Τα Ηνωμένα Έθνη ετοιμάζονται να επιλέξουν νέο Γενικό Γραμματέα, σε μια περίοδο που ο οργανισμός δοκιμάζεται από συγκρούσεις, ανθρωπιστικές κρίσεις και οικονομική
πίεση.
Τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν τεράστιες προκλήσεις. Οι συνεχιζόμενες
συγκρούσεις, οι ανθρωπιστικές κρίσεις, οι πιέσεις στο πολυμερές σύστημα, η δύσκολη
οικονομική κατάσταση και τα αυξανόμενα παγκόσμια αιτήματα για θεσμικές
μεταρρυθμίσεις βαραίνουν τον οργανισμό
Μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις της τρέχουσας συνόδου της Γενικής Συνέλευσης
είναι η επιλογή νέου Γενικού Γραμματέα. Θα διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες, η θητεία
του οποίου λήγει επισήμως στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Μεταξύ των υποψηφίων ξεχωρίζουν η Λάνα Νουσέιμπε από τα Ηνωμένα Αραβικά
Εμιράτα, ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ
Γκρόσι από την Αργεντινή, η γενική γραμματέας της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών
για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα και η πρώην
υπουργός Εξωτερικών και Άμυνας του Ισημερινού Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα Γκαρσές.
Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης η μόνιμη αντιπρόσωπος της Γουιάνας στον ΟΗΕ
Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ, η πρώην πρέσβειρα του Ισημερινού στις ΗΠΑ και τη
Γαλλία Ιβόν Μπακί και ο πρώην αντιπρόσωπος της Ουγκάντα στον ΟΗΕ Ολάρα
Οτουνού.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον ΟΗΕ
Η Λάνα Νουσέιμπε, που διαθέτει μακρά εμπειρία στην πολυμερή διπλωματία, δήλωσε
ότι η υποψηφιότητά της για τη θέση του Γενικού Γραμματέα πηγάζει από την πεποίθησή
της ότι χρειάζεται πιο επείγουσα δράση, ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των
διαφόρων πλευρών και μετατροπή των διεθνών προσπαθειών σε απτά αποτελέσματα.
Όπως ανέφερε, η σημερινή συγκυρία απαιτεί έγκαιρη κινητοποίηση, συγκέντρωση των
μερών παρά τις διαφορές τους και συνεχή προσπάθεια μέχρι να επιτευχθούν πρακτικά
αποτελέσματα. Κατά την ίδια, αυτή η προσέγγιση μπορεί να συμβάλει στην
αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον ΟΗΕ και να ενισχύσει την ικανότητά του να
φέρνει πραγματική αλλαγή στη ζωή των λαών που δημιουργήθηκε για να υπηρετεί.
Υπογράμμισε τη σημασία του να μπορεί ο διεθνής οργανισμός να εκπληρώνει την
αποστολή του και να έχει απτό αντίκτυπο στο πεδίο, καθώς χρειάζεται πιο
αποτελεσματική διεθνή δράση και καλύτερη ανταπόκριση στις σημερινές προκλήσεις.
Δήλωσε επίσης έτοιμη να στηρίξει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης για την επίλυση
της σύγκρουσης στην Ουκρανία, εφόσον εκλεγεί Γενική Γραμματέας.
«Αυτή είναι μία από τις συγκρούσεις στις οποίες ελπίζω να δούμε κατάπαυση των
εχθροπραξιών και έναρξη πολιτικής διαμεσολάβησης, με τη στήριξη του Γενικού
Γραμματέα και όλων των εμπλεκόμενων μερών», είπε η κ. Νουσέιμπε σε διαδραστική
συζήτηση στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη στις 27 Οκτωβρίου.
«Ως Γενική Γραμματέας, θα στηρίξω κάθε προσπάθεια διαμεσολάβησης σε αυτό το
ζήτημα», πρόσθεσε. Τόνισε ότι, αν εκλεγεί, είναι διατεθειμένη «να αναλάβει πολιτικόρίσκο για να επιτευχθεί η ειρήνη».
