Μεγάλο πακέτο παρεμβάσεων, με βασικό στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος εκατομμυρίων εργαζομένων, συνταξιούχων οικογενειών με παιδιά αλλά και νέων που ζουν στο νοίκι, επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο, ενόψει των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στα εγκαίνια της Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης.
Μητσοτάκης: Με ενισχυμένο κοινωνικό πακέτο στη ΔΕΘ
Στο τραπέζι βρίσκονται ήδη προτάσεις για αυξήσεις σε μισθούς και κοινωνικά επιδόματα, διευκόλυνση των οικογενειών που στέλνουν τα παιδιά τους στους βρεφονηπιακούς σταθμούς , αλλά και αύξηση της επιστροφής ενοικίου για νέους έως 30 ετών.
Αυξήσεις κατώτου μισθού
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και ο νέος κύκλος αυξήσεων του κατώτατου μισθού. Ο κυβερνητικός στόχος για το 2027 είναι τα 950 ευρώ, όμως δεν αποκλείεται η τελική αύξηση να είναι μεγαλύτερη των 30 ευρώ, ώστε ο κατώτατος μισθός να υπερβεί τον αρχικό στόχο και να ανέλθει στα 970 ευρώ. Η νέα αναπροσαρμογή, όπως έχουν γράψει τα «Π» αναμένεται να συνδυαστεί με έναν ακόμη πιο φιλόδοξο ορίζοντα έως το 2030. Στον κυβερνητικό σχεδιασμό εξετάζεται ένας νέος στόχος για κατώτατο μισθό στα 1.350-1.400 ευρώ, ενώ για τον μέσο μισθό τίθεται ως μακροπρόθεσμη επιδίωξη το επίπεδο των 2.000 ευρώ μέχρι το 2031.
Διατακτικές
Μία ακόμα παρέμβαση που μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στο διαθέσιμο εισόδημα είναι η αύξηση της αξίας των διατακτικών σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ ημερησίως. Η πρόταση έχει υποβληθεί από κοινού από τους κοινωνικούς εταίρους, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερο βάρος. Εφόσον εφαρμοστεί, το μέτρο θα μπορούσε να αφορά περίπου 800.000 μισθωτούς. Με δεδομένες τις τιμές των τροφίμων, η αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών θα μπορούσε να μεταφραστεί σε όφελος κοντά στα 300 ευρώ τον μήνα, σε πλήρη βάση ημερών εργασίας. Παράλληλα, εξετάζεται η προσαρμογή του ορίου μέχρι το οποίο οι διατακτικές απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές. Η επιχειρηματολογία υπέρ του μέτρου βασίζεται και στην ανάγκη των επιχειρήσεων να προσελκύσουν εργαζομένους, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου οι ελλείψεις προσωπικού παραμένουν έντονες.
Επίδομα παιδιού
Στο πακέτο παρεμβάσεων περιλαμβάνονται και μέτρα για τις οικογένειες με παιδιά. Ενα από τα σενάρια που εξετάζονται αφορά σημαντική αύξηση των βασικών ποσών του επιδόματος παιδιού Α21, χωρίς μεταβολή των εισοδηματικών κριτηρίων. Μια αύξηση της τάξης του 30% εκτιμάται ότι θα είχε δημοσιονομικό κόστος περίπου 200 εκατ. ευρώ ετησίως. Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα στοχευμένη, καθώς θα ενίσχυε τα νοικοκυριά που ήδη πληρούν τα υφιστάμενα εισοδηματικά κριτήρια. Στο ίδιο πλαίσιο βρίσκεται και η πιθανότητα επανάληψης της έκτακτης ενίσχυσης των 150 ευρώ ανά παιδί. Πρόκειται για μέτρο που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άμεση ανάσα για τις οικογένειες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος στέγασης, διατροφής και καθημερινών αναγκών εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Βρεφονηπιακοί
Ταυτόχρονα με τη χορήγηση voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς χωρίς εισοδηματικά κριτήρια για πολύτεκνους εξετάζεται νέα αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων για τις υπόλοιπες κατηγορίες οικογενειών. Σήμερα για οικογένειες με έως δύο παιδιά το εισοδηματικό όριο είναι 35.000 ευρώ κατ’ έτος και για τρίτεκνες αυξάνεται στις 38.000 ευρώ. Το πρόγραμμα αφορά βρέφη, νήπια και παιδιά που φιλοξενούνται σε βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, αλλά και παιδιά και εφήβους που συμμετέχουν σε δομές δημιουργικής απασχόλησης (ΚΔΑΠ). Επιπλέον σχεδιάζεται η διεύρυνση εισοδηματικών κριτηρίων για οικογένειες με δύο ή τρία παιδιά. Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους γονείς με τρία ή περισσότερα παιδιά που επιθυμούν να αποκτήσουν οικογενειακό αυτοκίνητο. Ηδη προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης για Ι.Χ. έως 2.000 κ.εκ., ενώ για οχήματα μεγαλύτερου κυβισμού προβλέπεται απαλλαγή 50% του τέλους.
