Το σήμα ότι η φετινή ΔΕΘ θα αποτελέσει το μεγάλο οικονομικό και πολιτικό ορόσημο της κυβέρνησης έδωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά το μέγεθος του πακέτου που ετοιμάζεται για τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Το οικονομικό πακέτο θα ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, όπως δήλωσε ο κ. Παπαθανάσης, ενώ στο επίκεντρο των παρεμβάσεων θα βρεθούν η μεσαία τάξη, οι συνταξιούχοι, οι οικογένειες, οι νέοι και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η δήλωση αυτή ανεβάζει τον πήχη των προσδοκιών ενόψει της Θεσσαλονίκης, την ώρα που στο κυβερνητικό επιτελείο συνεχίζεται η επεξεργασία των επιμέρους μέτρων. Και ενώ το τελικό πακέτο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, τα σενάρια που έχουν δει το φως της δημοσιότητας δείχνουν ότι η κυβέρνηση εξετάζει ένα ευρύτερο πλέγμα φορολογικών και εισοδηματικών παρεμβάσεων.
«Πάνω από ένα δισεκατομμύριο» το πακέτο
Ο Νίκος Παπαθανάσης έδωσε τον βασικό αριθμό που μέχρι σήμερα έλειπε από την εξίσωση.
Πάνω από 1 δισ. ευρώ θα είναι το οικονομικό πακέτο που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι οι τελικές αποφάσεις ανήκουν στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η κυβέρνηση, επομένως, δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη παροχή ή σε ένα εφάπαξ βοήθημα. Ο σχεδιασμός κινείται προς ένα ευρύτερο πακέτο φορολογικών και εισοδηματικών ελαφρύνσεων, το οποίο θα πρέπει να αποτυπωθεί στον προϋπολογισμό και να έχει διάρκεια.Άλλωστε, η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς το Μέγαρο Μαξίμου θέλει να παρουσιάσει όχι μόνο μέτρα άμεσης ανακούφισης αλλά και έναν σχεδιασμό που θα εκτείνεται στην επόμενη τετραετία.
Η μεσαία τάξη στο επίκεντρο
Το μήνυμα που εκπέμπεται από την κυβέρνηση είναι σαφές: η μεσαία τάξη αποτελεί τον βασικό αποδέκτη των νέων φορολογικών παρεμβάσεων.
Στο τραπέζι βρίσκεται η αλλαγή της φορολογικής κλίμακας, με στόχο να αυξηθεί το διαθέσιμο εισόδημα μισθωτών και οικογενειών. Οι τελικές λεπτομέρειες, ωστόσο, δεν έχουν ανακοινωθεί και τα επιμέρους ποσά θα εξαρτηθούν από τον δημοσιονομικό χώρο που θα προκύψει.
Το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι η ελάφρυνση να γίνει αισθητή στην καθημερινότητα: στον καθαρό μισθό, στη φορολογική επιβάρυνση και τελικά στο ποσό που μένει κάθε μήνα στην τσέπη.
Το μεγάλο στοίχημα των συνταξιούχων
Ιδιαίτερη θέση στο πακέτο έχουν οι συνταξιούχοι.
Η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν το εισόδημά τους, ενώ στο τραπέζι παραμένει και το ζήτημα της προσωπικής διαφοράς. Πρόκειται για ένα θέμα με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς αφορά μεγάλο αριθμό συνταξιούχων που δεν βλέπουν στην πράξη το σύνολο των αυξήσεων στις αποδοχές τους.
Ωστόσο, η 13η σύνταξη δεν πρέπει να θεωρείται αυτή τη στιγμή κλειδωμένο μέτρο. Σε προηγούμενη τοποθέτησή του ο Παπαθανάσης είχε ξεκαθαρίσει ότι, με τα τότε δεδομένα, δεν υπήρχε δημοσιονομικός χώρος για επαναφορά της.
Έτσι, το ενδιαφέρον στρέφεται περισσότερο σε μόνιμες παρεμβάσεις που θα αυξάνουν το διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων και όχι σε ένα έκτακτο βοήθημα.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: η δεύτερη μεγάλη ομάδα
Μεγάλο μέρος της κυβερνητικής προσπάθειας θα κατευθυνθεί και στους ελεύθερους επαγγελματίες.
Το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης έχει δημιουργήσει έντονες αντιδράσεις σε επαγγελματικούς κλάδους και η κυβέρνηση αναζητά πλέον τρόπους βελτίωσης της φορολογικής επιβάρυνσης χωρίς να εγκαταλείψει τη λογική της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Τα σενάρια που έχουν δημοσιευθεί περιλαμβάνουν παρεμβάσεις στα τεκμήρια, φορολογικές ελαφρύνσεις και αλλαγές που θα περιορίζουν το βάρος για επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις.
Η συγκεκριμένη κατηγορία θεωρείται κρίσιμη για την κυβέρνηση, καθώς αφορά ένα μεγάλο κομμάτι της μεσαίας τάξης και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Μικρομεσαίοι και επιχειρήσεις
Στις προτεραιότητες που περιέγραψε ο Παπαθανάσης βρίσκονται και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει παρεμβάσεις που θα μειώσουν το φορολογικό και λειτουργικό βάρος και θα δώσουν μεγαλύτερη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να επενδύσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.
