Η συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ καθορίζει τους όρους της εκεχειρίας μεταξύ των σφοδρών αντιπάλων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, κάποια οικονομική «ανακούφιση» για την Τεχεράνη και την ιρανική δέσμευση ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο, σύμφωνα με ένα προσχέδιο του κειμένου που εξασφάλισε το CNN.
Το μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επίσημα, αλλά το CNN απέκτησε αντίγραφο του από έναν Αμερικανό αξιωματούχο. Ένας διπλωμάτης που το είδε στη Σύνοδο Κορυφής της G7 στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως έκαναν και δύο άλλες διπλωματικές πηγές που έχουν γνώση των διαπραγματεύσεων.
Δεδομένης της μυστικότητας τόσο των ΗΠΑ όσο και των Ιρανών σχετικά με το κείμενο, παραμένει ασαφές εάν το προσχέδιο που κοινοποιήθηκε στο CNN θα αντικατοπτρίζει την ακριβή διατύπωση του τελικού εγγράφου που πρόκειται να υπογραφεί αυτοπροσώπως την Παρασκευή στην Ελβετία.
Επίσης, οι τεχνικές λεπτομέρειες βρίσκονται στο στάδιο της οριστικοποίησης, οπότε η διατύπωση ενδέχεται να αλλάξει. Ένας εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι το κείμενο δεν αντικατοπτρίζει το πραγματικό μνημόνιο.
Σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο Ιράν να πουλήσει το πετρέλαιο και τα πετροχημικά προϊόντα του, ενώ η Τεχεράνη ενδέχεται να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανάπτυξης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις που αφορούν το πυρηνικό της πρόγραμμα στο πλαίσιο των επόμενων διαπραγματεύσεων.
Το έγγραφο δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με το τι θα συμβεί με το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, όπως διαβάζουμε στο ertnews.gr.
Τι απαντούν ΗΠΑ και Ιράν για το σχέδιο
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το κείμενο αντανακλά τη συμφωνία που υπογράφηκε ψηφιακά την Κυριακή από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον Πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Σε δηλώσεις τους στο CNN, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τη σημασία του ίδιου του μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το ως «πολιτικό έγγραφο» που δεν αντανακλά κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν έναντι των ΗΠΑ μέσω παρασκηνιακών διαύλων, ειδικότερα όσον αφορά το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο όταν του παρουσιάστηκε το σχέδιο που εξασφάλισε το CNN. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim χαρακτήρισε τις εκδοχές του σχεδίου που διέρρευσαν ως ανακριβείς. Νωρίτερα, το Bloomberg είχε δημοσιεύσει μια εκδοχή του σχεδίου.
Το μνημόνιο συνεργασίας αναμένεται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή, ξεκινώντας έτσι μια περίοδο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών ορών μιας συμφωνίας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν, με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, την άμεση και μόνιμη παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από εδώ και στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και των υπόλοιπων άρθρων.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να απέχουν από την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών το πολύ, η οποία μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
- Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, και θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία εντός 30 ημερών το πολύ στην πλήρη χωρητικότητά της· η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών μετά την τελική συμφωνία.
- Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ότι η κυκλοφορία εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επανέλθει εντός 30 ημερών στα προπολεμικά επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, από κοινού με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, επί του οποίου θα συμφωνήσουν αμφότερα τα μέρη, για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του εν λόγω σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να άρουν, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, κάθε είδους κυρώσεις που επιβάλλονται επί του παρόντος στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), καθώς και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συμφωνήσει ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων ζητημάτων που σχετίζονται με τον πυρηνικό τομέα και έχουν συμφωνηθεί αμοιβαία, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα ρυθμιστούν κατάλληλα σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι, αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορικών και παρόμοιων υπηρεσιών.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, τα δεσμευμένα ή υπό περιορισμούς κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε έχουν μεταφερθεί, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή προς τελικούς δικαιούχους καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις βάσει των ανωτέρω.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα θεσπιστεί μηχανισμός εφαρμογής για την εποπτεία της επιτυχούς εφαρμογής της Τελικής Συμφωνίας και της μελλοντικής δέσμευσης προς αυτήν.
- Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, καθώς και τη συνεχή εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία που θα αφορά αποκλειστικά τα υπόλοιπα άρθρα.
- Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
