Το κεντρικό δίλημμα σχετικά με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων έθεσε ο Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ανοιχτή συνεδρίαση του ECOFIN.
Διερωτήθηκε εάν η Ευρώπη θα προχωρήσει σε ουσιαστικές αποφάσεις ή αν θα περιοριστεί σε θεωρητικές διαπιστώσεις, τονίζοντας πως η συχνή συμφωνία σε επίπεδο αρχών προσκρούει συχνά σε εθνικές επιφυλάξεις που εμποδίζουν την υλοποίηση.
Αναφορικά με τα τεχνικά ζητήματα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης στήριξε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA). Υπογράμμισε πως δεν νοείται να επαναλαμβάνονται οι ίδιες διαδικασίες είκοσι επτά διαφορετικές φορές, τη στιγμή που οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν ταχύτατα, σύμφωνα με το newsbomb.gr.
Παράλληλα, εξήγησε πως η διατήρηση εθνικών αρμοδιοτήτων είναι εφικτή, φέρνοντας ως παράδειγμα τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό της ΕΚΤ, όπου η κεντρική εποπτεία συνδυάζεται αποτελεσματικά με την αποκεντρωμένη εφαρμογή. Ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι οι αποφάσεις πρέπει να βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως η διασυνοριακή δραστηριότητα και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού, ενώ επικαλέστηκε σχετική τοποθέτηση του Bertrand Dumont ως βάση για την εξεύρεση κοινής λύσης.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Πιερρακάκης χρησιμοποίησε δύο ιστορικά παραδείγματα για να αναδείξει την αναγκαιότητα τολμηρών αποφάσεων. Αναφέρθηκε στην κατάργηση των Corn Laws στη Βρετανία το 1846, που έθεσε την οικονομική αποδοτικότητα πάνω από τον προστατευτισμό, και στη στρατηγική ερμηνεία των «ξύλινων τειχών» από τον Θεμιστοκλή στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, που οδήγησε στη νίκη.
Το δίδαγμα, όπως τόνισε, είναι σαφές: η επιλογή ανάμεσα στην εσωστρέφεια και την απελευθέρωση του δυναμικού της Ευρώπης αποτελεί μια απόφαση περισσότερο πολιτική και φιλοσοφική παρά τεχνική, ξεκαθαρίζοντας ότι το ερώτημα αυτό είναι πλέον ρητορικό.
Ακολουθεί η παρέμβαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη στην ανοιχτή συνεδρίαση του Συμβουλίου των Υπουργών της ΕΕ (ECOFIN):
«Τα διλήμματα πίσω από τη συζήτηση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων φαίνεται να επανέρχονται συνεχώς. Αν έπρεπε να το θέσω με απλά λόγια, το βασικό ερώτημα είναι το εξής: θα μείνουμε στη συζήτηση ή θα περάσουμε στις πράξεις; Θα συνεχίσουμε να επαναλαμβάνουμε ότι συμφωνούμε με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, αλλά μετά να προτάσσουμε τις εθνικές μας επιφυλάξεις – το «ναι μεν αλλά»; Ή θα προχωρήσουμε στην υλοποίηση;
Δύο ιστορίες μου έρχονται έντονα στο μυαλό σε αυτές τις συζητήσεις, γιατί και οι δυο, η κάθε μια με το δικό της τρόπο, έχουν κοινά χαρακτηριστικά είτε μιλάμε για τη διασυνοριακή ενοποίηση τραπεζών είτε για το ψηφιακό ευρώ είτε για τα στοιχεία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.
Θα επανέλθω σε αυτές τις ιστορίες στο τέλος της ομιλίας μου, αλλά ας περάσουμε πρώτα στα τεχνικά ζητήματα.
Στηρίζουμε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πρέπει να ενισχύσουμε τις δυνατότητες της ESMA (Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών), γιατί, ειλικρινά, δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο πράγμα 27 φορές. Και ειδικά όσο επιταχύνονται οι τεχνολογικές εξελίξεις, αυτό θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο.
Μπορούμε να διατηρήσουμε δυνατότητες σε εθνικό επίπεδο; Ναι, μπορούμε. Το έχουμε ήδη κάνει μέσω του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Είναι ένα πολύ χρήσιμο παράδειγμα. Το έχουμε εφαρμόσει στο παρελθόν: η κεντρική εποπτεία μπορεί να συνδυαστεί με την αποκεντρωμένη εφαρμογή και εκτέλεση. Συνολικά, ο βαθμός της εποπτείας μπορεί να διαφοροποιείται με βάση τις λειτουργικές ανάγκες.
Υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε: η διασυνοριακή δραστηριότητα, η λειτουργική σημασία για την αγορά, η ανάγκη διασφάλισης ίσων όρων ανταγωνισμού. Αυτά μπορούν να κατευθύνουν την εποπτεία κάθε φορά. Και νομίζω ότι ο Μπέρτραντ (Bertrand Dumont) ανέφερε προηγουμένως ένα πολύ ενδιαφέρον πλαίσιο για να βρούμε κοινό τόπο.
Περνώντας τώρα στις δύο ιστορίες, για να ολοκληρώσω:
Η πρώτη είναι η κατάργηση των Corn Laws το 1846. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι πλέον στο τραπέζι, αλλά πρόκειται για ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα – η Ιρλανδία το γνωρίζει καλά – όπου το Ηνωμένο Βασίλειο επέλεξε τη συστημική αποδοτικότητα έναντι της εθνικής προστασίας. Μιλάμε για δασμούς, ένα θέμα που είναι ξανά επίκαιρο παγκοσμίως.
Αυτή η κίνηση, το να επιλέξει δηλαδή την οικονομική αποδοτικότητα και να κατεδαφίσει τα εμπόδια και τον προστατευτισμό, απελευθέρωσε τότε το οικονομικό δυναμικό της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Απαιτεί πολιτικό θάρρος για να επιτευχθεί οικονομικός μετασχηματισμός. Πιστέψτε με, προέρχομαι από μια χώρα που το έχει αποδείξει αυτό σε εθνικό επίπεδο.
Και αποδίδει κοινωνικά, πολιτικά, και οικονομικά.
Η τελευταία ιστορία – και η πρώτη φορά που αναφέρω κάτι από την αρχαία Ελλάδα σε παρέμβασή μου στο ECOFIN – είναι από τους Περσικούς Πολέμους.
Όταν το Μαντείο των Δελφών είπε ότι τα «ξύλινα τείχη» θα σώσουν την πόλη, κάποιοι το ερμήνευσαν κυριολεκτικά: να χτίσουμε πραγματικά τείχη γύρω από την Αθήνα. Όμως οι πιο ανοιχτόμυαλοι της εποχής, και συγκεκριμένα ο Θεμιστοκλής, ερμήνευσαν τα «ξύλινα τείχη» ως πλοία. Και έτσι κερδήθηκε η περίφημη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.
Το δίδαγμα είναι σαφές: ανοίγεσαι ή κλείνεσαι; Επιλέγεις να γκρεμίσεις τα τείχη και να απελευθερώσεις το δυναμικό, ή όχι;
Στο τέλος της ημέρας, τέτοιες συζητήσεις είναι περισσότερο φιλοσοφικές παρά τεχνικές. Θέλουμε να είμαστε η γενιά πολιτικών που απλώς προστατεύει τα ίδια πράγματα ξανά και ξανά, ή εκείνη που απελευθερώνει το δυναμικό αυτής της Ένωσης;
Νομίζω ότι η ερώτηση είναι ρητορική.
Σας ευχαριστώ».
