Την εξειδίκευση των νέων μέτρων στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με βάση το υπερπλεόνασμα των 12,1 δισ. ευρώ, αναλύουν, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για τη Δημοσιονομική Πολιτική Θάνος Πετραλιάς, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας, και η γενική γραμματέας χρηματοπιστωτικού τομέα και διαχείρισης ιδιωτικού χρέους του Υπ. Οικονομικών Θεώνη Αλαμπάση.
Πιερρακάκης: «Η οικονομική πολιτική κρίνεται από τα αποτελέσματα»
Με σαφές μήνυμα ότι «η οικονομική πολιτική δεν κρίνεται από προθέσεις, αλλά από αποτελέσματα», ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε την εξειδίκευση των μέτρων στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ, τα οποία προκύπτουν από τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργεί το υπερπλεόνασμα των 12,1 δισ. ευρώ.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα «μεταβαίνει από τα ελλείμματα στα πλεονάσματα, από την κρίση στη σταθερότητα και από τη σταθερότητα στη δίκαιη κατανομή της ανάπτυξης», σημειώνοντας πως η πορεία αυτή δημιουργεί σταθερά νέο δημοσιονομικό χώρο, μέρος του οποίου επιστρέφεται στην κοινωνία.
«Το πλεόνασμα δεν είναι αποτέλεσμα υπερφορολόγησης»
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι το υπερπλεόνασμα δεν είναι συγκυριακό ούτε αποτέλεσμα υπερφορολόγησης ή προσωρινής συγκράτησης δαπανών. Όπως ανέφερε, μόλις το 10% προέρχεται από έμμεσους φόρους, ενώ η υπεραπόδοση αποδίδεται στην ανάπτυξη, τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση των επενδύσεων, αλλά και στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης μέσω της ψηφιοποίησης και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η ενίσχυση της ψηφιακής κάρτας εργασίας περιορίζει την αδήλωτη εργασία, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη συνολική εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας.
Δύο επιλογές και ένα «ισορροπημένο μείγμα πολιτικής»
Αναφερόμενος στη διαχείριση του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου, ο υπουργός ανέφερε ότι υπήρχαν δύο επιλογές: είτε εφάπαξ παρεμβάσεις είτε μόνιμη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.
«Επιλέξαμε ένα ισορροπημένο μείγμα πολιτικής», σημείωσε, εξηγώντας ότι τα μόνιμα μέτρα αφορούν διαρκείς ανάγκες, ενώ οι στοχευμένες προσωρινές παρεμβάσεις απαντούν σε συγκυριακές πιέσεις, όπως η ενεργειακή κρίση.
Δέσμη 8 μέτρων σε τρεις άξονες
Η νέα δέσμη μέτρων στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Στήριξη του εισοδήματος
- Μείωση του κόστους ζωής
- Αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους
Παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος
Στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους, ο υπουργός ανακοίνωσε σειρά ρυθμίσεων που, όπως είπε, στοχεύουν σε μια «δεύτερη ευκαιρία» για πολίτες και επιχειρήσεις.
Μεταξύ άλλων:
- Δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού με εξόφληση του 25% της οφειλής και ρύθμιση των υπολοίπων.
- Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού για οφειλές 5.000–10.000 ευρώ, που αφορά περίπου 300.000 πολίτες.
- Ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2023, που αφορά πάνω από 1,5 εκατ. φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Ο κ. Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι τα μέτρα δεν αφορούν «στρατηγικούς κακοπληρωτές», αλλά πολίτες και μικρομεσαίους που επιθυμούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Ενισχύσεις σε συνταξιούχους, ενοικιαστές και οικογένειες
Στο σκέλος της κοινωνικής στήριξης ανακοινώθηκαν:
- Αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης συνταξιούχων από 250 σε 300 ευρώ, με διεύρυνση των κριτηρίων και κάλυψη του 85% των άνω των 65 ετών.
- Επέκταση της επιστροφής ενοικίου, που καλύπτει πλέον περίπου το 86% των ενοικιαστών (περίπου 1 εκατ. πολίτες).
- Έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, που αφορά περίπου 1 εκατ. νοικοκυριά και 3,3 εκατ. μέλη.
