίζει επισήμως τις θαλάσσιες ζώνες, την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα που διεκδικεί η Άγκυρα, ενώ στο κείμενο θα περιλαμβάνονται ακόμη και αναφορές στις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» του Αιγαίου. Η τουρκική ηγεσία παρουσιάζει τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία ως προσπάθεια «θεσμικής κατοχύρωσης» των συμφερόντων της χώρας στις γύρω θάλασσες, ωστόσο στην Αθήνα εκτιμούν ότι πρόκειται για ένα ακόμη βήμα δημιουργίας τετελεσμένων απέναντι στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν και οι δημόσιες τοποθετήσεις Τούρκων αναλυτών και στελεχών που αποτυπώνουν τη διευρυμένη αντίληψη της Άγκυρας γύρω από τη «Γαλάζια Πατρίδα». Ο Μουσταφά Μπάσκαρα, διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Έρευνας για το Ναυτικό Δίκαιο του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, υποστήριξε χαρακτηριστικά πως η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν περιορίζεται στις θάλασσες που περιβάλλουν την Τουρκία, αλλά επεκτείνεται «σε όλες τις θάλασσες όπου μπορεί να φτάσει ένα πλοίο με τουρκική σημαία». Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτυπώνει τη φιλοσοφία της νέας τουρκικής στρατηγικής, σύμφωνα με την οποία η ναυτική ισχύς και η συνεχής παρουσία στο πεδίο μετατρέπονται σε εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Ο χάρτης της πρόκλησης
Στην Αθήνα επικρατεί αυξημένη επιφυλακή, καθώς διπλωματικοί και στρατιωτικοί κύκλοι θεωρούν ότι το επόμενο διάστημα οι τουρκικές κινήσεις θα ενταθούν, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου εξελίσσονται ενεργειακά και τηλεπικοινωνιακά έργα στρατηγικής σημασίας. Η παρουσία μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού σε κρίσιμα σημεία του Αιγαίου θεωρείται πλέον απαραίτητη, καθώς η Άγκυρα δείχνει αποφασισμένη να μεταφέρει την αντιπαράθεση από το επίπεδο της ρητορικής σε κινήσεις αμφισβήτησης επί του πεδίου, δημιουργώντας ένα σκηνικό που παραπέμπει σε ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ερωτηθείς (Σκάι) αν η στάση της Ελλάδας αλλάξει απέναντι στην Τουρκία σε περίπτωση που ψηφιστεί από το τουρκικό Κοινοβούλιο και γίνει νόμος η αντίληψή της περί «Γαλάζιας Πατρίδας», ανέφερε πως «είμαστε σε αναμονή». Τόνισε ωστόσο ότι μία τέτοια κίνηση είναι για εσωτερική κατανάλωση, καθώς «δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα ως προς το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας».
Παράλληλα, στην ελληνική κυβέρνηση υπάρχει έντονος προβληματισμός για το ενδεχόμενο η Άγκυρα να επιχειρήσει το επόμενο διάστημα να επαναφέρει πιο επιθετικά τη στρατηγική των συνεχών αμφισβητήσεων σε περιοχές όπου η Ελλάδα αναπτύσσει κρίσιμες υποδομές. Τα έργα ενεργειακής και τηλεπικοινωνιακής διασύνδεσης των νησιών του Αιγαίου θεωρούνται κομβικής σημασίας τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τη γεωπολιτική θέση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τον λόγο αυτό, κάθε τουρκική παρέμβαση αξιολογείται πλέον όχι ως ένα μεμονωμένο περιστατικό αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης. Στρατιωτικές πηγές εκτιμούν ότι η παρουσία ελληνικών πολεμικών πλοίων σε περιοχές όπου εξελίσσονται ανάλογες εργασίες θα συνεχιστεί με αυξημένη ένταση τους επόμενους μήνες, προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία τετελεσμένων και να σταλεί σαφές μήνυμα αποτροπής απέναντι στις τουρκικές κινήσεις.
Εφημερίδα Απογευματινή
