Την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ξεκάθαρου προγράμματος που θα αποτελέσει τη βάση για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων αναδεικνύει ο υπεύθυνος Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΣΥΡΙΖΑ, Παύλος Πολάκης, σε συνέντευξή του στην «Αυγή της Κυριακής». Ο κ. Πολάκης μιλά στους δημοσιογράφους Κώστα Πουλακίδα και Αντώνη Ρηγόπουλο για την πολιτική κατεύθυνση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και τις προϋποθέσεις που, κατά την άποψή του, μπορούν να δημιουργήσουν το έδαφος για συνεργασία μεταξύ των προοδευτικών πολιτικών δυνάμεων. Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρίσκεται η ανάγκη για ένα σαφές πολιτικό σχέδιο, με συγκεκριμένες προτάσεις και προγραμματικές συγκλίσεις, ώστε η συνεργασία να μην περιοριστεί σε μια γενική εκλογική συνεννόηση.
Αναλυτικά όσα είπε ο Παύλος Πολάκης
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από διασπάσεις, αποχωρήσεις και συνεχείς εσωτερικές συγκρούσεις. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η βασική προϋπόθεση για να ανακτήσει την αξιοπιστία του στην κοινωνία και να διεκδικήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο; Μπορεί να γίνει αυτό με τη λεγόμενη συλλογική ηγεσία; Είναι αυτό ένα σχήμα που θα μακροημερεύσει;
Τα τελευταία τρία χρόνια ήταν τα πιο δύσκολα στην ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα άνοιξε έναν κύκλο εξελίξεων, λαθών και επιλογών που μας τραυμάτισαν βαθιά. Η περίοδος Κασσελάκη ήταν καταστροφική για το κόμμα, ενώ στη συνέχεια οδηγηθήκαμε σε πολιτικές αποφάσεις (π.χ. Κ.Ε. Ιουνίου) που όχι μόνο δεν έδωσαν προοπτική, αλλά δημιούργησαν ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση στον κόσμο μας. Όλα αυτά μας οδήγησαν στη λεγόμενη συλλογική ηγεσία. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι με τη Ρένα Δούρου και τον Νίκο Παππά μάς συνδέει ένα αόρατο νήμα που ξεκινάει από τη διακυβέρνηση 2015-2019 και φτάνει μέχρι σήμερα, αφού και οι τρεις «ματώσαμε» στις μάχες που δόθηκαν αυτά τα χρόνια. Είμαι άλλωστε από αυτούς που στήριξαν όσο λίγοι τόσο τη Ρένα όσο και τον Νίκο στις άθλιες επιθέσεις που δέχθηκαν. Σήμερα μας συνδέουν δύο επιπλέον πράγματα. Το ένα είναι η δέσμευσή μας απέναντι στον κόσμο που μας τίμησε όλα αυτά τα χρόνια να κρατήσουμε τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ζωντανό, να τον σηκώσουμε ξανά στα πόδια του και να τον ξανακάνουμε χρήσιμο και αποτελεσματικό για την κοινωνική πλειονότητα. Το δεύτερο είναι η κοινή μας πεποίθηση ότι η απουσία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. από την επόμενη Βουλή θα σημάνει μια ανεπανόρθωτη ήττα για την Αριστερά στην Ελλάδα, ήττα που θα εδραιώσει ακόμα περισσότερο το κοινωνικά επικίνδυνο νεοφιλελεύθερο αφήγημα.
Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, η συλλογική ηγεσία είναι μια αναγκαία προσωρινή λύση έτσι ώστε να σταθεροποιηθεί το κόμμα, να αποκαταστήσει την ενότητά του και να επιχειρήσει την επανασύνδεσή του με την κοινωνία. Δεν είναι σίγουρα ένα μοντέλο που μπορεί να λειτουργήσει για πολύ καιρό. Θα πρέπει στον κατάλληλο πολιτικό χρόνο και αναλόγως τις εξελίξεις να προχωρήσουμε στην ανάδειξη μιας συμπαγούς, ισχυρής ηγεσίας, με καθαρό πολιτικό στίγμα και ξεκάθαρα πολιτικά προτάγματα, εκφωνημένα με λαϊκά κατανοητό τρόπο, χωρίς φαινόμενα διγλωσσίας ή «υποχρεωτικής» ασάφειας και στρογγυλεμάτων.
