Ο Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζει την επόμενη ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, εξετάζοντας τρόπους να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού του Λευκού Οίκου βρίσκονται τα προεδρικά διατάγματα, η αξιοποίηση της εκτελεστικής εξουσίας και η αντιμετώπιση πιθανών κοινοβουλευτικών ερευνών.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επεξεργάζεται εναλλακτικές στρατηγικές για τη διατήρηση της πολιτικής της επιρροής, σε περίπτωση που οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ οδηγήσουν σε αλλαγή των ισορροπιών στο Κογκρέσο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έχουν ξεκινήσει εδώ και μήνες την προετοιμασία ενός σχεδίου που θα επιτρέπει στον Αμερικανό πρόεδρο να προωθεί βασικές κυβερνητικές αποφάσεις χωρίς να εξαρτάται από την έγκριση της νομοθετικής εξουσίας.
Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην υλοποίηση της οικονομικής και μεταναστευτικής πολιτικής. Περιλαμβάνει επίσης την προετοιμασία της κυβέρνησης απέναντι σε ενδεχόμενες έρευνες των Δημοκρατικών, εφόσον το κόμμα της αντιπολίτευσης αποκτήσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Το παρασκηνιακό σχέδιο του Λευκού Οίκου για την επόμενη ημέρα
Κεντρικό ρόλο στις προετοιμασίες διαδραματίζουν δύο στενοί συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου, ο Στίβεν Μίλερ και ο Ράσελ Βόουτ, οι οποίοι συνεργάζονται με τη νομική υπηρεσία του Λευκού Οίκου από τον Απρίλιο.
Η αποστολή τους είναι να καταγράψουν τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες που μπορούν να εφαρμοστούν με βάση τις ήδη υπάρχουσες προεδρικές αρμοδιότητες, χωρίς να απαιτείται η ψήφιση νέων νόμων.
Στην κορυφή της σχετικής ατζέντας βρίσκονται η μεταναστευτική πολιτική, οι εμπορικοί δασμοί, οι παρεμβάσεις στη στεγαστική αγορά και η διαχείριση των ομοσπονδιακών κονδυλίων.
Παράλληλα, ο νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Γουίλ Σαρφ, εξετάζει τα συνταγματικά και νομοθετικά περιθώρια που διαθέτει η προεδρία, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος ακύρωσης κυβερνητικών αποφάσεων από τα δικαστήρια.
Βασική επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός νομικού πλαισίου που θα επιτρέπει στον Τραμπ να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του, ακόμη και σε συνθήκες έντονης αντιπαράθεσης με το Κογκρέσο.
Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Η μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου
Οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 αποτελούν κρίσιμη δοκιμασία για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς το αποτέλεσμά τους θα καθορίσει τις πολιτικές ισορροπίες κατά το δεύτερο μισό της προεδρικής του θητείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν πλειοψηφία 218 έναντι 214 εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 53 έναντι 47 στη Γερουσία.
Οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να ανατρέψουν τους συγκεκριμένους συσχετισμούς, με τις δημοσκοπήσεις που επικαλείται το ρεπορτάζ να καταγράφουν ευνοϊκότερη εικόνα για το κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μεταβάλει ουσιαστικά τις δυνατότητες του Λευκού Οίκου να προωθεί νέες νομοθετικές παρεμβάσεις.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, συνεχίζει τις δημόσιες εμφανίσεις και τις προεκλογικές συγκεντρώσεις, επιχειρώντας να ενισχύσει τους Ρεπουμπλικανούς και να αποτρέψει την απώλεια της κοινοβουλευτικής τους κυριαρχίας.
Ωστόσο, πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις, το επιτελείο του εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο να βρεθεί αντιμέτωπο με ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών από τον Ιανουάριο του 2027.