Παρεμβάσεις στην ενέργεια και τον πρωτογενή τομέα
Παρατείνονται επίσης:
- Η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) για τον Μάιο
- Η στήριξη στα λιπάσματα έως τον Αύγουστο
Μακροοικονομική εικόνα
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις προβλέψεις για την οικονομία, σημειώνοντας ότι:
- Η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται στο 2% από 2,4%
- Ο πληθωρισμός αυξάνεται προσωρινά λόγω διεθνών εξελίξεων
- Για το 2027 προβλέπεται αναθεώρηση ανάπτυξης στο 2% και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού
Παράλληλα, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνεται στα 7 δισ. ευρώ το 2027, ενισχυμένο από ευρωπαϊκούς πόρους.
«Η οικονομία δεν αντέχει απλώς – τα πηγαίνει καλά»
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί τη δυναμική της και πως οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης επιτρέπουν στο κράτος «να είναι παρόν δίπλα σε κάθε πολίτη, οικογένεια και επιχείρηση».
«Αυτό είναι το στίγμα μας και σε αυτό θα επιμείνουμε», κατέληξε.
Κώτσηρας: «Ισορροπημένο μείγμα πολιτικής με έμφαση στο ιδιωτικό χρέος»
Στην έναρξη της συνέντευξης Τύπου για την εξειδίκευση των μέτρων στήριξης που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργος Κώτσηρας, καλωσόρισε τους δημοσιογράφους και παρέπεμψε στην παρουσίαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος και ανέλαβε την κεντρική παρουσίαση του πακέτου.
Ακολούθως, στο πλαίσιο της εξειδίκευσης των παρεμβάσεων, παρουσιάστηκε η φιλοσοφία της οικονομικής πολιτικής, με τον κ. Κώτσηρας να εντάσσει τα νέα μέτρα στη συνολική στρατηγική δημοσιονομικής σταθερότητας και κοινωνικής στήριξης.
Όπως τονίστηκε, η οικονομική πολιτική αποτυπώνεται πλέον σε μετρήσιμα αποτελέσματα, τα οποία συνδέονται με τη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας «από τα ελλείμματα στα πλεονάσματα, από την κρίση στη σταθερότητα και από τη σταθερότητα στη δίκαιη κατανομή της ανάπτυξης».
Στο πλαίσιο αυτό, επισημάνθηκε ότι έχει δημιουργηθεί νέος δημοσιονομικός χώρος, μέρος του οποίου κατευθύνεται ήδη σε παρεμβάσεις για την ενεργειακή κρίση, ενώ το μεγαλύτερο μέρος επιστρέφεται στην κοινωνία μέσω στοχευμένων μέτρων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι το πλεόνασμα δεν αποδίδεται σε υπερφορολόγηση ή συγκυριακούς παράγοντες, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα διαρθρωτικών αλλαγών, όπως η αύξηση της απασχόλησης, η ενίσχυση των επενδύσεων, η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και η ψηφιοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας.
Μέτρα με ισορροπία ανάμεσα σε μόνιμες και προσωρινές παρεμβάσεις
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, η κυβέρνηση επιλέγει ένα «ισορροπημένο μείγμα πολιτικής», συνδυάζοντας μόνιμα μέτρα στήριξης για διαρκείς ανάγκες και προσωρινές στοχευμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση συγκυριακών πιέσεων, όπως αυτές που σχετίζονται με την ενεργειακή κρίση, σε πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για στοχευμένα, προσωρινά και συγκεκριμένα μέτρα στήριξης.
Παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος – «Δεύτερη ευκαιρία» για οφειλέτες
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης αποτέλεσε το νέο πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, το οποίο, όπως υπογραμμίστηκε, στοχεύει να δώσει «βαθιά ανάσα» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο κ. Κώτσηρας ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει ακούσει προσεκτικά τα αιτήματα πολιτών και επαγγελματιών που βρίσκονται αντιμέτωποι με οφειλές προηγούμενων ετών, οι οποίες σήμερα λειτουργούν ως εμπόδιο στην οικονομική τους επανεκκίνηση.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται:
- Δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης έχει αποπληρώσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του και ταυτόχρονα έχει προχωρήσει σε ρύθμιση για το υπόλοιπο ποσό.
Όπως τονίστηκε, στόχος της συγκεκριμένης ρύθμισης είναι η αποκατάσταση της πρόσβασης των πολιτών στο τραπεζικό σύστημα και η ενίσχυση της δυνατότητας οικονομικής επανένταξης, σε ένα πλαίσιο που δεν αντιμετωπίζει οριζόντια τις περιπτώσεις, αλλά δίνει έμφαση στη ρεαλιστική δυνατότητα αποπληρωμής.
