Των Γ. Μικελόπουλου & Γ. Τσουκαλά
Ριζικές αλλαγές στον πολιτικό και εκλογικό χάρτη της χώρας φέρνει ο σχεδιασμός της κυβέρνησης για τον νέο εκλογικό νόμο, με τη δημιουργία μεγάλων ενιαίων περιφερειών και τη μείωση του αριθμού των βουλευτών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κεντρικές ρυθμίσεις του νέου συστήματος θα τεθούν σε άτυπη δημόσια διαβούλευση το προσεχές διάστημα ώστε παράλληλα με τη συζήτηση που θα ξεκινήσει επίσημα για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος μεταξύ των κομμάτων για ευρύτερες και αναγκαίες αλλαγές σε όλο το θεσμικό φάσμα της δημοκρατικής λειτουργίας της χώρας.
Κεντρική προτεινόμενη τομή αποτελεί ο διαχωρισμός της επικράτειας σε 7 μεγάλες εκλογικές περιφέρειες (από 60 που είναι σήμερα), οι οποίες ακολουθούν τα γεωγραφικά όρια των αποκεντρωμένων διοικήσεων της χώρας (Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας – Θράκης, Κρήτης, Ηπείρου – Δ. Μακεδονίας, Πελοποννήσου – Δ. Ελλάδας – Ιον. Νήσων, Αιγαίου, Θεσσαλίας – Στ. Ελλάδας).
Σε κάθε εκλογική περιφέρεια αντιστοιχεί ένας συγκεκριμένος αριθμός βουλευτών ανάλογα με τον νόμιμο πληθυσμό της χώρας, όπως αυτός έχει κυρωθεί από την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ.
Ο αρχικός συνολικός αριθμός των βουλευτών μπορεί να είναι από 200 έως 250. Οι βουλευτές θα εκλέγονται κατά τα 3/5 σε εκλογικές ενότητες (120 ή 150 αντίστοιχα) και οι υπόλοιποι σε λίστα (80 ή 100) (ή εναλλακτικά 50%-50%). Μπορεί να εξεταστεί η διατήρηση ενός αριθμού βουλευτών Επικρατείας (π.χ. 10-12), με ισάριθμη μείωση του αριθμού των βουλευτών που εκλέγονται με λίστα (η ρύθμιση αυτή αφορά κυρίως τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, τα οποία υπό συγκεκριμένες συνθήκες ίσως να μην εκλέξουν βουλευτή από τη λίστα) και μπορεί να καλύψει περιπτώσεις πρώην πρωθυπουργών κ.τ.λ. που δεν θέλουν να διεκδικήσουν την ψήφο σε μονοεδρική.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται και η νέα εκλογική περιφέρεια «Πελοποννήσου – Δυτικής Ελλάδας – Ιονίων Νήσων», η οποία αναμένεται να αποτελέσει μία από τις επτά μεγάλες εκλογικές ενότητες της χώρας. Πρόκειται για μια σημαντική αναδιάταξη, καθώς ενώνει γεωγραφικά και πολιτικά περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά, δημιουργώντας ένα νέο εκλογικό μπλοκ.
Η νέα αυτή περιφέρεια θα περιλαμβάνει τις περιφερειακές ενότητες Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηλείας, Κορίνθου, Αργολίδας, Αρκαδίας, Λακωνίας, Μεσσηνίας, καθώς και τα Ιόνια νησιά (Κέρκυρα, Λευκάδα, Κεφαλονιά και Ζάκυνθο).
Πρώην υπουργοί, υφυπουργοί και βουλευτές και πολιτικοί αναλυτές, σχολιάζουν σήμερα στην εφ. «Πατρίς» τις προτεινόμενες αλλαγές εκφράζοντας τα πλεονεκτήματα και τις ενστάσεις τους, αν τελικά αυτές γίνουν πράξη.
Κώστας Τζαβάρας, πρ. υπουργός
«Ο πολιτικός κόσμος να υποστηρίξει την συγκεκριμένη μεταρρύθμιση»
«Θα πρέπει η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση να υποστηριχτεί από τον πολιτικό κόσμο της χώρας. Δεν είναι η πρώτη φορά που έρχεται στο προσκήνιο η αναγκαιότητα για την αλλαγή του εκλογικού νόμου. Ήδη, με μικρές παραλλαγές, το σύστημα αυτό είχε προβληθεί για μεταρρύθμιση από την τελευταία κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου αποσκοπεί να καταργήσει τη μεγάλη επίδραση που έχει το κυνήγι του σταυρού από τον βουλευτή που καμιά φορά φτάνει και στο να αλλοιώνει την φυσιογνωμία του πολιτεύματος.
