Στο επίκεντρο νέας πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκονται τα μαχητικά F-35, οι εξοπλιστικές επιδιώξεις της Τουρκίας και η ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Κυβερνητικές πηγές απαντούν με αιχμηρό τρόπο στον Αλέξη Τσίπρα και την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), απορρίπτοντας την κριτική τους για τις εξελίξεις στα εξοπλιστικά προγράμματα και επικαλούμενες τις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε με αφορμή την ανακοίνωση του Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ, στην οποία διατυπώθηκαν επικρίσεις για τους χειρισμούς της κυβέρνησης σχετικά με τα F-35 και F-16, καθώς και για τις προοπτικές ενίσχυσης της τουρκικής αεροπορίας.
Από την κυβερνητική πλευρά υποστηρίζεται ότι η εικόνα που παρουσιάζει η αντιπολίτευση δεν ανταποκρίνεται στα δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί από την Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα όσον αφορά τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν για την Άγκυρα.
Κυβερνητική απάντηση στον Τσίπρα για τα τουρκικά F-35
Οι κυβερνητικές πηγές αμφισβητούν τις αναφορές περί «εθνικής ήττας», επισημαίνοντας ότι η Τουρκία δεν έχει εξασφαλίσει την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με την κυβερνητική τοποθέτηση, ο Αλέξης Τσίπρας παραβλέπει κρίσιμες παραμέτρους της αμερικανικής νομοθεσίας, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα της Άγκυρας να αποκτήσει τα προηγμένα αεροσκάφη πέμπτης γενιάς.
Μάλιστα, οι ίδιες πηγές παραπέμπουν στη συνέντευξη του Μάρκο Ρούμπιο στην «Καθημερινή», θεωρώντας ότι οι δηλώσεις του αποσαφηνίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να εξεταστεί οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας.
Η κυβέρνηση, μέσω των συγκεκριμένων αναφορών, επιχειρεί να αντικρούσει την κριτική της ΕΛΑΣ, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει συμφωνία που να επιτρέπει την άμεση παράδοση των αμερικανικών μαχητικών στην τουρκική Πολεμική Αεροπορία.
Τι δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο για την πώληση F-35 στην Τουρκία
Καθοριστικό στοιχείο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας αποτελεί η αναφορά του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στους νομοθετικούς όρους που διέπουν τις εξαγωγές προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Σύμφωνα με το απόσπασμα της συνέντευξης που επικαλούνται οι κυβερνητικές πηγές, ο Μάρκο Ρούμπιο διευκρίνισε ότι η αμερικανική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων σχετικών προβλέψεων του National Defense Authorization Act (NDAA), θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για μια πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία.
Όπως εξήγησε, χωρίς την εκπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων δεν μπορεί να προχωρήσει η σχετική διαδικασία.
Παράλληλα, φέρεται να επισήμανε ότι μια τέτοια εξέλιξη βρίσκεται ακόμη σε σημαντική χρονική απόσταση.
Οι κυβερνητικές πηγές αξιοποιούν αυτή την τοποθέτηση για να υποστηρίξουν ότι οι εκτιμήσεις περί επικείμενης τουρκικής απόκτησης F-35 δεν τεκμηριώνονται από τις συγκεκριμένες αμερικανικές δηλώσεις.
Ελλάδα και Τουρκία: Οι διαφορετικές εξελίξεις στο πρόγραμμα F-35
Σημαντικό μέρος της κυβερνητικής απάντησης αφορά τη σύγκριση της ελληνικής και της τουρκικής πορείας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Η Τουρκία συμμετείχε αρχικά στο διεθνές πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής των F-35, ωστόσο αποκλείστηκε το 2019, μετά την απόκτηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Αντίθετα, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε διαδικασίες απόκτησης F-35, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού για την αναβάθμιση των δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η κυβερνητική πλευρά, το ελληνικό ενδιαφέρον για την προμήθεια των αεροσκαφών εκδηλώθηκε επισήμως το 2022, ενώ το 2024 προχώρησαν οι διαδικασίες έγκρισης της αγοράς.
Με βάση τον προγραμματισμό που επικαλούνται οι ίδιες πηγές, τα πρώτα ελληνικά F-35 αναμένονται το 2029.
Η κυβερνητική πλευρά θεωρεί ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτυπώνει τη διαφορετική θέση των δύο χωρών στο αμερικανικό εξοπλιστικό πρόγραμμα.
Ο εκσυγχρονισμός των F-16 και η ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας
Στην πολιτική αντιπαράθεση εντάσσεται και το πρόγραμμα αναβάθμισης των ελληνικών F-16, το οποίο αποτελεί βασικό μέρος του σχεδιασμού ενίσχυσης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της χώρας.
Οι κυβερνητικές πηγές αναφέρονται στις νομοθετικές και διοικητικές διαδικασίες που προχώρησαν κατά τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, τονίζοντας τη σημασία του εκσυγχρονισμού του υφιστάμενου στόλου.
Η αναβάθμιση των F-16 στην έκδοση Viper, σε συνδυασμό με την προγραμματισμένη ένταξη των F-35, αποτελεί σημαντικό σκέλος του ελληνικού αεροπορικού εξοπλιστικού σχεδιασμού.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, όπου οι αμυντικές δυνατότητες Ελλάδας και Τουρκίας παραμένουν σταθερά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Νέα πολιτική αντιπαράθεση για την εθνική άμυνα
Πέρα από την ουσία των εξοπλιστικών προγραμμάτων, η διαφωνία μεταξύ κυβέρνησης και ΕΛΑΣ επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται πολιτικά τα ζητήματα εθνικής άμυνας και ασφάλειας.
Οι κυβερνητικές πηγές καταλογίζουν στον Αλέξη Τσίπρα ότι χρησιμοποιεί τις εξελίξεις γύρω από τα F-35 ως πεδίο αντιπολιτευτικής αντιπαράθεσης, χωρίς, κατά την εκτίμησή τους, να λαμβάνει υπόψη το σύνολο των διπλωματικών και νομοθετικών δεδομένων.
Από την άλλη πλευρά, η κριτική που διατυπώνεται από την ΕΛΑΣ εστιάζει στους κυβερνητικούς χειρισμούς και στις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν ενδεχόμενες αμερικανοτουρκικές εξοπλιστικές συμφωνίες για την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.
Η κυβερνητική απάντηση ολοκληρώνεται με την επισήμανση ότι τα ζητήματα άμυνας δεν πρέπει, κατά τις ίδιες πηγές, να μετατρέπονται σε αντικείμενο «φτηνής αντιπολίτευσης».
Η συζήτηση για τα F-35 της Τουρκίας, τις ελληνικές αμυντικές προμήθειες και τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με Αθήνα και Άγκυρα παραμένει ανοιχτή, καθώς οι μελλοντικές αποφάσεις των ΗΠΑ θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των εξοπλιστικών προγραμμάτων.