Το Παλαιστινιακό ήταν από τα σημαντικότερα τεστ για τον ρόλο της Νουσέιμπε στο
Συμβούλιο Ασφαλείας. Τον Δεκέμβριο του 2023, τα Εμιράτα ηγήθηκαν της σύνταξης του
ψηφίσματος 2720, το οποίο καθιέρωσε μηχανισμό του ΟΗΕ για την επέκταση και τη
διευκόλυνση της ροής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.
Με το ψήφισμα δημιουργήθηκε μηχανισμός του ΟΗΕ για τον συντονισμό και την
παρακολούθηση των αποστολών βοήθειας. Η εμπειρία αυτή αναδεικνύει μια πτυχή του
τρόπου εργασίας της Νουσέιμπε: την επιδίωξη μερικής συμφωνίας που μπορεί να
περάσει παρά τις διαφωνίες, αντί για την αναμονή μιας συνολικής συναίνεσης που είναι
δύσκολο να επιτευχθεί.
Πλούσια διπλωματική διαδρομή
Η Λάνα Νουσέιμπε έχει πλούσια διπλωματική πορεία. Διετέλεσε μόνιμη αντιπρόσωπος
των Εμιράτων στον ΟΗΕ από το 2013 έως τον Απρίλιο του 2024, η πρώτη γυναίκα από
τα Εμιράτα σε αυτή τη θέση.
Προήδρευσε στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας κατά τις δύο περιόδους
προεδρίας των Εμιράτων, όταν η χώρα ήταν μέλος του Συμβουλίου το 2022 και το
2023. Χειρίστηκε με μεγάλη εμπειρία φακέλους που αφορούσαν την ειρήνη και την
ασφάλεια, την ανθρωπιστική δράση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τους κινδύνους
ασφαλείας που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, καθώς και ζητήματα γυναικών και
τη μεταρρύθμιση του πολυμερούς συστήματος.
Ηγήθηκε επίσης των προσπαθειών για την υιοθέτηση ψηφισμάτων στη σύνταξη των
οποίων συμμετείχαν τα Εμιράτα. Ανάμεσά τους είναι το ψήφισμα 2686, που αναγνώρισε
για πρώτη φορά ότι η ρητορική μίσους, ο ρατσισμός, οι διακρίσεις λόγω φύλου και η
παραπληροφόρηση συμβάλλουν στο ξέσπασμα, την κλιμάκωση και την επανάληψη
των συγκρούσεων.
Το 2017 η Νουσέιμπε προήδρευσε του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Οργανισμού του
ΟΗΕ για τις Γυναίκες (UN Women). Διετέλεσε αντιπρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης
κατά την 72η σύνοδό της και συμπροήδρευσε στις διακυβερνητικές διαπραγματεύσεις
για τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το 2010 και το 2011 υπηρέτησε ως συν-ειδική απεσταλμένη των Εμιράτων για το
Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Το 2011 ήταν αναπληρώτρια «σέρπα» των Εμιράτων στη
Σύνοδο Κορυφής της G20, κατά τη γαλλική προεδρία της ομάδας.
Ο ΟΗΕ την επόμενη δεκαετία
Παρουσιάζοντας το όραμά της, η Νουσέιμπε είπε ότι θα συνεργαστεί με τους εταίρους
για να οικοδομήσει εμπιστοσύνη και να αναζωογονήσει το έργο του οργανισμού μέσω
της φιλανθρωπίας και της αναγνώρισης της αξίας και της αξιοπρέπειας κάθε ανθρώπου.
Δήλωσε ότι θα υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα αυστηρά και χωρίς δύο μέτρα
και δύο σταθμά. Πρόσθεσε ότι για κάθε υπόσχεση που δεν τηρεί ο οργανισμός,
πληρώνουμε το πιο ακριβό τίμημα.