Αυτό θα αποβληθεί από το DNA του Έλληνα όταν αναλάβουν οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας να προχωρήσουν αυτή τη μεταρρύθμιση. Την μεταρρύθμιση δηλαδή που θα λέει ότι αυτός που θα βγει βουλευτής είναι εκείνος που εμφανίζει τα εχέγγυα της αξιοπιστίας, της προσωπικής ικανότητας και της ατομικής αξίας για να υπηρετήσει το δημοκρατικό πολίτευμα και όχι εκείνος που είτε γιατί είναι πολύ προβεβλημένος είτε γιατί έχει αποκτήσει δημοφιλία σε κάποια κανάλια, είναι ηθοποιός, είναι τραγουδιστής, είναι ποδοσφαιριστής.
Δεν υποτιμώ το επάγγελμα κανενός, αλλά πρέπει όλοι να καταλάβουν για να είσαι βουλευτής και αντιπρόσωπος του λαού και μέσα από την δική σου συμβολή να λειτουργεί η δημοκρατία, θα πρέπει να διαθέτεις και κάποιες άλλες αρετές. Να ξέρει τουλάχιστον τι σημαίνει δημοκρατία. Να ξέρει τουλάχιστον τι σημαίνει η παραγωγή του νομοθετικού έργο στο πλαίσιο μιας διαδικασίας διαλόγου, να ξέρει και να μπορεί να κριτικάρει ένα νομοθετικό κείμενο και τουλάχιστον να έχει μια πολιτική αγωγή.
Μόνο η μεταρρύθμιση αυτή, δεν πρόκειται να αποδώσει αναμενόμενα αν δεν συνδυαστεί και με μια μεταρρύθμιση που θα αφορά την εσωκομματική δημοκρατία. Το γερμανικό σύστημα, από το οποίο θα γίνει η ‘’μετάγγιση’’ λειτουργεί σε συνδυασμό με ένα νόμο που στη Γερμανία προσδιορίζει και τους όρους της εσωκομματικής δημοκρατίας στα κόμματα. Δεν θα πρέπει δηλαδή να καταργηθεί ο σταυρός και να φτάσουμε στο αντίθετο άκρο, δηλαδή ένας αρχηγός κόμματος να χρίζει βουλευτή τον… κηπουρό του. Θα πρέπει να υπάρχουν εγγυήσεις αδιάβλητες για την ανάδειξη των υποψηφίων των κομμάτων, θα πρέπει να υπάρχει συμμετοχή του λαού, εσωκομματικές ψηφοφορίες που να καταλήγουν στην ανάδειξη των ικανότερων. Όχι όπως γίνεται σήμερα, που ο αρχηγός ορίζει υποψήφιο όποιον επιθυμεί και στο τέλος κινητοποιούνται όλοι οι ψηφοφόροι σε περιφερειακό ή σε κεντρικό επίπεδο για να τον υποστηρίξουν».
Βασίλης Κοντογιαννόπουλος, πρ. υπουργός
«Οι πρόσφατες προτάσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση»
«Είναι γνωστό και από τις στήλες της ΠΑΤΡΙΔΑΣ που φιλοξενεί τις αρθρογραφικές παρεμβάσεις μου, ότι εδώ και πολύ καιρό, για να μην πω χρόνια, προτείνω την εκ βάθρων αλλαγή του πολιτικού συστήματος.
Το πολιτικό σύστημα που εγκαθιδρύθηκε με το Σύνταγμα του 1975, έπειτα από 50 χρόνια εμφανίζει κραυγαλέα συμπτώματα παρακμής και αποσύνθεσης. Κομματοκρατία, συνώνυμη της αναξιοκρατίας και της διαφθοράς είναι οι παθογένειες που διαπερνούν οριζόντια το πολιτικό σύστημα. Έχουν οδηγήσει πολιτική και πολιτικούς στην πλήρη απαξίωση. Έχουν απομακρύνει τους πολίτες και ιδιαίτερα τους νέους από τις εκλογικές διαδικασίες. Έχουν εκθρέψει το τέρας του δεξιού και αριστερού αντισυστημισμού.
