Διευκρινίσεις στα βασικά σημεία του ασφαλιστικού νομοσχεδίου έδωσαν ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής κ. Άδωνις Γεωργιάδης, ο Υφυπουργός κ. Πάνος Τσακλόγλου και ο Γενικός Γραμματέας κ. Νίκος Μηλαπίδης, κατά τη σχετική ενημέρωση που πραγματοποιήθηκε σε συνέντευξη που παραχώρησαν στο Υπουργείο, όπως αναφέρει το cnn. Σταθερός στόχος είναι η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων και στο πλαίσιο αυτό το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης συνεχίζει:
- τις μεταρρυθμιστικές δράσεις μακροπρόθεσμου χαρακτήρα και
- τον εξορθολογισμό και την ενιαιοποίηση των κανόνων της υφιστάμενης ασφαλιστικής νομοθεσίας, με άμεσο θετικό αντίκτυπο στο επίπεδο παροχών που λαμβάνουν οι πολίτες.
Υπενθυμίζεται πως το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την αναμόρφωση της επαγγελματικής ασφάλισης και τον εξορθολογισμό της ασφαλιστικής νομοθεσίαςπαρουσιάστηκε χθες, Τετάρτη 18/10, στο υπουργικό συμβούλιο. Δείτε περισσότερα με ένα κλικ εδώ.
1. Τι αλλάζει στην απασχόληση συνταξιούχων και γιατί;
Σήμερα, το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ότι όταν ένας συνταξιούχος απασχολείται, παρακρατείται από τον e-ΕΦΚΑ το 30% της σύνταξής του – ποσοστό που επί ΣΥΡΙΖΑ ήταν 60%. Παρά τη βελτίωση, το γεγονός ότι η παρακράτηση αυτή ισχύει είτε ένας συνταξιούχος εργαστεί για μία ημέρα, είτε έχει πλήρη απασχόληση, δημιουργεί ισχυρά αντικίνητρα για εργασία ειδικά όσων επιθυμούν μερική απασχόληση – και ενδεχομένως να ενθαρρύνει κάποιους να παρέχουν αδήλωτη εργασία.Με την προτεινόμενη ρύθμιση οι συνταξιούχοι δεν θα τιμωρούνται επειδή εργάζονται, αντιθέτως φροντίζουμε να ενθαρρύνονται να βγουν στην αγορά εργασίας, καθώς θα λαμβάνουν το σύνολο της σύνταξής τους χωρίς περικοπή. Αντ’ αυτού υιοθετείται ένας μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ που θα αφαιρείταιαπό τον μισθό, πολύ μικρότερος από το ποσό που αφαιρούνταν από τη σύνταξη. Για τους μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους ο πόρος αυτός είναι το 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών του με ανώτατο πλαφόν το δεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης. Για τους μη μισθωτούς: το 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κλάσης για κύρια σύνταξη. Ο πόρος ευνοεί το σύνολο σχεδόν των εργαζόμενων συνταξιούχων και δεν μπορείνα ξεπερνά το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης σε ετήσια βάση.
Παράδειγμα 1
Συνταξιούχος που εργάζεται και δικαιούται σύνταξη ύψους €1.200, αντιμετωπίζει παρακράτηση ύψους €360 βάσει του ισχύοντος καθεστώτος. Εάν αυτός οσυνταξιούχος εργάζεται ως μισθωτός, με μικτό μηνιαίο μισθό €780, θα λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξή του και η παρακράτηση ύψους €360 αντικαθίσταται από μηανταποδοτικό πόρο ύψους 78€. Όφελος: €282 μηνιαίως.
Παράδειγμα 2
Εάν ο ίδιος συνταξιούχος εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας και έχει επιλέξει την πρώτη ασφαλιστική κλάση, τότε η παρακράτηση ύψους €360 αντικαθίσταταιαπό μη ανταποδοτικό πόρο €169,95×50%=84,98€. Όφελος: €275,02 μηνιαίως.
2. Για ποιο λόγο καθιερώνεται ο πόρος υπέρ ΕΦΚΑ; Ποιους αφορά;
Ένα πολύ σημαντικό τμήμα της συνολικής δαπάνης για συντάξεις (περίπου το 55% των κύριων συντάξεων) χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό,δηλαδή τον φορολογούμενο, και όχι από τις ασφαλιστικές εισφορές, με την αιτιολογία ότι οι συντάξεις είναι ανεπαρκείς και οι συνταξιούχοι δεν μπορούν να εργασθούν για να βελτιώσουν το εισόδημά τους. Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι προφανώς δεν εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.