Σε οργανωτικό επίπεδο, η ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ ύστερα από αυτή την περίοδο είναι ένα μεγάλο στοίχημα. Τι πρέπει να γίνει ώστε το κόμμα να είναι έτοιμο για την εκλογική μάχη, είτε αυτή γίνει το φθινόπωρο είτε το 2027;
Η οργανωτική ανασυγκρότηση είναι απαραίτητη, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Ο κόσμος δεν θα επιστρέψει στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επειδή οργανωθήκαμε καλύτερα. Θα επιστρέψει αν πειστεί ότι μάθαμε από τα λάθη μας, ότι έχουμε καθαρό πολιτικό σχέδιο και ότι μπορούμε να εκφράσουμε ξανά τις ανάγκες της κοινωνικής πλειονότητας. Άλλωστε βλέπουμε ότι κόμματα που κάνουν τώρα την εμφάνισή τους δημοκοπικά εμφανίζουν σημαντικά ποσοστά, παρόλο που έχουν μηδενική οργανωτική δομή. Από εκεί και πέρα οι αποφάσεις της τελευταίας Κεντρικής Επιτροπής σηματοδότησαν μια νέα αρχή. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ανασυγκροτείται πλέον οργανωτικά σε όλα τα επίπεδα. Ήδη τα στελέχη μας ταξιδεύουν σε όλη την επικράτεια και συγκροτούν εκλογικές επιτροπές σε νομαρχιακό και δημοτικό επίπεδο. Το πιο αισιόδοξο μήνυμα από αυτή τη διαδικασία είναι ότι βλέπουμε να επιστρέφουν άνθρωποι που είχαν αποστασιοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Έχουμε κάνει την επιλογή να δουλεύουμε με βάση το σενάριο που θέλει έκτακτες εθνικές εκλογές στις αρχές Οκτώβρη έτσι ώστε να είμαστε έτοιμοι όποτε κι αν αυτές γίνουν τελικά. Σε κεντρικό επίπεδο, λειτουργεί ήδη Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, νέο Οργανωτικό Γραφείο και Επιτροπή Ψηφοδελτίων. Η μέχρι τώρα προσπάθεια αποδίδει κιόλας καρπούς και το επόμενο διάστημα εκτιμάμε ότι θα έχουμε εκθετική πρόοδο. Τελικός στόχος μας, να πείσουμε την κοινωνία ότι υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση.
Συχνά περιγράφετε ένα διαφορετικό οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο, με ισχυρό δημόσιο σύστημα Υγείας, δημόσιο έλεγχο στη ΔΕΗ, στα ΕΛ.ΠΕ., αλλά και Εθνική Τράπεζα, καθώς και σύγκρουση με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Είναι αυτές και οι «κόκκινες γραμμές» που δεν θα μπορούσε να υπερβεί ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια συζήτηση συμπόρευσης με κάποιον άλλο χώρο;
Έχω ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή ότι οι πολιτικές συνεργασίες δεν γίνονται απλά για να αθροίσουμε ποσοστά. Έχουν νόημα μόνο αν στηρίζονται σε ένα καθαρό, δεσμευτικό προγραμματικό πλαίσιο που να δίνει πραγματική διέξοδο στην κοινωνία. Για παράδειγμα, δεν μπορείς να μιλάς για αντιμετώπιση της ακρίβειας και του ενεργειακού κόστους, αν δεν υπάρχει ισχυρός δημόσιος έλεγχος στη ΔΕΗ και στα ΕΛ.ΠΕ. Δεν μπορείς να λες ότι θα στηρίξεις τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τους αγρότες και τους επαγγελματίες, όταν το Δημόσιο δεν ελέγχει ούτε μία συστημική τράπεζα για να ασκήσει αναπτυξιακή και πιστωτική πολιτική. Δεν μπορείς να υπόσχεσαι ισχυρό κοινωνικό κράτος χωρίς γενναία ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και χωρίς ουσιαστική αναδιανομή των πόρων υπέρ της κοινωνικής πλειονότητας. Και θα προσθέσω κάτι ακόμα. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική πολιτική αλλαγή χωρίς βαθιές τομές στη Δικαιοσύνη και στη λειτουργία του κράτους. Αν δεν αντιμετωπίσουμε μια και έξω τη διαπλοκή, την ατιμωρησία και την υπερσυγκέντρωση οικονομικής ισχύος στα χέρια λίγων γνωστών οικογενειών, όποια κυβέρνηση κι αν εκλεγεί θα κληθεί να διαχειριστεί το ίδιο στρεβλό μοντέλο. Πρέπει, όμως, να είναι ξεκάθαρο ότι αυτές δεν είναι «κόκκινες γραμμές» με την έννοια μιας ιδεολογικής περιχαράκωσης αλλά είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για να αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή των πολλών. Η κοινωνία δεν ζητά εναλλαγή προσώπων στην εξουσία. Ζητά αλλαγή πολιτικής.