Πετραλιάς: «800 εκατ. ευρώ δημοσιονομικός χώρος – επιστρέφεται σε συνταξιούχους, οικογένειες και ενοικιαστές»
Με εκτενή αναφορά στη δημοσιονομική στρατηγική και στα νέα μέτρα στήριξης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για τη Δημοσιονομική Πολιτική, Θάνος Πετραλιάς, παρουσίασε το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η δέσμη παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος ύψους 800 εκατ. ευρώ κατευθύνεται στοχευμένα σε κοινωνικές ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο από τις οικονομικές πιέσεις.
«Σημασία των μέτρων για το ιδιωτικό χρέος»
Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, ο κ. Πετραλιάς στάθηκε ιδιαίτερα στα μέτρα για το ιδιωτικό χρέος, τα οποία χαρακτήρισε κρίσιμα «ενόψει των τρεχουσών εξελίξεων και της νέας πληθωριστικής κρίσης».
Όπως υπογράμμισε, οι ρυθμίσεις για τις 72 δόσεις, η άρση κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών και η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού για μικρότερους οφειλέτες, δημιουργούν ένα σημαντικό δίχτυ προστασίας για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, διευκολύνοντας την οικονομική τους επανεκκίνηση.
Δημοσιονομικά μέτρα: Επεκτάσεις και στοχευμένες ενισχύσεις
Ο υφυπουργός προχώρησε στη συνέχεια στην παρουσίαση των δημοσιονομικών παρεμβάσεων, σημειώνοντας ότι τα πρώτα δύο μέτρα αποτελούν επεκτάσεις ήδη υφιστάμενων δράσεων.
Παράταση επιδότησης στο ντίζελ
Επεκτείνεται για τον Μάιο η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel), με συνολικό ύψος ενίσχυσης 20 λεπτά ανά λίτρο (16 λεπτά συν ΦΠΑ), και δημοσιονομικό κόστος 55 εκατ. ευρώ.
Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου Brent, ο κ. Πετραλιάς τόνισε ότι η κυβέρνηση επιλέγει τη διατήρηση της επιδότησης λόγω της έντονης διακύμανσης και της αβεβαιότητας στις αγορές, με στόχο την προστασία της εφοδιαστικής αλυσίδας και τη σταθερότητα των τιμών.
Επέκταση επιδότησης στα λιπάσματα
Αντίστοιχα, παρατείνεται έως τον Αύγουστο η επιδότηση λιπασμάτων, που καλύπτει το 15% της αξίας των τιμολογίων για κατ’ επάγγελμα αγρότες.
Η παρέμβαση αφορά την περίοδο Ιουνίου – Αυγούστου, με συνολικό κόστος 41 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων 23 εκατ. ευρώ πρόσθετη δαπάνη), καθώς –όπως σημείωσε– η διεθνής τιμή της ουρίας παραμένει υψηλή χωρίς ουσιαστική αποκλιμάκωση.
Ενίσχυση συνταξιούχων: «Η μεγαλύτερη μόνιμη δημοσιονομική παρέμβαση»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πετραλιάς στο μέτρο της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων, το οποίο χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη μόνιμη δημοσιονομική παρέμβαση της περιόδου, με κόστος 200 εκατ. ευρώ.
Αύξηση ενίσχυσης και διεύρυνση δικαιούχων
Η ενίσχυση αυξάνεται από 250 σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε:
- συνταξιούχους,
- άτομα με αναπηρία,
- ανασφάλιστους υπερήλικες.
Παράλληλα, διευρύνονται σημαντικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια:
- Για άγαμο: από 14.000 σε 25.000 ευρώ εισόδημα
- Για έγγαμο: από 26.000 σε 35.000 ευρώ
- Ακίνητη περιουσία: από 200.000 σε 300.000 ευρώ (άγαμος) και από 300.000 σε 400.000 ευρώ (έγγαμος)
Αύξηση δικαιούχων στο 85%
Όπως αναφέρθηκε, οι δικαιούχοι αυξάνονται από 1,24 εκατ. σε 1,66 εκατ. συνταξιούχους άνω των 65 ετών, ενώ συνολικά μαζί με ΑμεΑ και ανασφάλιστους υπερήλικες φτάνουν τα 1,87 εκατομμύρια άτομα.
Η κάλυψη φτάνει πλέον στο 85% των συνταξιούχων.