Δασμοί, μετανάστευση και στέγαση στις προτεραιότητες Τραμπ
Ένα σημαντικό μέρος της στρατηγικής αφορά την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η εκτελεστική εξουσία στις ΗΠΑ.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται περιλαμβάνονται πρόσθετοι δασμοί σε εισαγόμενα κρίσιμα ορυκτά και ανεμογεννήτριες, καθώς και αυστηρότεροι περιορισμοί στις θεωρήσεις εισόδου για αλλοδαπούς φοιτητές και εργαζομένους.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης μέτρα για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους κατοικίας, με παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κατασκευή νέων κατοικιών και τη λειτουργία της στεγαστικής αγοράς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαχείριση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού. Ο Ράσελ Βόουτ αναζητά τρόπους αξιοποίησης χρηματοδοτήσεων που έχουν ήδη εγκριθεί, ώστε η κυβέρνηση να συνεχίσει να στηρίζει τις προτεραιότητές της χωρίς να χρειάζεται νέα κοινοβουλευτική συναίνεση.
Εξετάζονται ακόμη αλλαγές στη διαδικασία κατανομής των ομοσπονδιακών επιχορηγήσεων, με στόχο να ενισχυθεί η δυνατότητα των κυβερνητικών αξιωματούχων να καθορίζουν ποια προγράμματα θα λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ενημερωθεί για τις σχετικές διεργασίες και έχει συμμετάσχει σε συζητήσεις για την προετοιμασία της επόμενης περιόδου.
Η στρατηγική των προεδρικών διαταγμάτων και τα συνταγματικά όρια
Από την επιστροφή του στην προεδρία τον Ιανουάριο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιδιώξει να αξιοποιήσει στο μέγιστο τις δυνατότητες που παρέχει το αμερικανικό προεδρικό σύστημα.
Η χρήση προεδρικών διαταγμάτων και άλλων μονομερών εκτελεστικών ενεργειών έχει αποτελέσει βασικό εργαλείο για την προώθηση πολιτικών στους τομείς του εμπορίου, της μετανάστευσης, της ομοσπονδιακής διοίκησης και των διεθνών σχέσεων.
Παράλληλα, η επίκληση καταστάσεων εθνικής έκτακτης ανάγκης έχει χρησιμοποιηθεί για τη διεύρυνση των δυνατοτήτων άμεσης προεδρικής παρέμβασης.
Η συγκεκριμένη στρατηγική, ωστόσο, δεν προσφέρει απεριόριστη ελευθερία κινήσεων.
Το Κογκρέσο διατηρεί τη δυνατότητα να επιχειρήσει τον τερματισμό καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ενώ τα ομοσπονδιακά δικαστήρια μπορούν να εξετάζουν τη νομιμότητα των προεδρικών αποφάσεων.
Ακόμη και όταν το Κογκρέσο εγκρίνει μέτρα αντίθετα προς την πολιτική του προέδρου, ο Τραμπ διαθέτει το δικαίωμα άσκησης βέτο. Για την ανατροπή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.
Ο πολιτικός αναλυτής Νέιθαν Γκονζάλες, από τον οργανισμό Inside Elections, εκτιμά ότι η προτίμηση του Τραμπ στη μονομερή άσκηση προεδρικών εξουσιών δεν πρόκειται να αλλάξει ουσιαστικά ακόμη και σε περίπτωση εκλογικής ενίσχυσης των Δημοκρατικών.
Πώς μπορούν οι Δημοκρατικοί να περιορίσουν τον Τραμπ
Παρά τις σημαντικές αρμοδιότητες της αμερικανικής προεδρίας, η αλλαγή των κοινοβουλευτικών συσχετισμών θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά εμπόδια στην κυβέρνηση.
Εάν οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα αποκτήσουν μεγαλύτερη δυνατότητα να ελέγχουν τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες και να προωθούν κοινοβουλευτικές έρευνες.
Αντίστοιχα, ενδεχόμενος έλεγχος της Γερουσίας θα τους έδινε τη δυνατότητα να καθυστερούν ή να απορρίπτουν σημαντικούς κυβερνητικούς και δικαστικούς διορισμούς.
Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει ακόμη και πιθανές επιλογές του Τραμπ για το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο καθηγητής Δημόσιας Πολιτικής του Πανεπιστημίου του Τενεσί, Άντριου Μπους, θεωρεί ότι μια Γερουσία με δημοκρατική πλειοψηφία θα αντιμετώπιζε με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα τις προεδρικές υποψηφιότητες για καίριες κυβερνητικές θέσεις.