3. Πόσο αυξάνεται το όριο οφειλών για συνταξιοδότηση; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να μπει κάποιος στην ρύθμιση;
Η ρύθμιση αυτή αφορά αυτοαπασχολούμενους, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες -για τους μισθωτούς δεν υπάρχει αντίστοιχο ζήτημα – οι οποίοιστερούνται του συνταξιοδοτικού τους δικαιώματος λόγω χρεών στον e-ΕΦΚΑ που υπερβαίνουν τις €20.000 (ή €6.000 για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ). Μέχρι σήμερα, οφειλέτες με χρέη πάνω από 20.000 ευρώ δεν μπορούν να λάβουν σύνταξη, εάν δεν αποπληρώσουν εφάπαξ το υπερβάλλον ποσό. Με την προτεινόμενη ρύθμιση για πρώτη φορά περισσότεροι συνταξιούχοι μεοφειλές θα μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να διεκδικήσουν τη σύνταξη τους καθώς αυξάνονται τα ανώτατα όρια οφειλών για συνταξιοδότηση από 20.000ευρώ σε 30.000 ευρώ και από 6.000 ευρώ σε 10.000 ευρώ για οφειλές στον π. Ο.Γ.Α., και αφού προηγηθεί έλεγχος των καταθέσεων του οφειλέτη ώστε να μηνυπερβαίνουν τις 12.000 ευρώ (ή τις 6.000 ευρώ για οφειλέτες του π. ΟΓΑ), η σύνταξη θα εκδίδεται κανονικά και θα εφαρμόζεται παρακράτηση ως εξής:
(i) για το ποσό της οφειλής που υπερβαίνει τις 20.000 ευρώ (6.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.) και μέχρι τις 30.000 ευρώ (10.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.), θα παρακρατείταιτουλάχιστον το 60% του μηνιαίου ποσού σύνταξης μέχρι να περιοριστεί η οφειλή και πάλι στις 20.000 ευρώ (6.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.),
(ii) για την εναπομένουσα οφειλή κάτω των 20.000 ευρώ (6.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.) θα εφαρμόζεται συμψηφισμός με τμήμα της σύνταξης, σε 60 κατ’ ανώτατο όριο μηνιαίες δόσεις, όπως ισχύει σήμερα το οποίο θα παρακρατείται. Προϋπόθεση της ένταξης στη ρύθμιση είναι ο οφειλέτης να έχει συμπληρώσει το 67ο έτος ηλικίας τους και, επιπλέον, να έχει καταβάλει εισφορές για τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης.
Παράδειγμα
Έστω ένας συνταξιούχος έχει οφειλή 25.400 ευρώ και δικαιούται σύνταξη 900 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η παρακράτηση αρχικά θα ανέρχεται σε €900 x 60% = €540, οπότε τελικώς θα λαμβάνει €360 (δηλαδή 900-540). Εντός 10 μηνών η οφειλή του θα έχει μειωθεί κατά €540 x 10 = €5.400, με το υπόλοιπο της οφειλής του ναανέρχεται σε €20.000. Από αυτό το σημείο και έπειτα θα ενταχθεί στο καθεστώς των 60 δόσεων. Η νέα του παρακράτηση θα είναι €20.000/60 = €333,33 ως τηναποπληρωμή της οφειλής και θα λαμβάνει σύνταξη €566,67 το μήνα για 60 μήνες.
4. Γιατί δεν μπορεί να αυξηθεί κι’ άλλο το όριο ώστε να μπορούν περισσότεροι συνταξιούχοι να πάρουν τη σύνταξη τους;
Πρέπει να καταλάβουμε ότι κοινωνική ασφάλιση είναι υποχρεωτική και όχι εθελοντική. Επομένως, εάν κάποιος χρωστάει ένα υπέρογκο ποσό, αυτό δείχνει ότιδεν πλήρωνε εισφορές για δεκαετίες και, ουσιαστικά, χρησιμοποιούσε τις οφειλόμενες εισφορές ως κεφάλαιο κίνησης. Προφανώς, δεν μπορούμε να επιβραβεύσουμε αυτή την πρακτική.
5. Ποια επιδόματα θα μπουν στην προπληρωμένη κάρτα και με ποιον τρόπο θα γίνονται οι συναλλαγές;
Πρόκειται για μια καινοτόμα παρέμβαση που ως στόχο έχει να εκσυγχρονίσει τον τρόπο πληρωμής των επιδομάτων αφού το σύνολο αυτών -πλην κάποιωνεξαιρέσεων όπως τα αναπηρικά επιδόματα, το επίδομα στέγασης και έκτακτες οικονομικές ενισχύσεις της ΔΥΠΑ- θα αρχίσουν να καταβάλλονται σταδιακά μέσω μιας προπληρωμένης κάρτας, όπως συμβαίνει ήδη σήμερα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τουλάχιστον το 50% του ποσού της ενίσχυσης ή του επιδόματος σε ηλεκτρονικές πληρωμές και αγορές, ενώ για τουπόλοιπο ποσό παρέχεται η δυνατότητα ανάληψης μετρητών. Προβλέπονται επίσης κίνητρα για όποιον επιλέξει να μην κάνει ανάληψη του υπολοίπου αλλά να το χρησιμοποιήσει σε ηλεκτρονικές συναλλαγές, κατά το πρότυπο των φορολοταριών που πραγματοποιεί σήμερα το Υπουργείο Οικονομικών.