Επιστροφή ενοικίου
Στις προτάσεις που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο περιλαμβάνεται και η αύξηση της επιστροφής ενοικίου για νέους έως 30 ετών. Το βασικό σενάριο που κοστολογείται είναι η επιστροφή δύο ενοικίων τον χρόνο, όπως γίνεται μέχρι σήμερα για εκπαιδευτικούς, γιατρούς, νοσηλευτές και άλλους υγειονομικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια. Μάλιστα, θα συζητηθεί και η περίπτωση αύξησης της συμμετοχής στα τρία ενοίκια τον χρόνο, σε περίπτωση συγκατοίκησης δύο νέων. Το μέτρο εκτιμάται ότι θα δώσει, εκτός των άλλων, ανάσα σε δεκάδες χιλιάδες φοιτητές.
Επιδόματα αναπηρίας
Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι της κυβέρνησης προβλέπει οριζόντια αύξηση των επιδομάτων αναπηρίας η οποία θα σχετίζεται με τον πληθωρισμό, όπως γίνεται κάθε χρόνο τον Ιανουάριο με τις αυξήσεις στις συντάξεις.
“Σπίτι μου 3”
Το οικονομικό επιτελείο δρομολογεί νέο πρόγραμμα στήριξης για ενίσχυση της στεγαστικής πολιτικής. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το «Σπίτι μου 3» θα έχει διευρυμένα κριτήρια, για να μπορούν να συμμετέχουν περισσότερα νοικοκυριά, αύξηση τετραγωνικών και αλλαγή στο όριο παλαιότητας για τις κατοικίες προς αγορά.
Συντάξεις
Στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι και η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, του κόφτη των αυξήσεων για περισσότερους από 671.586 παλαιούς συνταξιούχους. Με την παρέμβαση αυτή θα αλλάξει από την 1η Ιανουαρίου 2027 το τοπίο, καθώς πλέον δεν θα βλέπουν τις αυξήσεις μόνο λογιστικά, αλλά σε υψηλότερο ποσό σύνταξης στον τραπεζικό λογαριασμό. Η αλλαγή αφορά κυρίως τους παλαιούς συνταξιούχους, δηλαδή όσους είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί πριν από την εφαρμογή του Νόμου Κατρούγκαλου και εξακολουθούν να εμφανίζουν θετική προσωπική διαφορά μετά τους επανυπολογισμούς των συντάξεών τους. Η μέση μηνιαία αύξηση υπολογίζεται περίπου στα 44 ευρώ, δηλαδή 528 ευρώ ετησίως, ενώ το όφελος διαφοροποιείται ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο και το ύψος της σύνταξης. Τέλος, ανοιχτό παραμένει ακόμη το ενδεχόμενο καθιέρωσης 13ης σύνταξης στους χαμηλοσυνταξιούχους, με διεύρυνση των δικαιούχων που συνταξιοδοτούνται από το 62ο έτος λαμβάνοντας σύνταξη έως 1.000 μικτά. Το ποσό της ενίσχυσης θα αφορά 1.800.000 συνταξιούχους, οι οποίοι θα λαμβάνουν το ποσό που αναλογεί σήμερα στην εθνική σύνταξη (446,87 ευρώ). Η συγκεκριμένη ενίσχυση θα δοθεί από το 2028, αφού καταργηθεί η προηγούμενη ενίσχυση του Νοεμβρίου, που αντιστοιχεί στα 250 ευρώ, τα οποία για φέτος θα γίνουν 300 ή και 400 ευρώ. Την συγκεκριμένη ενίσχυση λαμβάνουν οι χαμηλοσυνταξιούχοι από το 65ο έτος και πάνω.
Ελάφρυνση βαρών για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες
Νέα φορολογικά μέτρα, με μειώσεις επιβαρύνσεων για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αλλαγές στα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών συνθέτουν το πακέτο που προετοιμάζει η κυβέρνηση για τη ΔΕΘ. Οι συνολικές παρεμβάσεις που αφορούν το 2027 υπολογίζεται ότι θα απαιτήσουν δημοσιονομικό χώρο πέριξ των 1,8 δισ. ευρώ. Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, είναι από πού θα προκύψει αυτός ο χώρος.
