Ερωτήματα και, σε αρκετές περιπτώσεις, ανησυχία έχει προκαλέσει τις τελευταίες ημέρες η αποστολή Ειδικών Φύλλων Πορείας σε χιλιάδες εφέδρους στη χώρα μας, που μπορεί να είναι 30, 40 ή 50 ετών. Οι σχετικές ειδοποιήσεις φτάνουν πλέον σε μεγάλο βαθμό ηλεκτρονικά, μέσω του Gov.gr, γεγονός που έκανε τη διαδικασία περισσότερο ορατή σε σχέση με το παρελθόν, όταν τα σχετικά έγγραφα διακινούνταν κυρίως μέσω των ΕΛΤΑ.
Από στρατιωτικές πηγές διευκρινίζεται, πάντως, ότι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν συνδέεται με επιστράτευση ή κινητοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για επικαιροποίηση της επιστρατευτικής κατάστασης των εφέδρων, η οποία πραγματοποιείται καθώς μεταβάλλονται με την πάροδο των ετών κρίσιμα στοιχεία, όπως η ηλικία, ο τόπος μόνιμης κατοικίας ή άλλα δεδομένα που επηρεάζουν την επιστρατευτική τοποθέτησή τους. Η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πρόκειται να συνεχιστεί έως και τον Νοέμβριο.
Η κινητικότητα αυτή συμπίπτει χρονικά με τη συνολικότερη αναδιοργάνωση της εφεδρείας που βρίσκεται σε εξέλιξη στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030». Ο σχεδιασμός προβλέπει στενότερη σύνδεση του εφέδρου με τις πραγματικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, συχνότερη εκπαίδευση και καλύτερη αντιστοίχιση της επιστρατευτικής του τοποθέτησης με τον τόπο όπου κατοικεί και τις γνώσεις ή την ειδικότητά του.
Τι σημαίνουν το πράσινο και το λευκό φύλλο πορείας
Τα Ειδικά Φύλλα Πορείας δεν είναι ίδια για όλους τους εφέδρους. Το πράσινο ΕΦΠ αφορά εφέδρους οι οποίοι έχουν συγκεκριμένη επιστρατευτική ένταξη και προβλέπεται να αξιοποιηθούν κατά προτεραιότητα, εφόσον ενεργοποιηθεί ο σχετικός σχεδιασμός, ενώ το λευκό αφορά όσους παραμένουν διαθέσιμοι ώστε να τοποθετηθούν ή να αξιοποιηθούν σε επόμενο στάδιο, εφόσον αυτό απαιτηθεί.
Η κατάταξη δεν γίνεται με ένα μόνο κριτήριο. Συνεκτιμώνται, μεταξύ άλλων, η ηλικία, η στρατιωτική ειδικότητα και η κατάσταση της υγείας του εφέδρου, ενώ αλλαγές όπως η μετακόμιση σε άλλη περιοχή μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε νέα επιστρατευτική τοποθέτηση. Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους απαιτείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα επικαιροποίηση των στοιχείων.
Η εφεδρεία αλλάζει μοντέλο
Πίσω από τη σημερινή διαδικασία βρίσκεται μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις αντιμετωπίζουν πλέον την εφεδρεία. Στόχος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας είναι έως το 2030 να έχει δημιουργηθεί μια δεξαμενή περίπου 150.000 ενεργών εθελοντών εφέδρων, οι οποίοι θα έχουν συστηματικότερη εκπαίδευση και μεγαλύτερο βαθμό επιχειρησιακής ετοιμότητας. Ο συγκεκριμένος στόχος έχει ενταχθεί επισήμως στον σχεδιασμό της «Ατζέντας 2030».
Κεντρικό ρόλο σε αυτό το νέο μοντέλο αναλαμβάνουν τα Κέντρα Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας, τα γνωστά ΚΕΜΕΦ. Ήδη λειτουργούν δύο τέτοια κέντρα, στον Αυλώνα Αττικής και στο Λιτόχωρο Πιερίας, δίνοντας τη δυνατότητα σε εφέδρους που κατοικούν κοντά σε μεγάλα αστικά κέντρα να εκπαιδεύονται χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να μεταβαίνουν στη μονάδα στην οποία είναι επιστρατευτικά ενταγμένοι. Το νέο πλαίσιο προβλέπει, επίσης, ότι οι έφεδροι ενεργών μονάδων καλούνται για εκπαίδευση τουλάχιστον μία φορά ανά τριετία και των επιστρατευόμενων μονάδων τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία.
Η λογική είναι η εφεδρεία να πάψει να αποτελεί μια δύναμη που παραμένει για χρόνια μόνο καταγεγραμμένη στα μητρώα και να αποκτήσει ουσιαστικότερη επαφή με την εκπαίδευση και τα σύγχρονα μέσα. Στα νέα προγράμματα περιλαμβάνεται εκπαίδευση σε νέες ειδικότητες και οπλικά συστήματα, κρίσιμες στρατιωτικές ειδικότητες και συμμετοχή σε ασκήσεις, ενώ το νέο μοντέλο δίνει μεγαλύτερο βάρος και στις τεχνολογικές δεξιότητες.
Το νέο μοντέλο που παρουσίασε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ
Την κατεύθυνση των αλλαγών περιέγραψε πριν από λίγες ημέρες και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, στη Σύνοδο Άμυνας του IISS στην Πράγα. Στην παρέμβασή του παρουσίασε ένα μοντέλο στο οποίο η επιστρατευτική τοποθέτηση συνδέεται περισσότερο με την καταγωγή ή τη μόνιμη κατοικία, ενώ η εκπαίδευση των στρατευσίμων και των εφέδρων προσαρμόζεται στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται πλέον στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων. Ένας ακόμη στόχος είναι να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος που απαιτείται μέχρι ένας στρατεύσιμος να θεωρείται επιχειρησιακά αξιοποιήσιμος. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ο σχεδιασμός προβλέπει το 70% των στρατευσίμων να μπορεί να αναλαμβάνει επιχειρησιακό έργο μέσα στις πρώτες 14 εβδομάδες, έχοντας προηγουμένως εκπαιδευτεί, μεταξύ άλλων, σε μη επανδρωμένα συστήματα, κυβερνοάμυνα, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και άλλα σύγχρονα μέσα.