Υποστήριξε επίσης ότι η αναπτυξιακή βοήθεια των τελευταίων τριάντα ετών δεν πέτυχε
τον σκοπό της και ότι η απάντηση του ΟΗΕ δεν μπορεί να είναι απλώς να ζητά
περισσότερα. «Ο ΟΗΕ που θα ηγηθώ θα κρίνεται από όσα μπορεί να καθορίσει κάθε
κράτος και όχι από όσα επιβάλλει το σύστημα», είπε. «Πρέπει να δώσουμε
προτεραιότητα στην εκπλήρωση των δεσμεύσεών μας απέναντι στον Χάρτη και στην
προώθηση μιας καλύτερης ζωής, με μεγαλύτερη ελευθερία».
«Άλλοι χρειάζονται συνεχή στήριξη για να οικοδομήσουν θεσμούς και να παρέχουν
βασικές υπηρεσίες. Πολλοί χρειάζονται και τα δύο είδη στήριξης», συνέχισε. «Θα
στηρίξω πιο δίκαιες λύσεις, δίκαιη διαχείριση του χρέους, αξιοπρεπή εργασία και
διεύρυνση των αναπτυξιακών ευκαιριών στα ευάλωτα περιβάλλοντα. Δεσμεύομαι να
αναζωογονήσω τον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού μέσω των επιχειρήσεων και της
φιλανθρωπίας».
Υπενθύμισε ότι ο Χάρτης ορίζει πως η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια θεμελιώνονται στην
αναγνώριση της αξίας και της αξιοπρέπειας κάθε ανθρώπου. «Ο Χάρτης και τα
Ηνωμένα Έθνη δεν είναι φιλοσοφική φιλοδοξία, αλλά δεσμευτικές υποχρεώσεις. Η
αξιοπιστία του οργανισμού μας εξαρτάται από τη σταθερή εφαρμογή τους. Ως Γενική
Γραμματέας θα υπερασπίζομαι τα ανθρώπινα δικαιώματα αυστηρά και χωρίς δύο μέτρα
και δύο σταθμά», δήλωσε.
Δεσμεύτηκε να αναζωογονήσει τη λειτουργία του οργανισμού μέσω των επιχειρήσεων
και της φιλανθρωπίας, και ανέφερε τρεις δυνάμεις που θα διαμορφώσουν αυτή την
προσπάθεια. «Πάνω από ένα δισεκατομμύριο νέοι θα μπουν στο εργατικό δυναμικό
των αναπτυσσόμενων χωρών την επόμενη δεκαετία. Αυτή την πραγματικότητα δεν
πρέπει να την ξεχνάμε στη δουλειά μας, είτε στην ασφάλεια και την ειρήνη, είτε στην
ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα», τόνισε.
Με φόντο τις αλλαγές που συντελούνται στον κόσμο, η υποψήφια των Εμιράτων
υπογραμμίζει ότι «η τεχνητή νοημοσύνη είτε θα μας κάνει ίσους είτε θα μας διχάσει
βαθιά. Πρέπει να συμφωνήσουμε σε αρχές και να διευρύνουμε την πρόσβαση σε αυτή
την τεχνολογία. Πρέπει να καθορίσουμε και να διασφαλίσουμε ποιος θα είναι τελικά ο
κερδισμένος».
Με διαπραγματευτική εμπειρία σε σύνθετους φακέλους και πρακτική γνώση των
σχέσεων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, η Λάνα Νουσέιμπε επιδιώκει να διαδεχθεί τον
Γκουτέρες. Η υποψηφιότητά της έρχεται σε μια στιγμή που πληθαίνουν οι εκκλήσεις να
επιλεγεί για πρώτη φορά στην ιστορία του οργανισμού μια γυναίκα, κάτι που αποκτά
ιδιαίτερο συμβολικό βάρος.