Η κυβέρνηση θέλει να συνδέσει, επομένως, το πακέτο της ΔΕΘ όχι μόνο με την κατανάλωση αλλά και με την ανάπτυξη.
Οικογένειες και νέοι
Στις κατηγορίες που ανέφερε ο Παπαθανάσης περιλαμβάνονται οι οικογένειες και οι νέοι.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι το κυβερνητικό «καλάθι» δεν θα περιοριστεί αποκλειστικά στις φορολογικές ελαφρύνσεις. Η στήριξη της οικογένειας και η αντιμετώπιση του κόστους ζωής αποτελούν πλέον βασικά κομμάτια της κυβερνητικής ατζέντας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το στεγαστικό, καθώς οι υψηλές τιμές αγοράς και τα ενοίκια αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τα νέα ζευγάρια.
Στέγη και ενοίκια στο μικροσκόπιο
Η στεγαστική κρίση αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες των παρεμβάσεων.
Στα σενάρια που έχουν παρουσιαστεί περιλαμβάνονται φορολογικά κίνητρα για την αξιοποίηση κλειστών κατοικιών, μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και νέες παρεμβάσεις υπέρ όσων δυσκολεύονται να αποκτήσουν ή να νοικιάσουν σπίτι.
Η κυβέρνηση έχει ήδη επενδύσει πολιτικά στο ζήτημα της στέγης και αναζητά τρόπους ώστε το νέο πακέτο να έχει μετρήσιμο αποτέλεσμα στην αγορά.
«Δεν θα υπάρξει ύφεση»
Ο κ Παπαθανάσης έδωσε παράλληλα και ένα δεύτερο μήνυμα, που αφορά την επόμενη ημέρα της οικονομίας.
Όπως υποστήριξε, η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία θα περάσει σε περίοδο ύφεσης. Αντίθετα, η κυβέρνηση θεωρεί ότι υπάρχουν διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και επενδύσεις που μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη και μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στο κυβερνητικό αφήγημα, επομένως, οι παροχές της ΔΕΘ δεν θα πρέπει να εμφανιστούν ως μια προεκλογική «μοιρασιά», αλλά ως αποτέλεσμα της δημοσιονομικής δυνατότητας που έχει δημιουργήσει η πορεία της οικονομίας.
Από το 1 δισ. στα 2 δισ. το μεγάλο ερώτημα
Εδώ βρίσκεται και το ενδιαφέρον της φετινής ΔΕΘ.
Η επίσημη κυβερνητική προαναγγελία μιλά για πάνω από 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, όμως, δημοσιεύματα και κυβερνητικές πληροφορίες ανεβάζουν το συνολικό εύρος των παρεμβάσεων, εφόσον συνυπολογιστούν όλες οι δράσεις, ακόμη και κοντά στα 2 δισ. ευρώ.
Η διαφορά έχει σημασία.
Άλλο ένα πακέτο λίγο πάνω από το 1 δισ. και άλλο ένα συνολικό πρόγραμμα που θα προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ και θα απλώνεται σε περισσότερες κατηγορίες πολιτών.
Γι’ αυτό και το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο. Το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να αποφασίσει πόσα χρήματα θα κατευθυνθούν στη φορολογία, πόσα στις συντάξεις, πόσα στις οικογένειες και πόσα στους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις.
Η ΔΕΘ ως πολιτικό μήνυμα
Πέρα από τους αριθμούς, υπάρχει και η πολιτική διάσταση.
Η κυβέρνηση θέλει στη Θεσσαλονίκη να δείξει ότι έχει τη δυνατότητα να μειώσει φόρους και να αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα χωρίς να διαταράξει τη δημοσιονομική ισορροπία.
Η φράση του Παπαθανάση ότι το πακέτο θα ξεπεράσει το 1 δισ. λειτουργεί ουσιαστικά ως προαναγγελία μιας μεγάλης οικονομικής παρέμβασης.
Το τελικό στοίχημα, όμως, θα κριθεί από το τι θα δει ο πολίτης στην τσέπη του.
Για τον μισθωτό, πόσα ευρώ θα αυξηθεί το καθαρό εισόδημα; Για τον συνταξιούχο, ποια θα είναι η πραγματική αύξηση; Για τον ελεύθερο επαγγελματία, πόσο θα μειωθεί ο φόρος; Για την οικογένεια, ποια θα είναι η ελάφρυνση; Και για το νέο ζευγάρι, θα υπάρξει πραγματική λύση στο πρόβλημα της στέγης;
Αυτές είναι οι απαντήσεις που θα κρίνουν τελικά αν το «καλάθι» της ΔΕΘ θα μετατραπεί σε πραγματική οικονομική ανάσα ή θα μείνει μια μεγάλη εξαγγελία.
Και μέχρι τότε, ο Παπαθανάσης έχει ήδη ανοίξει την πόρτα: πάνω από 1 δισ. ευρώ στο τραπέζι και στο επίκεντρο οι κοινωνικές ομάδες που η κυβέρνηση θεωρεί κρίσιμες για την επόμενη ημέρα.
