Η υβριδική εργασία είχε ως στόχο τη βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Λιγότερες μετακινήσεις, περισσότερη ευελιξία, καλύτερος έλεγχος της ημέρας. Ωστόσο, για πολλούς εργαζομένους, είναι απροσδόκητα κουραστική. Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η καθαυτή ευελιξία. Είναι το κρυφό κόστος της διαχείρισης των ορίων σε ένα σύστημα, που μεταβάλλεται συνεχώς μεταξύ οικιακού και εργασιακού περιβάλλοντος.
Στη θεωρία, η υβριδική εργασία προσφέρει περισσότερες επιλογές. Στην πράξη, συχνά αντικαθιστά τις σταθερές ρουτίνες με συνεχή λήψη αποφάσεων. Οι εργαζόμενοι πρέπει να αξιολογούν συνεχώς:
- Πότε να είναι διαθέσιμοι
- Πού να εργάζονται
- Πώς να συντονίζονται με τους άλλους
Έρευνες στην επαγγελματική ψυχολογία δείχνουν, ότι η κόπωση λήψης αποφάσεων και το γνωστικό φορτίο αυξάνονται όταν οι ρουτίνες είναι ασταθείς. Αυτό που μοιάζει με ελευθερία στα χαρτιά μπορεί στην πραγματικότητα να είναι μια ψυχική τροχοπέδη.
Η θεωρία των ορίων εξηγεί το βασικό πρόβλημα
Μια βασική έννοια εδώ είναι η θεωρία των ορίων, η οποία περιγράφει πώς οι άνθρωποι διαχειρίζονται τον διαχωρισμό μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Μερικοί προτιμούν τον σαφή διαχωρισμό (ό,τι αφορά την εργασία μένει στον χώρο της εργασίας), ενώ άλλοι νιώθουν άνετα να συνδυάζουν ρόλους. Η υβριδική εργασία αναγκάζει και τις δύο ομάδες να βρουν μια μέση λύση όπου τα όρια είναι λιγότερο καθορισμένα. Αυτό δημιουργεί ένταση. Χωρίς σαφή όρια, οι άνθρωποι μπορεί να:
- εργάζονται περισσότερο χρόνο χωρίς να το αντιλαμβάνονται
- νιώθουν ότι κάνουν «μισή δουλειά» ακόμη και κατά τη διάρκεια του προσωπικού τους χρόνου
- δυσκολεύονται να «αποσυνδεθούν» πλήρως από την εργασία
Μελέτες δείχνουν σταθερά ότι τέτοια ασαφή όρια συνδέονται με υψηλότερο άγχος και επαγγελματική εξουθένωση.
Η ψηφιακή παρουσία αντικαθιστά τη φυσική παρουσία
Στο γραφείο, η παρουσία είναι ορατή. Σε υβριδικά περιβάλλοντα, η παρουσία συχνά μετριέται με την ανταπόκριση.
Αυτή η μετατόπιση έχει οδηγήσει σε αυτό που οι ερευνητές περιγράφουν ως ψηφιακή παρουσία: την πίεση για σήμανση διαθεσιμότητας μέσω γρήγορων απαντήσεων, συνεχούς διαδικτυακής κατάστασης και συχνών ελέγχων για… παρουσίες σαν να είναι κανείς στον στρατό. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια αίσθηση ότι (πρέπει να) είναι «πάντα ενεργός», ακόμη και εκτός των παραδοσιακών ωρών εργασίας. Οι ειδικοί επισημαίνουν αυτό ως έναν αυξανόμενο κίνδυνο στα ευέλικτα μοντέλα εργασίας.
Ο συντονισμός γίνεται ένας κρυφός φόρτος εργασίας
Η υβριδική εργασία εισάγει ένα επίπεδο υλικοτεχνικής πολυπλοκότητας που δεν υπήρχε πριν. Απλές εργασίες απαιτούν πλέον πρόσθετο προγραμματισμό:
- Ευθυγράμμιση χρονοδιαγραμμάτων σε διάφορες τοποθεσίες
- Απόφαση μεταξύ εικονικών και προσωπικών συναντήσεων
- Διαχείριση ασύγχρονης επικοινωνίας
Έρευνα σχετικά με την παραγωγικότητα στον χώρο εργασίας δείχνει ότι το κόστος συντονισμού μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον αντιληπτό φόρτο εργασίας, ακόμη και όταν οι πραγματικές εργασίες παραμένουν οι ίδιες. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η υβριδική εργασία μπορεί να φαίνεται πιο βαριά, παρά τις λιγότερες ορατές απαιτήσεις.
Γιατί οι ημέρες γραφείου συχνά φαίνονται υπερβολικές
Όταν οι εργαζόμενοι έρχονται στο γραφείο, αυτές οι ημέρες τείνουν να είναι γεμάτες με συναντήσεις και λοιπές συνεργασίες.
Αυτό είναι σκόπιμο: οι οργανισμοί προσπαθούν να μεγιστοποιήσουν τον χρόνο με φυσική παρουσία. Αλλά το αποτέλεσμα είναι συχνά ένας ανομοιόμορφος ρυθμός: πολύ απαιτητικές ημέρες γραφείου ακολουθούμενες από λιγότερο δομημένες ημέρες στο σπίτι. Ψυχολογική έρευνα υποδηλώνει ότι η ακανόνιστη ένταση εργασίας μπορεί να είναι πιο εξαντλητική από τα σταθερά υψηλά ή χαμηλά φορτία εργασίας, επειδή ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις.
Τι βελτιώνει πραγματικά την υβριδική εμπειρία
Η διαφορά μεταξύ αγχωτικής και αποτελεσματικής υβριδικής εργασίας έγκειται στη σαφήνεια, όχι μόνο στην ευελιξία. Στοιχεία από έρευνες για την επαγγελματική υγεία δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι λειτουργούν καλύτερα όταν:
- Οι προσδοκίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα είναι σαφώς καθορισμένες
- Οι κανόνες επικοινωνίας είναι συνεπείς
- Οι ώρες εργασίας έχουν αναγνωρίσιμα όρια
Με άλλα λόγια, η υβριδική εργασία λειτουργεί καλύτερα, όταν η ευελιξία υποστηρίζεται από προβλέψιμη δομή.
Συμπέρασμα
Η υβριδική εργασία δεν αποτυγχάνει επειδή η καθαυτή ευελιξία που φέρνει είναι ελαττωματική. Γίνεται δύσκολη όταν αυτή η ευελιξία αντικαθιστά τη δομή χωρίς να επαναπροσδιορίζει τα όρια.
Πηγές:
psychologytoday.com
apa.org
who.int
ilo.org
sciencedirect.com