Επιπλέον, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να εμποδίζουν την ψήφιση νομοσχεδίων που αποτελούν βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Καθοριστικός θα παρέμενε και ο ρόλος της Δικαιοσύνης, καθώς οι δικαστικές αποφάσεις μπορούν να περιορίζουν την εφαρμογή εκτελεστικών μέτρων όταν διαπιστώνεται υπέρβαση της νόμιμης προεδρικής εξουσίας.
Φόβοι για κοινοβουλευτικές έρευνες κατά της κυβέρνησης
Ένα από τα ζητήματα που προκαλούν ιδιαίτερο προβληματισμό στον Λευκό Οίκο είναι η πιθανότητα έναρξης εκτεταμένων κοινοβουλευτικών ερευνών κατά της κυβέρνησης Τραμπ.
Σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες του Reuters, στελέχη των Δημοκρατικών έχουν εξετάσει τη δυνατότητα αξιοποίησης κοινοβουλευτικών επιτροπών, ακροάσεων και κλητεύσεων για τη διερεύνηση κυβερνητικών αποφάσεων.
Στο επίκεντρο ενδεχόμενων ερευνών θα μπορούσε να βρεθεί το κατά πόσο η προεδρική εξουσία χρησιμοποιήθηκε για την εξυπηρέτηση προσωπικών ή πολιτικών συμφερόντων, καθώς και συμφερόντων προσώπων που συνδέονται με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Από την πλευρά της, η νομική ομάδα του Λευκού Οίκου προετοιμάζει κυβερνητικά στελέχη και επικεφαλής ομοσπονδιακών υπηρεσιών για το ενδεχόμενο να κληθούν να καταθέσουν ή να παραδώσουν έγγραφα σε κοινοβουλευτικές επιτροπές.
Οι σχετικές προετοιμασίες περιλαμβάνουν οδηγίες για τη διαχείριση υπηρεσιακών επικοινωνιών, την ανταπόκριση σε αιτήματα παροχής πληροφοριών και τη νομική αντιμετώπιση πιθανών κλητεύσεων.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα επίκλησης του εκτελεστικού προνομίου (executive privilege), ώστε να προστατευθούν συγκεκριμένες προεδρικές επικοινωνίες από την υποχρεωτική δημοσιοποίηση.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει νομική υποστήριξη από το υπουργείο Δικαιοσύνης για το εύρος εφαρμογής αυτής της προστασίας, ιδίως όσον αφορά τις επαφές του προέδρου με εξωτερικούς συμβούλους.
Το πολιτικό στοίχημα του Τραμπ για το 2027
Παρά τα σενάρια που επεξεργάζονται οι συνεργάτες του, ο Λευκός Οίκος επιμένει δημοσίως ότι οι Ρεπουμπλικανοί μπορούν να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Η εκπρόσωπος της προεδρίας, Λόρεν Μπις, υπογράμμισε ότι οι κυβερνητικές προτεραιότητες εξακολουθούν να επικεντρώνονται στην προστασία των συνόρων, στη δημόσια ασφάλεια, στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών και στην υλοποίηση των δεσμεύσεων του Τραμπ.
Παρ’ όλα αυτά, η προετοιμασία εναλλακτικών σεναρίων αποκαλύπτει τη σημασία που αποδίδει η κυβέρνηση στη διατήρηση της δυνατότητας άσκησης πολιτικής ανεξάρτητα από την κομματική σύνθεση του Κογκρέσου.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι Δημοκρατικοί θα κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές, αλλά και σε ποιο βαθμό θα μπορούν να περιορίσουν τις πρωτοβουλίες ενός προέδρου που έχει ήδη δείξει την πρόθεσή του να αξιοποιεί εκτεταμένα τις εκτελεστικές του αρμοδιότητες.
Η επόμενη περίοδος ενδέχεται επομένως να εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα έντονη θεσμική αντιπαράθεση μεταξύ Λευκού Οίκου, Κογκρέσου και ομοσπονδιακών δικαστηρίων, με σημαντικές συνέπειες για την αμερικανική πολιτική σκηνή.
Με πληροφορίες από newsit.gr