Έχω προτείνει τέσσερις βασικές τομές:
1. Μείωση του αριθμού των βουλευτών σε 200. Κατάργηση του σταυρού προτίμησης. Μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Η κατάργηση του σταυρού δεν απομακρύνει τον βουλευτή από την εκλογική του περιφέρεια. Είναι ενεργός για τα προβλήματα των πολιτών και όχι των πελατών.
2. Ασυμβίβαστο Βουλευτή-Υπουργού.
3. Αναβάθμιση του κοινοβουλίου ως θεσμικό αντίβαρο του πρωθυπουργοκεντρικού συστήματος καθώς και του ρόλου και status του βουλευτή. Ο βουλευτής πρέπει να γίνει ελεγκτής της χρηστής λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης αντί να παρεμβαίνει ρουσφετολογικά.
4. Κόμματα πολιτών και όχι πελατών. Τα κόμματα οφείλουν να λειτουργούν δαπάναις των μελών τους και όχι των φορολογούμενων με ελαχιστοποίηση της κρατικής επιχορήγησης. Σήμερα η ίδρυση κόμματος αποτελεί επικερδή μπίζνα.
Οι πρόσφατες προτάσεις του Πρωθυπουργού με τις οποίες προτείνονται μείωση του αριθμού των Βουλευτών σε 200-250, καθιέρωση ασυμβίβαστου Βουλευτή και Υπουργού και εφαρμογή του λεγόμενου Γερμανικού εκλογικού συστήματος που προβλέπει μονοεδρικές περιφέρειες και περιφέρειες με λίστα, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ανοίγει επιτέλους ο διάλογος για την αλλαγή του πολιτικού συστήματος.
Η χώρα χρειάζεται πράγματι «πολιτική αλλαγή». Όχι «για να φύγει ο Μητσοτάκης και να πάει η ΝΔ στην Αντιπολίτευση» όπως φαντασιώνεται η Αντιπολίτευση. Χωρίς να είναι σε θέση να προτείνει ποιος Πρωθυπουργός και ποια Κυβέρνηση θα τους αντικαταστήσουν. Η κοινωνία που βρίσκεται μπροστά από τα κόμματα, απαιτεί αλλαγή του πολιτικού συστήματος. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Αμερικανικού Ινστιτούτου P.R.C., ένα θηριώδες ποσοστό 83% πιστεύει ότι το πολιτικό σύστημα χρειάζεται μεγάλες αλλαγές ή και πλήρη ανατροπή. Το ίδιο όμως ποσοστό πιστεύει ότι η αλλαγή δεν είναι εφικτή. Γιατί κανένα κόμμα και κανένας βουλευτής δεν πρόκειται να συναινέσει. Πράγματι, μέσα στο κλίμα τοξικότητας, αρνητισμού και σκανδαλολογίας που καλλιεργεί η Αντιπολίτευση η αναζήτηση διαλόγου και συναίνεσης είναι ματαιοπονία.
Διάλογος με την κοινωνία και συναίνεση των πολιτών είναι οι προϋποθέσεις που πρέπει να επιδιωχθούν. Κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την ένταξη της αλλαγής του πολιτικού συστήματος στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση και πρόσκληση της κοινωνίας να επικυρώσει ή να απορρίψει προσδίδοντας πλειοψηφία 180 εδρών στη ΝΔ που απαιτεί η υπερψήφιση του νέου Συντάγματος. Είμαι βέβαιος ότι η κοινωνία θα ανταποκριθεί».
Γιάννης Ζαφειρόπουλος, πρ. υφυπουργός
«Η εργαλειοποίηση του εκλογικού νόμου»
«Αναμφίλεκτη είναι η ανάγκη για τη θεσμική κατοχύρωση ενός ΚΟΙΝΗΣ ΑΠΟΔΟΧΗΣ εκλογικού νόμου – συστήματος για το μέλλον.
Η ιστορία διδάσκει ότι οι κυβερνητικές πλειοψηφίες που αποτόλμησαν να χρησιμοποιήσουν τον εκλογικό νόμο για τα κοινά κομματικά οφέλη απέτυχαν, (π.χ. η κρίση του 1958 με την ανάδειξη της ΕΔΑ ως αξιωματικής αντιπολίτευσης, όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε … καταληφθεί από «αδικαιολόγητο» αντικομμουνιστικό οίστρο.