Η συζήτηση για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων επανέρχεται διαρκώς. Σε αυτή τη συζήτηση ποιες είναι οι δυνάμεις που χωράνε; Θα απευθυνόσασταν και σε χώρους όπως η ΝΕ.ΑΡ. που αποτελείται από πρόσωπα που έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ το προηγούμενο διάστημα, αλλά που πολιτικά είναι συγγενής χώρος;
Έχει έρθει ο καιρός να δούμε την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί με πολιτικό ρεαλισμό. ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. έχουν ξεκάθαρα δηλώσει ότι δεν επιθυμούν καμία προεκλογική συμμαχία, ενώ και η ΝΕ.ΑΡ. με βάση τις δημόσιες τοποθετήσεις της ηγεσίας της δεν δείχνει αυτή τη στιγμή διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια τέτοια συζήτηση. Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα πρέπει να βρει τη δύσκολη εκείνη ισορροπία ανάμεσα στο κοινωνικό αίτημα για συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων και στην ανεδαφικότητα του εγχειρήματος όπως έχει διαμορφωθεί από τις τοποθετήσεις των άλλων κομμάτων. Αυτό που σίγουρα δεν έχουμε ανάγκη είναι να μπούμε σε μια λογική μεταγραφών ή ευκαιριακών συμφωνιών κορυφής. Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι η συγκρότηση μιας πλατιάς κοινωνικής προοδευτικής πλειοψηφίας με σαφές ριζοσπαστικό πρόγραμμα, καθαρές δεσμεύσεις και πραγματική βούληση να συγκρουστεί με τη διαπλοκή.
Σε ό,τι αφορά την πολιτική στρατηγική του κόμματος, θεωρείτε ότι η στόχευση του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να εκφράζεται από μια μονομέτωπη μάχη απέναντι στη Ν.Δ. ή θα πρέπει να επισημαίνονται οι διαφορές και από άλλες δυνάμεις του ευρύτερου χώρου του Κέντρου και της Αριστεράς; Η ΕΛ.Α.Σ. ακόμη δεν έχει παρουσιάσει πρόγραμμα, όμως έχουμε δει μια σειρά από πολιτικές προτάσεις για επιμέρους ζητήματα. Πού την τοποθετείτε πολιτικά με βάση όσα γνωρίζουμε;
Είναι δεδομένο ότι η πολιτική αλλαγή είναι πλέον πλειοψηφικό κοινωνικό αίτημα και ως τέτοιο αποτελεί κοινό στόχο όλων των προοδευτικών κομμάτων. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει από καιρό εξαντλήσει την πολιτική και κοινωνική της νομιμοποίηση. Η ακρίβεια, η διάλυση του κοινωνικού κράτους, η υποβάθμιση των θεσμών και ο χωρίς προηγούμενο αριθμός σκανδάλων έχουν φέρει τον μέσο πολίτη σε απόγνωση. Όταν το καθεστώς Μητσοτάκη αντλεί δύναμη με τη βοήθεια μηχανισμών τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, τίποτε άλλο πέρα από τη συντονισμένη επίθεση όλων των προοδευτικών δυνάμεων δεν μπορεί να το κλονίσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να αναδεικνύουμε τις διαφορές μας με τις υπόλοιπες δυνάμεις του προοδευτικού χώρου. Στο τέλος της ημέρας, έχουμε υποχρέωση απέναντι στους πολίτες να διαφοροποιηθούμε δημόσια από θέσεις που δεν μας εκφράζουν πολιτικά.
