Σε δημόσιο διάλογο έχει τεθεί τις τελευταίες ημέρες, το ζήτημα της τετραήμερης εργασίας με αφορμή την πρόταση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ για την πιλοτική εφαρμογή της στην Ελλάδα. Η Χαριλάου Τρικούπη πρότεινε τις 35 ώρες για εργασία πλήρους απασχόλησης (έναντι των 40 που ισχύουν σήμερα), για τις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από ένα συγκεκριμένο αριθμό ατόμων, με στόχο να αυξηθεί η παραγωγικότητα.
Η απάντηση που ήρθε από την Υπουργό Εργασίας, ήταν πως η πιλοτική εφαρμογή τετραήμερης εργασίας και η γενικότερη πρόταση για 35ωρο είναι «πολιτική λαϊκισμού» και λέγοντας ότι είναι ανεφάρμοστη.
Όλα τα παραπάνω, εκτυλίσσονται, με φόντο τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία, οι Έλληνες εργάζονται τις περισσότερες – δηλωμένες – ώρες από όλους τους Ευρωπαίους. Όπως φαίνεται και στην εικόνα που ακολουθεί, οι Έλληνες για το 2025, εργάστηκαν κατά μέσο όρο 39,6 ώρες την εβδομάδα, την ώρα που ακόμη και χώρες στη νότια Ευρώπη, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, εργάζονται κατά μέσο όρο 36,1 και 36,3 ώρες αντίστοιχα.
Η πρόταση για την τετραήμερη εργασία, πατάει πάνω σε ένα νομοθετικό κενό που υπάρχει στη χώρα, αφού όπως θα δούμε και παρακάτω, δεν υπάρχει πρόβλεψη, για λιγότερες των 40 ωρών εβδομαδιαίως, για να θεωρηθεί ένας εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης.
Για να το πούμε πιο απλά, ο «καλύτερος» εργοδότης αυτή τη στιγμή στη χώρα, δεν θα μπορούσε να συμφωνήσει για ένα τέτοιο μοντέλο εργασίας με τους εργαζομένους.
Τι ισχύει λοιπόν σήμερα και μέχρι πού φτάνει η συζήτηση για την τετραήμερη εργασία στην Ελλάδα;
Τι ισχύει σήμερα στην Ελλάδα
Απευθυνθήκαμε στην Ίριδα Νούτσου, δικηγόρο με εξειδίκευση στο εργατικό δίκαιο, για να μάς εξηγήσει αν και πώς μπορούμε να μιλάμε για τετραήμερη εργασία στην Ελλάδα σήμερα. «Στην Ελλάδα για να πούμε ότι ένας εργαζόμενος παρέχει εργασία πλήρους απασχόλησης, θα πρέπει να εργάζεται 40 ώρες την εβδομάδα. Αν δουλεύει λιγότερες, θεωρείται μερικής απασχόλησης. Δεν έχει υπάρξει πουθενά πρόβλεψη για λιγότερες των 40 ωρών εβδομαδιαίως, επομένως η συζήτηση μέχρι στιγμής για την τετραήμερη εργασία στην Ελλάδα, σημαίνει στην πράξη να δουλεύεις 4 ημέρες, 10 ώρες ημερησίως», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως μάς κάνει σαφές λοιπόν, σήμερα μπορούμε να μιλάμε μόνο για «διευθέτηση» και όχι για τετραήμερη εργασία, αφού ο μέσος όρος ωρών εργασίας παραμένει ο ίδιος. Αυτή η διευθέτηση του χρόνου εργασίας, όπως προβλέπεται στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου, καθορίζεται με επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή συμφωνία του εργοδότη με συνδικαλιστική οργάνωση στην επιχείρηση που αφορά τα μέλη της.
Δεν μπορεί κανένας εργοδότης λοιπόν – αφού δεν δίνεται καμία δυνατότητα μέσω του νόμου – να εφαρμόσει το μοντέλο της 4ήμερες εργασίας όπως το συζητάμε.
Τι ισχύει ως προς την τετραήμερη εργασία σε χώρες της Ευρώπης
Σε κάποιες χώρες της Ευρώπης, το σύστημα της τετραήμερης εργασίας εφαρμόζεται πιλοτικά, ενώ σε άλλες, η τετραήμερη εργασία ναι μεν εφαρμόζεται κατόπιν συμφωνίας, αλλά αυτό, δεν συνεπάγεται μείωση ωρών εργασίας, αλλά στρίμωγμα των ωρών σε 4 ημέρες. Κάτι τέτοιο συμβαίνει για παράδειγμα στο Βέλγιο, όπου από το 2022 έχει θεσπιστεί η τετραήμερη εργασία, αλλά δεν συνεπάγεται μείωση ωρών.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε για τετραήμερη εργασία, δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε το παράδειγμα της Ισλανδίας. Σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν τον Guardian, η Ισλανδία κατά την περίοδο 2015 – 2019, διεξήγαγε δύο δοκιμαστικά προγράμματα για τη μείωση του ωραρίου εργασίας σε 36 ώρες – χωρίς μείωση αποδοχών – που όχι απλώς πέτυχαν, αλλά βελτίωσαν την παραγωγικότητα και την απόδοση των Ισλανδών.
Επίσης, η Γερμανία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν εφαρμόσει ή εφαρμόζουν, πιλοτικά προγράμματα τετραήμερης εργασίας. Στη Δανία υπάρχει η δυνατότητα και η ελεύθερη επιλογή του μοντέλου της τετραήμερης, το οποίο έχουν υιοθετήσει ορισμένες εταιρείες.
Πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα μοντέλο τετραήμερης εργασίας
Η πλειοψηφία των μελετών διαπιστώνει ότι λιγότερες ημέρες εργασίας, είναι επωφελείς για τους εργαζόμενους αλλά και για τους εργοδότες, καθώς οι δοκιμές έχουν δείξει ότι επιτυγχάνονται καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, χαμηλότερα επίπεδα άγχους και αυξημένη παραγωγικότητα.
Φυσικά, ένα τέτοιο μοντέλο εργασίας απαιτεί, όχι μόνο μεγάλη προσοχή και τεκμηρίωση, αλλά και έναν γενικότερο εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων: αυτοματισμό ορισμένων υπηρεσιών και εισαγωγή νέων τεχνολογιών, κάτι που δεν είναι για όλες τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα, τόσο απλό.
Όπως και να έχει, ακόμη και οι εταιρείες στη χώρα που μπορούν και θέλουν να υποστηρίξουν το μοντέλο της τετραήμερης εργασίας δεν μπορούν να το υιοθετήσουν λόγω του νομοθετικού κενού, όπως αναφέραμε νωρίτερα. Μένει να δούμε, αν η πρόταση του Νίκου Ανδρουλάκη, θα σηματοδοτήσει την έναρξη των σχετικών συζητήσεων, ή θα παραμείνει ως θέση του κόμματος.
Πηγή: reader.gr