Αλλαγές στον εκλογικό νόμο με προσχηματικές – ορθές κατά τα άλλα – διακηρύξεις : π.χ. μείωση του αριθμού των βουλευτών δεν θα υπηρετήσουν τις ανάγκες του κοινοβουλευτικού συστήματος και της κοινωνίας των πολιτών.
Ο υπό … «κατασκευή» εκλογικός νόμος αν δεν περιλαμβάνει την πλήρη κατάργηση του σταυρού προτίμησης με ταυτόχρονη την εγγυημένη δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων και την καθαρή μείωση του αριθμού των βουλευτών θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στην λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.
Εξυπακούεται ότι οι όποιες αλλαγές πρέπει να συνδεθούν και με την αναπροσαρμογή των περιφερειακών δομών της Αυτοδιοίκησης και την μείωση του αριθμού των Περιφερειών οι οποίες πρέπει να αντιστοιχούνται με τον αριθμό των επτά (7) μεγάλων Περιφερειών που προτείνονται στο προσχέδιο του νέου εκλογικού νόμου».
Γιάννης Κουτσούκος, διευθυντής Κ.Ο. ΠΑΣΟΚ – πρ. υφυπουργός
«Καμία θεσμική ακροβασία δεν μπορεί να σώσει τον κ. Μητσοτάκη»
«O κ. Μητσοτάκης, όταν είναι πολιτικά στριμωγμένος, όπως συμβαίνει τώρα, πετάει συνήθως την μπάλα στην εξέδρα και έτσι εξηγείται ότι άνοιξε από το πουθενά σοβαρά θεσμικά θέματα, όπως είναι το ασυμβίβαστο Βουλευτή – Υπουργού και το εκλογικό σύστημα σε ότι αφορά των τρόπο εκλογής των βουλευτών.
Εξάλλου η θεσμική ‘’ανυποληψία’’ του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν είναι κάτι καινούργιο καθώς μέχρι τώρα έχει εργαλειοποιήσει τόσο συνταγματικές πρόνοιες, όπως το άρθρο 86 για την προστασία των υπουργών του, έχει καταστρατηγήσει το πνεύμα του Συντάγματος, όπως συνέβη με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, όσο και έχει υπονομεύσει πολλές άλλες θεσμικές εγγυήσεις του κράτους δικαίου και αντίβαρα της εξουσίας , όπως τις Ανεξάρτητες Αρχές.
Όμως, οι μεγάλες θεσμικές τομές απαιτούν σοβαρότητα και τεκμηριωμένο διάλογο, επιστημονικό και πολιτικό, χρόνο ωρίμανσης και ευρείες συναινέσεις. Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει διασφαλίσει ο κ. Μητσοτάκης, ούτε ακόμα και μέσα στο ίδιο του το κόμμα, όπως φάνηκε από τις αντιδράσεις πολλών στελεχών της ΝΔ, τις θυμήθηκε δε τώρα που ο χρόνος του τελειώνει.
Ήταν επίσης τόσο πρόχειρες και ανεπεξέργαστες οι προτάσεις που παρουσίασε προκειμένου να αλλάξει την ατζέντα για τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών, που είτε πήγαν ‘’κουβά’’ ,είτε παραπέμφθηκαν στις καλένδες του νέου εκλογικού κύκλου.
Δύο μόνο χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Πρώτον, μπέρδεψε τα ισχυρά προεδρικά συστήματα, όπου ισχύει το ασυμβίβαστο βουλευτή- υπουργού με τα κοινοβουλευτικά συστήματα, όπως το δικό μας και παρουσίασε το μοντέλο της περιστρεφόμενης θύρας με τους αναπληρωματικούς βουλευτές.
Δεύτερον, στην πρόταση για το εκλογικό σύστημα δεν τεκμηρίωσε το δικαίωμα στην αντιπροσώπευση όπως κατοχυρώνεται σήμερα με τις μονοεδρικές ή διεδρικές περιφέρειες, ούτε εξήγησε τη λογική και τα κριτήρια για τον αριθμό των μονοεδρικών και περιφερειακών εκλογικών περιφερειών.