Ο υφυπουργός υπενθύμισε επίσης ότι από το 2027 οι συντάξεις θα αυξάνονται βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού, χωρίς συμψηφισμό προσωπικής διαφοράς.
Επιστροφή ενοικίου: Ενοποίηση εισοδηματικών ορίων
Σημαντική αλλαγή καταγράφεται και στο μέτρο επιστροφής ενοικίου, όπου ενοποιούνται τα εισοδηματικά κριτήρια με εκείνα της ενίσχυσης συνταξιούχων.
Νέα όρια εισοδήματος
- Άγαμος: από 20.000 σε 25.000 ευρώ
- Έγγαμος: από 28.000 σε 35.000 ευρώ (+5.000 ευρώ ανά τέκνο)
- Μονογονεϊκές οικογένειες: έως 39.000 ευρώ (+5.000 ευρώ ανά τέκνο)
Το μέτρο καλύπτει πλέον 1,02 εκατ. νοικοκυριά από τα 1,19 εκατ. που νοικιάζουν κατοικία, δηλαδή περίπου το 86%.
Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 25 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, προαναγγέλθηκε ειδική ρύθμιση για περίπου 50.000 γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι θα λάβουν διπλή επιστροφή ενοικίου χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
Έκτακτη ενίσχυση οικογενειών με παιδιά
Ένα ακόμη βασικό μέτρο, ύψους 240 εκατ. ευρώ, αφορά την έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, η οποία θα καταβληθεί στα τέλη Ιουνίου.
Κάλυψη 80% των οικογενειών
Το μέτρο καλύπτει περίπου το 80% των οικογενειών με παιδιά (975.000 νοικοκυριά) και βασίζεται στα ίδια εισοδηματικά κριτήρια με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις.
Η ενίσχυση θα δοθεί αυτόματα, χωρίς αίτηση, με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025 και με απαραίτητη προϋπόθεση την καταχώρηση IBAN.
Ποσά ενίσχυσης
- 1 παιδί: 150 ευρώ
- 2 παιδιά: 300 ευρώ
- 3 παιδιά: 450 ευρώ
- 4 παιδιά: 600 ευρώ
- 5 παιδιά: 750 ευρώ
Το μέτρο, όπως υπογράμμισε, έχει στόχο την ανακούφιση των νοικοκυριών από τις πληθωριστικές πιέσεις.
Μακροοικονομικές προβλέψεις και δημοσιονομική εικόνα
Ο κ. Πετραλιάς παρουσίασε και τις αναθεωρημένες μακροοικονομικές εκτιμήσεις:
- Ανάπτυξη 2026: από 2,4% σε 2%
- Ανάπτυξη 2027: από 1,7% σε 2%
- Πληθωρισμός 2026: από 2,2% σε 3,2%
- Πληθωρισμός 2027: σε 2,4%
Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται σε 3,2% για το 2026 και 2027.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος συνεχίζει την αποκλιμάκωσή του, υποχωρώντας από 130,8% σε 103,3% το 2027.
Δημοσιονομικός χώρος και στόχος δαπανών
Κρίσιμο σημείο της παρουσίασης αποτέλεσε ο «στόχος καθαρών δαπανών», ο οποίος –όπως τόνισε– αποτελεί τον βασικό δείκτη δημοσιονομικής εποπτείας στην ΕΕ.
Μετά τις νέες παρεμβάσεις:
- Υπάρχει περιθώριο 0,1% του ΑΕΠ για το 2026 (περίπου 200 εκατ. ευρώ)
- Και 0,4% του ΑΕΠ για το 2027 (περίπου 1 δισ. ευρώ)
Πώς δημιουργήθηκε ο δημοσιονομικός χώρος
Ο συνολικός χώρος των 800 εκατ. ευρώ προκύπτει από:
- 200 εκατ. ευρώ ενεργητικά μέτρα εσόδων
- 600 εκατ. ευρώ μόνιμες εξοικονομήσεις δαπανών
Μεταξύ των ενεργητικών παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η φορολόγηση διαδικτυακών παιγνίων και το ηλεκτρονικό πελατολόγιο.
«Επιστροφή σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη»
Κλείνοντας την παρουσίασή του, ο Θάνος Πετραλιάς υπογράμμισε ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος επιστρέφεται στοχευμένα σε κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο:
«Συνταξιούχοι, άτομα με αναπηρία, ενοικιαστές και οικογένειες με παιδιά είναι αυτοί που στηρίζονται κατά προτεραιότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