Τέλος, οι λίγες προγραμματικές θέσεις που έχει δημοσιοποιήσει μέχρι σήμερα η ΕΛ.Α.Σ. δεν συνιστούν μια συγκροτημένη πρόταση διακυβέρνησης. Για κάποιες δημόσιες τοποθετήσεις, όπως εκείνη του Αλ. Τσίπρα για τις πρόσφατες φονικές πυρκαγιές, μπορούμε να εντοπίσουμε φοβικές τάσεις, ενώ για άλλες, όπως για την ενέργεια ή τα ιδιωτικά ΑΕΙ κ.ά., έχουμε σοβαρές πολιτικές διαφωνίες.
Οι μαζικές ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ έχουν οδηγήσει την Κ.Ο. στο να έχει ουσιαστικά 10 ενεργούς βουλευτές. Μειώνει αυτό τη δυναμική του κόμματος; Συνεχίζετε να ζητάτε από τους πρώην συντρόφους σας και ιδιαίτερα από τον πρώην πρόεδρο του κόμματος, τον Σωκράτη Φάμελλο, την επιστροφή των εδρών;
Η σημερινή σύνθεση της Βουλής δεν αντανακλά τη λαϊκή ετυμηγορία του 2023 που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης με ποσοστό περίπου 18% και 47 βουλευτές. Το γεγονός ότι σήμερα μετρά πλέον μόνο 10 βουλευτές προφανώς και επηρεάζει το παραγόμενο κοινοβουλευτικό έργο. Παρ’ όλα αυτά, όσοι παραμένουμε δίνουμε καθημερινά μάχη, μέσα και έξω από τη Βουλή. Με περισσότερη δουλειά, μεγαλύτερη ένταση και λειτουργώντας ως να είμαστε ακόμα αξιωματική αντιπολίτευση.
Από εκεί και πέρα, η στάση όσων φεύγουν από το ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. χωρίς να παραδώσουν την έδρα τους είναι κατά τη γνώμη μου απαράδεκτη και στερείται κάθε αξιοπρέπειας. Βουλευτές που έκριναν προηγουμένως συντρόφους που δεν παρέδωσαν την έδρα κάνουν με τη σειρά τους το ίδιο. Ο πρώην πρόεδρος του κόμματος Σωκράτης Φάμελλος, που άλλοτε ασκούσε σφοδρή κριτική για την τακτική αυτή, κάνει σήμερα το ίδιο. Άλλοι παίρνουν έδρα του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. για να δηλώσουν αμέσως μετά ανεξάρτητοι βουλευτές της Αριστεράς. Δυστυχώς, οι κινήσεις αυτές κάνουν ζημιά σε όλο τον χώρο και όχι μόνο στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Φαίνεται ότι στην εποχή μας η πολιτική στράτευση του παρελθόντος είναι για κάποιους «ανάμνηση παλιά».
Εμείς φυσικά και θα συνεχίσουμε να ζητάμε πίσω τις έδρες που μας έδωσαν οι Έλληνες πολίτες και που κάποιοι τις θεώρησαν «προσωπική τους περιουσία», γιατί σε τελική ανάλυση έχουμε το δίκιο με το μέρος μας. Να πούμε, τέλος, και ένα μπράβο σε όσους παρέδωσαν τις έδρες τους, για όποιο λόγο και αν το έκαναν και άσχετα με το πόσο καθυστερημένα το έκαναν.