6. Για ποιο λόγο αποφασίστηκε ο νέος τρόπος πληρωμής των επιδομάτων;
Απλοποιείται η διαδικασία καταβολής επιδομάτων από διαφορετικούς φορείς, με δυνατότητα να υπάρχει εικόνα της συνολικής παροχής του κράτους προς τον πολίτη. Παράλληλα η αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών λειτουργεί επίσης και προς όφελος των δημοσίων εσόδων καθώς περιορίζεται η χρήση μετρητών.
7. Τι αλλάζει στο επίδομα μητρότητας αυτοαπασχολούμενων;
Σήμερα οι μη μισθωτές μητέρες δεν λαμβάνουν καμία παροχή μητρότητας από τη ΔΥΠΑ, παρά μόνο το επίδομα κυοφορίας και λοχείας από τον e-ΕΦΚΑ. Με τηδιάταξη αυτή θα λαμβάνουν επίδομα μητρότητας για 9 μήνες που θα ισούται με το ύψος του κατώτατου μισθού, κατ’ αντιστοιχία του τι ισχύει για τις μισθωτές δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
8. Ποιοι δικαιούνται το επίδομα προσωπικής διαφοράς;
Το επίδομα προσωπικής διαφοράς αφορά αυτούς που δεν θα λάβουν αύξηση, ακριβώς λόγω της ύπαρξης προσωπικής διαφοράς στη σύνταξή τους. Για 750.000 περίπου συνταξιούχους με συντάξεις έως 1.600 ευρώ, που έχουν προσωπική διαφορά (άνω των 10 ευρώ), θα δοθεί στα τέλη Δεκεμβρίου 2023 έκτακτη οικονομική ενίσχυση από 100 έως 200 ευρώ.
Πιο συγκεκριμένα:
• για όσους λαμβάνουν άθροισμα κύριων συντάξεων έως 700 ευρώ, θα δοθεί ενίσχυση 200 ευρώ,• για όσους λαμβάνουν άθροισμα κύριων συντάξεων από 700,1 έως 1.100 ευρώ, θα δοθεί ενίσχυση 150 ευρώ,• για όσους λαμβάνουν άθροισμα κύριων συντάξεων από 1.100,1 έως 1.600 ευρώ, θα δοθεί ενίσχυση 100 ευρώ.
9. Τι αλλάζει στην απονομή των επικουρικών συντάξεων; Πόσες επικουρικές εκκρεμούν; Πως θα μειωθεί ο χρόνος απονομής – έκδοσης τους;
Η διάταξη απλοποιεί τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις για τη θεμελίωση του δικαιώματος σε επικουρική σύνταξη για όλα τα Ταμεία, θέτοντας ωςπροϋπόθεση τη συμπλήρωση 15ετίας είτε σε έναν φορέα είτε με διαδοχική ασφάλιση, κάτι που σήμερα ισχύει μόνο για το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, και όχι με τις προϋποθέσεις που προέβλεπε το κάθε Ταμείο. Η εφαρμογή ενιαίων κανόνων για την απονομή των επικουρικών συντάξεων επιτρέπει την υπαγωγή τους στη διαδικασία fast track, δηλαδή θα εκδίδονται εντόςπροθεσμίας τριών (3) μηνών από την ημερομηνία απονομής κύριας σύνταξης ή εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία αίτησης για την απονομή επικουρικήςσύνταξης, αν αυτή υποβλήθηκε μεταγενέστερα από την αίτηση απονομής κύριας σύνταξης. Η διάταξη θα εφαρμοστεί αναδρομικά και στις εκκρεμείς αιτήσεις καιαναμένεται να μειώσει σημαντικά το χρόνο διεκπεραίωσης και το στοκ των εκκρεμών επικουρικών συντάξεων.
10. Ισχύει πώς οι ανασφάλιστοι πλέον παύουν να έχουν πρόσβαση στα νοσοκομεία λόγω της διάταξης του ενεργού ΑΜΚΑ;
Όχι. Η κατοχή ενεργού ΑΜΚΑ εξασφαλίζει την δωρεάν περίθαλψη στα δημόσια νοσοκομεία, όποιος δεν έχει ενεργό ΑΜΚΑ συνεχίζει να έχει πρόσβαση στανοσοκομεία και ελεύθερη περίθαλψη ωστόσο, η δαπάνη βαρύνει τον ίδιο. Ό,τι ακριβώς δηλαδή ισχύει και σήμερα για όσους δεν έχουν ΑΜΚΑ.