Προσωπικά, έχω υποστηρίξει στο παρελθόν-μέσα από το διάλογο και τις διαδικασίες που περιέγραψα παραπάνω-τη θέσπιση των μονοεδρικών, ως μέτρο που θα συμβάλλει στην πολιτική ανεξαρτησία και αυτονομία του βουλευτή από κάθε είδους συμφέροντα, θα δημιουργήσει ισότητα όρων ανταγωνισμού ανεξάρτητα οικονομικών μέσων και κοινωνικής ή πολιτικής καταγωγής και θα συμβάλλει εν μέρει στην αντιμετώπιση των πελατειακών σχέσεων, σε συνδυασμό βέβαια με περιφερειακά ψηφοδέλτια με λίστα, για την διασφάλιση της αναλογικής εκπροσώπησης
Προϋπόθεση για να έχει μια τέτοια μεταρρύθμιση τα προσδοκόμενα αποτελέσματα, είναι η δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων, η οποία πρέπει να κατοχυρωθεί και στο Σύνταγμα, διαφορετικά η λαϊκή ετυμηγορία θα υποκατασταθεί από τις ηγεσίες των κομμάτων και δη αυτών που έχουν αρχηγικό χαρακτήρα.
Τέλος, οι παθογένειες του πολιτικού συστήματος και η υπεράσπιση της Δημοκρατίας από τους εχθρούς της δεν αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές προτάσεις, που υπηρετούν μάλιστα σκοπιμότητες, αλλά από μεγάλες αλλαγές , όπως έχει προτείνει το ΠΑΣΟΚ, με αιχμή την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, την ενίσχυση των Ανεξάρτητων Αρχών, τον έλεγχο του πολιτικού χρήματος, τη διαφάνεια παντού, για τους πάντες και τα πάντα, και πάνω απ’ όλα με ένα νέο ήθος στην πολιτική και άλλο προσωπικό πολιτικό παράδειγμα».
Δημήτρης Μπαξεβανάκης, πρ. υφυπουργός
«Προσπάθεια υπεκφυγής από τη δύσκολη καθημερινότητα»
«Ο κ. Μητσοτάκης είναι εμφανώς στριμωγμένος. Ηγείται μιας κυβέρνησης που είναι βουτηγμένη στα σκάνδαλα μέχρι το λαιμό. Είναι λογικό να αναζητά τρόπους για να αλλάξει την ατζέντα.
Οι αόριστες δηλώσεις για αλλαγές του εκλογικού νόμου είναι ακριβώς μια τέτοια προσπάθεια υπεκφυγής από τη δύσκολη καθημερινότητα που βιώνει ο κόσμος. Αυτό που καίει τους πολίτες σήμερα είναι η απίστευτη ακρίβεια στο σουπερ μάρκετ, στα καύσιμα, στο ρεύμα, στα ενοίκια, παντού. Είναι η αισχροκέρδεια των πολυεθνικών που στηρίζουν και στηρίζονται από τη Νέα Δημοκρατία και όχι αν οι βουλευτές θα είναι 300 ή 250.
Καμιά ανοχή σ’ αυτούς που μπάζωσαν τα Τέμπη καταστρέφοντας στοιχεία, σ’ αυτούς που πέταξαν ανθρώπινα μέλη σε άγνωστα σημεία, σ’ αυτούς που παρακολουθούσαν παράνομα τη μισή Ελλάδα, σ’ αυτούς που μοιράζουν ασύστολα το δημόσιο χρήμα στους κολλητούς τους φραπέδες και χασάπηδες.
Χρέος όλων των αριστερών, προοδευτικών δυνάμεων είναι η συνεργασία σε ένα ευρύ κοινό ψηφοδέλτιο που θα νικήσει τη Δεξιά. Για να απαλλαγεί, επιτέλους, η χώρα από την εγκληματική συμμορία που έχει ξεζουμίσει τον κόσμο».
