Συρρίκνωση σε πραγματικούς όρους κατέγραψε το λιανικό εμπόριο το 2025, σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ, επιβεβαιώνοντας – όπως επισημαίνεται – την πίεση που δέχεται ο κλάδος από τη μειωμένη αγοραστική δύναμη και το αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Ειδικότερα, το 2025 ο κύκλος εργασιών σε πραγματικές τιμές στο λιανικό εμπόριο (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) συρρικνώθηκε κατά 0,4% σε σχέση με το 2024, όταν σε ονομαστικούς όρους καταγράφηκε αύξηση 2,0%. Πρόκειται για το δεύτερο συνεχόμενο έτος υποχώρησης σε αποπληθωρισμένες τιμές, με την τάση να παγιώνεται την τελευταία τριετία.
Σε απόλυτα μεγέθη, ο συνολικός τζίρος διαμορφώθηκε σε 27,33 δισ. ευρώ, από 26,79 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 545,2 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, πρόκειται για τη χαμηλότερη ετήσια αύξηση από το 2020 μέχρι σήμερα.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, σημείωσε ότι το 2025 αποτέλεσε έτος συρρίκνωσης για το λιανικό εμπόριο σε πραγματικούς όρους, με τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις να δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις.
Πίεση στις μικρομεσαίες – Ανθεκτικότητα στις μεγάλες επιχειρήσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν σημαντική ενίσχυση των πραγματικών πωλήσεών τους κατά 5,6% το 2025. Αντίθετα, στο σύνολο των ΜμΕ ο κύκλος εργασιών σε σταθερές τιμές μειώθηκε κατά 2,4%.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Οι πολύ μικρές κατέγραψαν πτώση 2,9% σε πραγματικές τιμές, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις εμφάνισαν μείωση 3,9%, γεγονός που, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, κλονίζει τη βιωσιμότητά τους.
Σε καλύτερη θέση βρέθηκαν οι μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες είδαν τον αποπληθωρισμένο τζίρο τους να αυξάνεται κατά 2,1%.
Ο κ. Καφούνης υπογράμμισε ότι ακόμη και σε ονομαστικές τιμές καταγράφεται η μικρότερη αύξηση τζίρου από το 2020, ενώ σε πραγματικούς όρους πρόκειται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά υποχώρησης του μεγαλύτερου εργοδότη της οικονομίας.
Στάσιμη εικόνα στο δ τρίμηνο
Κατά το Δ’ τρίμηνο του 2025, ο διορθωμένος ως προς τον πληθωρισμό κύκλος εργασιών παρέμεινε στάσιμος (0,0%) σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, ενώ σε τρέχουσες τιμές αυξήθηκε κατά 2,0%.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν αύξηση 5,1% σε πραγματικούς όρους, ενώ οι ΜμΕ σημείωσαν απώλειες 1,9%. Σε επιμέρους κατηγορίες, οι πολύ μικρές επιχειρήσεις εμφάνισαν μείωση 3,4%, οι μικρές 1,7%, ενώ οι μεσαίες κατέγραψαν αύξηση 5,4%.
Η αύξηση του κύκλου εργασιών το συγκεκριμένο τρίμηνο ανήλθε σε 174,93 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο να διαμορφώνεται σε 7,62 δισ. ευρώ από 7,45 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024.
Μετατόπιση της καταναλωτικής συμπεριφοράς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ισχυρή άνοδος κατά 31,7% στην κατηγορία «Λιανικό εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών», στοιχείο που – κατά την ανάλυση – ενδεχομένως αντανακλά στροφή των καταναλωτών σε φθηνότερα προϊόντα λόγω περιορισμένου διαθέσιμου εισοδήματος.
Στις επιμέρους κατηγορίες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε πραγματικές τιμές συγκαταλέγονται ο «Αθλητικός εξοπλισμός» (+5,7%), οι «Η/Υ και περιφερειακές μονάδες» (+5,2%), τα «Παιχνίδια» (+4,7%), τα «Καλλυντικά» (+4,0%) και τα «Φωτιστικά και έπιπλα» (+3,7%).
Αντίθετα, τις μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν ο «Τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός» (-10,2%), τα «Χαλιά και επενδύσεις δαπέδου» (-8,7%) και οι «Εφημερίδες και γραφική ύλη» (-7,5%).
Στον πυρήνα του παραδοσιακού εμπορίου, η ένδυση και η υπόδηση εμφάνισαν αποδυναμωμένες επιδόσεις, καθώς σε πραγματικές τιμές η ένδυση υποχώρησε κατά 1,8% και η υπόδηση κατά 5,6%.
Περιφερειακές διαφοροποιήσεις
Σε επίπεδο περιφερειών, οι ισχυρότερες αυξήσεις τζίρου καταγράφηκαν στην Αττική (+3,6%) και τα Ιόνια Νησιά (+3,0%), ενώ τις μεγαλύτερες υποχωρήσεις σημείωσαν το Νότιο Αιγαίο (-2,4%) και η Δυτική Μακεδονία (-2,1%).
Παράλληλα, η ανάλυση επισημαίνει ότι μόνο μικρό μέρος της αύξησης κατά 9,4% των τουριστικών εισπράξεων – οι οποίες ανήλθαν σε 23,63 δισ. ευρώ το 2025 – κατευθύνθηκε στο εμπόριο.
Την ίδια στιγμή, η επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών, ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους, αποτυπώνει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά, με την επιτάχυνση του φαινομένου να καταγράφεται τους τελευταίους μήνες του έτους.
Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, η αδύναμη δυναμική του εμπορίου ενδέχεται να επηρεάσει και τον προβλεπόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης, δεδομένης της παραδοσιακά ισχυρής σύνδεσης της ανάπτυξης με την κατανάλωση.