Ο σχεδιασμός στηρίζεται στην αύξηση των φορολογικών εσόδων, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στην καλύτερη πορεία της οικονομίας, ενώ κάθε νέα ελάφρυνση θα πρέπει να σταθμίζεται απέναντι στα έσοδα που σήμερα εισπράττει το Δημόσιο, αναφέρουν από το οικονομικό επιτελείο, το οποίο έχει ήδη παραδώσει τις εισηγήσεις και την κοστολόγηση κάθε μέτρου στο Μέγαρο Μαξίμου.
Μία από τις βασικές παρεμβάσεις που εξετάζονται είναι η οριστική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις. Το μέτρο, που επιβλήθηκε την περίοδο των μνημονίων, έχει ήδη καταργηθεί για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το 2025, αλλά εξακολουθεί να επιβαρύνει τις εταιρείες με ποσά από 800 έως 1.000 ευρώ τον χρόνο. Η πλήρης κατάργηση εκτιμάται ότι θα στερήσει από τον Προϋπολογισμό περίπου 240 εκατ. ευρώ ετησίως.
Σημαντικότερο, δημοσιονομικά, είναι το θέμα της προκαταβολής φόρου. Οι επιχειρήσεις προκαταβάλλουν σήμερα ποσό ίσο με το 80% του φόρου εισοδήματος, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες το ποσοστό ανέρχεται σε 55%. Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια για μείωση στο 40% για τους επαγγελματίες και στο 50%-60% για μικρές επιχειρήσεις, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών. Το περιθώριο για μια τέτοια αλλαγή είναι περιορισμένο, καθώς η προκαταβολή φόρου αποφέρει περίπου 3,5 δισ. ευρώ από τα νομικά πρόσωπα και άλλα 645 εκατ. ευρώ από τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρηματικών κερδών από το 22% στο 20%. Στο κόστος για τον Προϋπολογισμό προστίθεται και μια νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Από το 2019 η συνολική αποκλιμάκωση των εισφορών έχει φθάσει τις 5,4 μονάδες και, εφόσον προχωρήσει η νέα παρέμβαση, το συνολικό ποσοστό θα διαμορφωθεί στο 35,66%. Το ετήσιο κόστος υπολογίζεται σε περίπου 245 εκατομμύρια ευρώ.
Παρέμβαση
Με στοχευμένες αλλαγές στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης, που θα συνδέονται πλέον με τον βαθμό φορολογικής συμμόρφωσης, ετοιμάζεται να παρέμβει η κυβέρνηση για περίπου 700.000 ελεύθερους επαγγελματίες. Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα νέο μοντέλο, στο οποίο τα τεκμήρια δεν θα αποτελούν μόνιμο μηχανισμό φορολόγησης, αλλά θα μπορούν να περιορίζονται ή ακόμα και να καταργούνται για όσους αποδεδειγμένα εμφανίζουν υψηλή φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια. Οι αλλαγές δηλαδή δεν θα αφορούν όλους. Αντίθετα, οι παρεμβάσεις θα συνδέονται με συγκεκριμένους και μετρήσιμους δείκτες φορολογικής συμμόρφωσης. Οσοι εμφανίζουν σταθερά υψηλή συμμόρφωση θα μπορούν να βλέπουν το τεκμαρτό εισόδημά τους να μειώνεται σταδιακά, ενώ σε περιπτώσεις που πιστοποιείται υψηλός βαθμός συνέπειας δεν αποκλείεται ακόμα και η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού υπολογισμού. Στα κριτήρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- Η εμπρόθεσμη καταβολή φόρων και ασφαλιστικών εισφορών
- Η πλήρης συμμόρφωση με το myDATA
- Η χρήση POS και η αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών
- Η περιορισμένη χρήση μετρητών
- Η ορθή και έγκαιρη διαβίβαση ηλεκτρονικών τιμολογίων
- Η εφαρμογή των ψηφιακών δελτίων αποστολής î Η συνέπεια στις ρυθμίσεις οφειλών.
Με αυτόν τον τρόπο, το τεκμήριο θα μπορούσε να μετατραπεί από έναν οριζόντιο μηχανισμό προσδιορισμού εισοδήματος σε ένα εργαλείο που θα περιορίζεται όσο αποδεικνύεται στην πράξη η φορολογική συνέπεια. Καθοριστικό ρόλο στο σχέδιο αναμένεται να διαδραματίσει η πλήρης ενεργοποίηση των ηλεκτρονικών εργαλείων για τον εντοπισμό της φορολογητέας ύλης.
Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
