Υπάρχουν στιγμές που οι αριθμοί παύουν να είναι απλώς αριθμοί. Γίνονται προειδοποίηση. Γίνονται ευθύνη. Γίνονται ένα ερώτημα που δεν μπορείς να αποφύγεις.
Τα νέα στοιχεία για τις γεννήσεις στη χώρα μας είναι μια τέτοια στιγμή. Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε τα μηνιαία στοιχεία γεννήσεων για το πρώτο τρίμηνο του 2026. Η εικόνα της διαρκούς υποχώρησης των γεννήσεων είναι, πλέον, μια πραγματικότητα που δεν επιτρέπει ούτε εφησυχασμό, ούτε εύκολες απαντήσεις.
Το δημογραφικό είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει μπροστά της η Ελλάδα. Και είναι μια πρόκληση που δεν αφορά μόνο την οικονομία. Αφορά την ίδια τη συνέχεια της χώρας μας. Αφορά τα σχολεία που θα λειτουργούν αύριο, τα χωριά και τις πόλεις μας, την κοινωνική συνοχή, το ασφαλιστικό μας σύστημα, τη χώρα που θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας.
Από τη στιγμή που γίνεσαι γονιός, αλλάζει η ζωή σου. Καταλαβαίνεις ότι υπάρχει η ζωή πριν από το παιδί και η ζωή μετά από αυτό. Είναι η μεγαλύτερη ευθύνη, αλλά ταυτόχρονα και το πιο όμορφο πράγμα που μπορεί να σου συμβεί. Και τότε αντιλαμβάνεσαι κάτι πολύ απλό: η στήριξη της οικογένειας δεν είναι ένα ακόμη κεφάλαιο μιας κυβερνητικής πολιτικής. Είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
Μετά από πολλά χρόνια, η Κυβέρνηση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν η πρώτη που έβαλε την οικογένεια μπροστά στις προτεραιότητές της, στηρίζοντάς την. Αυξήσαμε και ενισχύσαμε το επίδομα γέννησης και διευρύναμε το επίδομα μητρότητας για τις ελεύθερες επαγγελματίες, τις αυτοαπασχολούμενες, τις αγρότισσες. Από εκεί που μια μητέρα έπαιρνε ένα εφάπαξ ποσό, τώρα παίρνει επί 9 μήνες τον κατώτατο μισθό. Διευρύνθηκε η πρόσβαση των οικογενειών στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις πολύτεκνες οικογένειες. Υλοποιήθηκαν προγράμματα, όπως η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση και επεκτάθηκαν άλλα, όπως τα σχολικά γεύματα, δίνοντας πρακτικές λύσεις σε πραγματικές ανάγκες.
Επιπλέον, από 01.01.2026 εφαρμόστηκε η μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση, με τη μείωση του φόρου εισοδήματος να συνδέεται πλέον άμεσα με τον αριθμό των παιδιών. Μια οικογένεια με ένα παιδί δεν έχει τις ίδιες ανάγκες με μια οικογένεια με τρία ή τέσσερα παιδιά και η πολιτεία οφείλει να το αναγνωρίζει στην πράξη. Γι’ αυτό μηδενίσαμε τον φόρο για όσους έχουν πάνω από τέσσερα παιδιά, ενώ τον μειώσαμε και για τις οικογένειες με ένα έως τρία παιδιά.
Όλα αυτά είναι σημαντικά και προφανώς χρειάζεται και θα υπάρξει συνέχεια. Δεν μπορούν από μόνα τους, όμως, να λύσουν το πρόβλημα του δημογραφικού.
Όσο τα στοιχεία συνεχίζουν να μας χτυπούν τόσο δυνατά την πόρτα, πρέπει να κάνουμε ακόμη περισσότερα. Να στηρίξουμε περισσότερο το νέο ζευγάρι που θέλει να κάνει οικογένεια, αλλά φοβάται το κόστος. Να αντιμετωπίσουμε πιο αποφασιστικά το στεγαστικό. Να κάνουμε την εργασία και την οικογένεια πραγματικά συμβατές. Να στηρίξουμε τη μητέρα και τον πατέρα, όχι μόνο στη γέννηση, αλλά σε κάθε στάδιο της οικογενειακής ζωής.
Και κυρίως, να αλλάξουμε νοοτροπία.
Δεν είναι θέμα συντηρητισμού ή προοδευτισμού. Είναι θέμα κοινής λογικής και κοινωνικής ευθύνης. Η οικογένεια χρειάζεται στήριξη, ασφάλεια και προοπτική. Και η παραδοσιακή οικογένεια, που για γενιές αποτέλεσε τον πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι ξεπερασμένο, αλλά ως η βάση της κοινωνίας μας που αξίζει πάνω από όλα τη στήριξή μας.
Οφείλουμε να συνεχίσουμε να λαμβάνουμε πρωτοβουλίες στη λογική της οικονομικής στήριξης των οικογενειών, όπως αυτές που έχουμε ήδη λάβει, ώστε να κινητροδοτήσουμε τα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδιά ή αν έχουν παιδιά να μεγαλώσουν ακόμα περισσότερο τις οικογένειές τους. Κάθε μας απόφαση, από δω και πέρα, πρέπει να περνάει από το φίλτρο της αντιμετώπισης του δημογραφικού.
Ο μέσος όρος ηλικίας που αποφασίζει ένα ζευγάρι να αποκτήσει παιδιά έχει αυξηθεί και αυτό αποτελεί μια ευκαιρία για να δώσουμε κίνητρα, αλλά και ουσιαστική κρατική μέριμνα που να διευκολύνει την διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Είναι χρέος μας να επαναφέρουμε τον σεβασμό στην ιερή έννοια της οικογένειας που πολλές φορές μπορεί να κλονίστηκε, ακόμα και από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Περάσαμε από το άκρο της καταπίεσης στο άκρο της απαξίωσης του ρόλου της μαμάς, του μπαμπά, του παππού, της γιαγιάς. Και σε αυτό μπορεί να πρωταγωνιστήσει η εκπαίδευση και το σχολείο. Μη θεωρούμε δεδομένο πως τα σημερινά παιδιά έχουν τις ίδιες προσλαμβάνουσες με αυτές που είχε η γενιά η δική μου, των 30αρηδων και των 40αρηδων, ή οι μεγαλύτερες γενιές.
Το μεγάλωμα ενός παιδιού είναι η πιο δύσκολη και ιερή δουλειά και χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη αναγνώριση από την πολιτεία, τόσο σε ηθικό, όσο, πρωτίστως, σε πρακτικό επίπεδο.
Το δημογραφικό δεν λύνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Δεν υπάρχει ένα μαγικό μέτρο που θα αλλάξει αμέσως την εικόνα. Χρειάζεται σχέδιο, επιμονή και, πάνω απ’ όλα, την απόφαση η οικογένεια να είναι πραγματικά η πρώτη μας προτεραιότητα.
Γιατί τελικά, όταν μιλάμε για το δημογραφικό, δεν μιλάμε μόνο για το πόσοι θα είμαστε σε τριάντα χρόνια. Μιλάμε για το αν τα παιδιά μας θα θέλουν και θα μπορούν να μεγαλώσουν ακόμα περισσότερο την οικογένειά τους στον τόπο τους.
Αυτή είναι η μάχη που πρέπει να κερδίσουμε.
