Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά η νέα τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι, καθώς πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν και την ανοιχτή πρόσκληση της Άγκυρας προς το Κάιρο να αποτελέσει τον επόμενο εταίρο του νέου αμυντικού σχήματος.
Η συνομιλία των δύο ΥΠΕΞ πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, με την Αθήνα και το Κάιρο να ανταλλάσσουν απόψεις για τις εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την ενημέρωση της αιγυπτιακής πλευράς, στη συζήτηση τέθηκαν και οι περιφερειακές ρυθμίσεις ασφαλείας που αποσκοπούν στην ενίσχυση τόσο αυτής όσο και της σταθερότητας. Αναφορά η οποία αποκτά πρόσθετη σημασία υπό το φως της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας που επιχειρούν να διαμορφώσουν η Άγκυρα, το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ.
Ο Μπαντρ Αμπντελάτι ενημέρωσε τον Γιώργο Γεραπετρίτη για τις εντατικές επαφές του Καΐρου με στόχο την αποκλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Αιγύπτου υπέρ της διπλωματίας και του διαλόγου. Παράλληλα, οι δύο υπουργοί επαναβεβαίωσαν τη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου και την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τον στενό συντονισµό µεταξύ των δύο χωρών.
Η συμφωνία της Μέκκας
Η χρονική συγκυρία έχει τη δική της σηµασία. Στις 7 Αυγούστου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου Μοχάµεντ µπιν Σαλµάν και ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχµπάζ Σαρίφ υπέγραψαν στη Μέκκα τη νέα συµφωνία κοινής άµυνας, η οποία προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα αντιµετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Η Άγκυρα, ωστόσο, δεν κρύβει ότι επιδιώκει τη διεύρυνση του σχήµατος. Ο Χακάν Φιντάν έδειξε ευθέως προς την Αίγυπτο, χαρακτηρίζοντάς τη «φυσικό εταίρο» των τριών χωρών και εκφράζοντας δηµοσίως την εκτίµηση ότι σε επόµενο στάδιο το Κάιρο θα µπορούσε να συµµετάσχει στη νέα συµµαχία. Στον αντίποδα, το Κάιρο µέχρι στιγµής κρατά σαφώς πιο προσεκτική στάση από εκείνη που θα επιθυµούσε η τουρκική πλευρά. Η Αίγυπτος δεν συµµετείχε στην υπογραφή της συµφωνίας στη Μέκκα και δεν έχει ανταποκριθεί δηµοσίως στην πρόσκληση που απηύθυνε ο Φιντάν.
Η στάση αυτή συνδέεται µε τη διαχρονική προσπάθεια της αιγυπτιακής διπλωµατίας να διατηρεί περιθώρια κινήσεων σε ένα ιδιαίτερα ρευστό περιβάλλον.
Στην εξίσωση αυτή ιδιαίτερη θέση έχουν και οι σχέσεις της Αιγύπτου µε την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Αθήνα και το Κάιρο έχουν οικοδοµήσει τα τελευταία χρόνια στρατηγική σχέση στην Ανατολική Μεσόγειο, µε σταθερά σηµεία αναφοράς τη συνεργασία στην ενέργεια, την ασφάλεια και τις θαλάσσιες ζώνες, ενώ η τριµερής συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου αποτελεί πλέον παγιωµένο περιφερειακό σχήµα. Αιγυπτιακά δηµοσιεύµατα έχουν µάλιστα συµπεριλάβει τις σχέσεις µε την Αθήνα και τη Λευκωσία µεταξύ των παραµέτρων που συνεκτιµά το Κάιρο όταν εξετάζει τη συµµετοχή του σε νέες περιφερειακές συµµαχίες.
Αυτό δεν σηµαίνει πως η Αίγυπτος έχει κλείσει οριστικά την πόρτα στη Συµφωνία της Μέκκας. Η Άγκυρα και το Κάιρο έχουν επενδύσει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια στην αποκατάσταση των σχέσεών τους και η αιγυπτιακή ηγεσία έχει κάθε λόγο να διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους µε την Τουρκία. Από την άλλη πλευρά, η εξοµάλυνση των τουρκοαιγυπτιακών σχέσεων δεν συνεπάγεται αυτοµάτως την ένταξη της Αιγύπτου σε µια αµυντική αρχιτεκτονική στην οποία η Τουρκία φιλοδοξεί να έχει κεντρικό ρόλο.
Υπό αυτό το πρίσµα, η επικοινωνία Γεραπετρίτη – Αµπντελάτι αποκτά µεγαλύτερο πολιτικό βάρος από µια συνήθη ανταλλαγή απόψεων για τις περιφερειακές εξελίξεις. Πραγµατοποιείται τη στιγµή που η Άγκυρα επιχειρεί να διευρύνει τη νέα συνεργασία προς το Κάιρο και ενώ η Αίγυπτος επιλέγει, τουλάχιστον προς το παρόν, να κρατά αποστάσεις από µια επίσηµη δέσµευση. Για την Αθήνα, η στάση αυτή παρακολουθείται µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η διατήρηση της στρατηγικής σχέσης µε την Αίγυπτο αποτελεί βασικό στοιχείο των ελληνικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, σε µια περίοδο κατά την οποία ο περιφερειακός χάρτης ασφαλείας βρίσκεται εκ νέου σε κίνηση και µεταβάλλεται διαρκώς.
Δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή».