Παναγιώτης Αδρακτάς, πρ. βουλευτής
«Πρόταση Μεταρρυθμίσεων Εκλογικής Διαδικασίας και Κοινοβουλευτικής Θητείας»
«Η ανάδειξη των υποψηφίων βουλευτών σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες προτείνεται να πραγματοποιείται μέσω προκριματικών εκλογών (primaries) από τη βάση του εκάστοτε κόμματος σε επίπεδο περιφέρειας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή συμμετοχή, θα παρέχεται η δυνατότητα εγγραφής νέων μελών έως και δύο (2) μήνες πριν από τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας θα είναι δεσμευτικό για την ηγεσία του κόμματος σε ποσοστό τουλάχιστον 80%. Με την εφαρμογή του μέτρου αυτού, η ευθύνη επιλογής μετακυλίεται στις τοπικές κοινωνίες, ενισχύοντας την ενεργό συμμετοχή και την πολιτική κινητοποίηση των πολιτών. Παράλληλα, διευκολύνεται η ανάδειξη νέων προσώπων που δεν προέρχονται από τον στενό κομματικό μηχανισμό, ενισχύοντας την πολυφωνία και την ανανέωση του πολιτικού προσωπικού.
Προτείνεται η θεσμοθέτηση ανώτατου ορίου κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, το οποίο ορίζεται στις τρεις (3) πλήρεις κοινοβουλευτικές θητείες ή στα δώδεκα (12) έτη συνολικά, σε περίπτωση που οι θητείες δεν έχουν ολοκληρωθεί (λόγω πρόωρων εκλογών).
Το προαναφερθέν όριο θητειών προτείνεται να έχει καθολική ισχύ για το σύνολο των βουλευτών, διασφαλίζοντας την αρχή της εναλλαγής και την αποτροπή της μακροχρόνιας παραμονής στα δημόσια αξιώματα»
Σπύρος Τρίψας, πολιτικός αναλυτής
«Η μπάλα στην… εξέδρα»
«Όταν στριμώχνεται η κυβέρνηση πάντα πετά την μπάλα στην εξέδρα. Για να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να κάνει τους 300 βουλευτές, 250, θα πρέπει να μιλήσουμε για αναθεώρηση του Συντάγματος. Δεν γίνεται με ένα νόμο και ένα άρθρο να γίνει αυτό. Αυτό που μπορεί να κάνει με νόμο, είναι να μειώσει τις 13 περιφέρειες σε 7. Αυτό μπορεί να μπει στο δημόσιο διάλογο και να το συζητήσουμε. Όπως πάλι, και το να γίνουν 250 οι βουλευτές ας το συζητήσουν αλλά επαναλαμβάνω αυτό δεν μπορεί να γίνει με νόμο.
Όσον αφορά το μοντέλο που θέλει να φέρει, είναι το γερμανικό μοντέλο το οποίο όμως κα αυτό πάσχει, γιατί όταν θα έχει 100 λίστα και 200 σε μονοεδρικές περιφέρειες, καταλαβαίνετε ότι, οι πρώτοι που θα αντιδράσουν σε ένα τέτοιο εκλογικό νόμο θα είναι οι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Γιατί αν το κόμμα του κ. Μητσοτάκη πάει κάτω από 25%, είναι ζήτημα αν θα βγάλει 65 – 70 βουλευτές.
Σύμφωνα με την δική μου την εκτίμηση, για τον εκλογικό νόμο, είναι για μια ακόμα φορά η μπάλα στην… εξέδρα για να φύγουμε από τα φλέγοντα ζητήματα που αυτή τη στιγμή είναι μπροστά μας. Δεν έχουμε τελειώσει ακόμα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, υπάρχει το Ταμείο Ανάκαμψης που είναι μεγάλο κεφάλαιο και βλέπουμε πως ό,τι και αν πει ο κ. Μαρινάκης ότι θα δοθεί από το υπερπλεόνασμα, δεν επουλώνονται ούτε στο ελάχιστο οι πληγές που έχει ανοίξει η διαφθορά του κρατικού μηχανισμού και της κυβέρνησης απέναντι στους Έλληνες πολίτες και πολύ περισσότερο απέναντι στην μεσαία τάξη που την έχουν τσακίσει εντελώς.
Επαναλαμβάνω, για να γίνουν οι βουλευτές 250 από 300 είναι θέμα Συνταγματικό και χρειάζεται να αλλάξει το άρθρο του Συντάγματος. Ας γίνουν και 200 και 150 οι βουλευτές. Το θέμα είναι οι βουλευτές να κάνουν ουσιαστικό έργο. Γιατί αυτή τη στιγμή δε βλέπουμε ούτε αυτό να γίνεται ούτε από την πλευρά της κυβέρνησης ούτε από την πλευρά της αντιπολίτευσης».
